شعر سپکو
| شعر سپکو | |
|---|---|
| نام | سپکو |
 | |
| توضیح تصویر | لوگوی قالب شعری سپکو |
| نویسنده | رضا نعمتی کرفکوهی |
| منشأ |  ایران |
| سال | ۱۳۹۶ |
| ساختار | ۲ تا ۷ بند کوتاه |
| قافیه | بدون قافیه |
| وزن | بدون وزن |
| زبان | پارسی سره |
| ویژگی کلیدی | استفاده از واژههای پارسیسره |
| مثال | چشمهایم را گردن بگیر |
| توضیح | قالبی نوین در شعر فارسی که بر پایهٔ آرایهٔ تصدیر طراحی شده است. |
شعر سپکو
| شعر سپکو | |
|---|---|
| نام | سپکو |
| |
| توضیح تصویر | لوگوی قالب شعری سپکو |
| نویسنده | رضا نعمتی کرفکوهی |
| منشأ | ایران |
| سال | ۱۳۹۶ |
| ساختار | ۲ تا ۷ بند کوتاه |
| قافیه | بدون قافیه |
| وزن | بدون وزن |
| زبان | پارسی سره |
| ویژگی کلیدی | استفاده از واژههای پارسیسره |
| مثال | چشمهایم را گردن بگیر |
| توضیح | قالبی نوین در شعر فارسی که بر پایهٔ آرایهٔ تصدیر طراحی شده است. |
شعر سپکو حلقه در الگو پیدا شد: الگو:Infobox poetry سپکو (سپکو پارسیسره) یکی از قالبهای نوین شعر نو فارسی است که بر پایهی آرایهٔ ادبی «تصدیر» طراحی شده است. این قالب شعری، بدون وزن و قافیه است و از دو تا هفت بند کوتاه تشکیل میشود. در سرایش این قالب، تنها واژگان پارسی سره بهکار میروند و هیچگونه علامتگذاری (نقطه، ویرگول، خط تیره و...) مجاز نیست.
ساختار
در قالب سپکو، عنصر کلیدی «کلیدواژه» نام دارد که واژهای است گویا و برجسته و در بند نخست شعر بهکار میرود و سپس در بند پایانی نیز تکرار میشود. ضمایر، افعال ربطی و حروف اضافه نمیتوانند کلیدواژه باشند.[۱]
هر بند در سپکو کوتاه و موجز است و پایان هر بند با درنگ (مکث) یا رسیدن به فعل مشخص میشود.[۱]
زبان
زبان این قالب، پارسی سره است. در موارد خاص و در صورت نبود معادل سره، واژههای فارسیعربی نیز ممکن است بهکار رود. هدف این قالب، گسترش واژهگزینی بومی است.
تاریخچه
سپکو در خرداد ۱۳۹۶ توسط رضا نعمتی کرفکوهی پایهگذاری شد. واژهٔ «سپکو» از ترکیب دو واژهٔ «سپید» و «کلیدواژه» ساخته شده است. در زمستان ۱۴۰۲، نسخهٔ پارسیسرهٔ کامل این قالب نیز معرفی شد.[۲]
نمونه
شعری با کلیدواژهٔ «چشم»:
- چشمهایم را گردن بگیر
- و گونهگونه
- بر اشکهایم روان شو
- که من چشمهچشمه
- به پای چشمهایت خشکیدم
در این شعر، واژهٔ «چشم» در بند نخست و پایانی تکرار شده است.
«کتاب آوای شعر سپکو نگاشتهٔ رجبعلی باقری، معرفی مهمی از این قالب جدید شعر معاصر است.» [۳]
آرایهٔ تصدیر
تصدیر آرایهای است که در آن واژه یا عبارتی در ابتدا و انتهای یک بیت یا بند شعری تکرار میشود تا پیوند معنایی و موسیقایی ایجاد کند. در قالب سپکو، این آرایه بهصورت کلیدواژهای برجسته در بند نخست و بند پایانی اجرا میشود و انسجام معنایی شعر را تقویت میکند.[۴]
جایگاه فرهنگی
قالب سپکو افزون بر نوآوری در ساختار، بهعنوان یک جریان فرهنگی نیز شناخته میشود. این قالب بخشی از تلاش برای پالایش زبان و نگهداشت هویت ایرانی از راه واژهسازی و پارسیسرهگویانه است.[۱]
منابع
- 1 2 3 «شیوهنامه نگارشی چامه سپکو پارسیسره». سپکو پارسیسره. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۳۰.
- ↑ «بنیانگذاری شعر سپکو». سپکو پارسیسره. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۳۰.
- ↑ کتاب سپکو
- ↑ نگاه کنید به: تصدیر و منابع ادبی معتبر.
«شیوهنامه نگارشی چامه سپکو پارسیسره». سپکو پارسیسره. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۳۰.
«بنیانگذاری شعر سپکو». سپکو پارسیسره. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۳۰.
«واژه گزینی» سپکو (سپکو پارسیسره) یکی از قالبهای نوین شعر نو فارسی است که بر پایهی آرایهٔ ادبی «تصدیر» طراحی شده است. این قالب شعری، بدون وزن و قافیه است و از دو تا هفت بند کوتاه تشکیل میشود. در سرایش این قالب، تنها واژگان پارسی سره بهکار میروند و هیچگونه علامتگذاری (نقطه، ویرگول، خط تیره و...) مجاز نیست.
ساختار
در قالب سپکو، عنصر کلیدی «کلیدواژه» نام دارد که واژهای است گویا و برجسته و در بند نخست شعر بهکار میرود و سپس در بند پایانی نیز تکرار میشود. ضمایر، افعال ربطی و حروف اضافه نمیتوانند کلیدواژه باشند.[۱]
هر بند در سپکو کوتاه و موجز است و پایان هر بند با درنگ (مکث) یا رسیدن به فعل مشخص میشود.[۱]
زبان
زبان این قالب، پارسی سره است. در موارد خاص و در صورت نبود معادل سره، واژههای فارسیعربی نیز ممکن است بهکار رود. هدف این قالب، گسترش واژهگزینی بومی است.
تاریخچه
سپکو در خرداد ۱۳۹۶ توسط رضا نعمتی کرفکوهی پایهگذاری شد. واژهٔ «سپکو» از ترکیب دو واژهٔ «سپید» و «کلیدواژه» ساخته شده است. در زمستان ۱۴۰۲، نسخهٔ پارسیسرهٔ کامل این قالب نیز معرفی شد.[۲]
نمونه
شعری با کلیدواژهٔ «چشم»:
- چشمهایم را گردن بگیر
- و گونهگونه
- بر اشکهایم روان شو
- که من چشمهچشمه
- به پای چشمهایت خشکیدم
در این شعر، واژهٔ «چشم» در بند نخست و پایانی تکرار شده است.
«کتاب آوای شعر سپکو نگاشتهٔ رجبعلی باقری، معرفی مهمی از این قالب جدید شعر معاصر است.» [۳]
آرایهٔ تصدیر
تصدیر آرایهای است که در آن واژه یا عبارتی در ابتدا و انتهای یک بیت یا بند شعری تکرار میشود تا پیوند معنایی و موسیقایی ایجاد کند. در قالب سپکو، این آرایه بهصورت کلیدواژهای برجسته در بند نخست و بند پایانی اجرا میشود و انسجام معنایی شعر را تقویت میکند.[۴]
جایگاه فرهنگی
قالب سپکو افزون بر نوآوری در ساختار، بهعنوان یک جریان فرهنگی نیز شناخته میشود. این قالب بخشی از تلاش برای پالایش زبان و نگهداشت هویت ایرانی از راه واژهسازی و پارسیسرهگویانه است.[۱]
منابع
- 1 2 3 «شیوهنامه نگارشی چامه سپکو پارسیسره». سپکو پارسیسره. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۳۰.
- ↑ «بنیانگذاری شعر سپکو». سپکو پارسیسره. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۳۰.
- ↑ کتاب سپکو
- ↑ نگاه کنید به: تصدیر و منابع ادبی معتبر.
«شیوهنامه نگارشی چامه سپکو پارسیسره». سپکو پارسیسره. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۳۰.
«بنیانگذاری شعر سپکو». سپکو پارسیسره. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۷-۳۰.