شهرسازی مدرن

شهرسازی مدرن (انگلیسی: Modern Urbanism) به مجموعه‌ای از ایده‌ها و رویکردهای شهرسازی گفته می‌شود که در اواخر سدهٔ نوزدهم و به‌ویژه در نیمهٔ نخست سدهٔ بیستم، در واکنش به دگرگونی‌های ناشی از انقلاب صنعتی، رشد سریع شهرها و مسائل بهداشتی، مسکن و حمل‌ونقل شکل گرفت. این جریان بر برنامه‌ریزی عقلانی، ساماندهی عملکردهای شهری، بهبود شرایط زندگی و استفاده از روش‌های نوین در سازماندهی شهر تأکید داشت.

پیشینه

نمودار باغشهر اثر ابنزر هاوارد، ۱۸۹۸

یکی از زمینه‌های مهم شکل‌گیری شهرسازی مدرن، جنبش باغشهر بود. ابنزر هاوارد در کتاب فردا: راهی صلح آمیز برای اصلاحات واقعی (To-morrow: A Peaceful Path to Real Reform) در سال ۱۸۹۸ ایدهٔ شهر باغ را مطرح کرد و در ویراش ۱۹۰۲ کتاب با عنوان باغ شهرهای فردا (Garden Cities of To-morrow) آن را گسترش داد. این دیدگاه بر ایجاد سکونتگاه‌های برنامه‌ریزی‌شده و ترکیب برخی مزایای شهر و روستا تأکید داشت.[۱]

«سیتی رادیوز» در مارسی، اثر لوکوربوزیه؛ نمونه‌ای از معماری و شهرسازی مدرنیستی

در دههٔ ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰، کنگرۀ بین‌المللی معماری مدرن (CIAM) به یکی از جریان‌های مهم در شکل‌گیری شهرسازی مدرنیستی تبدیل شد. این جریان در سال ۱۹۲۸ شکل گرفت و در چهارمین کنگرهٔ خود در سال ۱۹۳۳، موضوع «شهر کارکردی» را مورد بررسی قرار داد. نتایج این کنگره بعدها در ارتباط با منشور آتن و دیدگاه‌های شهرسازی مدرن مطرح شد. منشور آتن در نسخه‌ای که توسط لوکوربوزیه در سال ۱۹۴۳ منتشر شد، موضوعاتی مانند مسکن، کار، فراغت و حرکت را در سازماندهی شهر مورد توجه قرار داد.[۲][۳]

شهرسازی مدرن در دهه‌های پس از جنگ جهانی دوم در بسیاری از کشورها بر برنامه‌ریزی و توسعهٔ شهری اثر گذاشت. با گذشت زمان، برخی از اصول آن، به‌ویژه تأکید بر تفکیک کارکردهای شهری و الگوهای گستردهٔ توسعه، با انتقادهایی روبه‌رو شد و زمینه برای رویکردهای متفاوت در شهرسازی فراهم شد.[۴]

نظریه‌پردازان و چهره‌های مرتبط

  • ابنزر هاوارد ــ ارائه‌دهندهٔ ایدهٔ باغشهر و یکی از چهره‌های مهم برنامه‌ریزی شهری در اواخر سدهٔ نوزدهم و اوایل سدهٔ بیستم.
  • لوکوربوزیه ــ از چهره‌های اصلی شهرسازی مدرنیستی و از اعضای مهم CIAM که ایده‌هایی دربارهٔ سازماندهی کارکردی و شکل جدید شهر ارائه کرد.
  • والتر گروپیوس ــ از چهره‌های مهم جنبش مدرن معماری و از اعضای اثرگذار CIAM در بحث‌های معماری و شهرسازی.
  • لودویگ میس وان در روهه ــ از چهره‌های برجستهٔ جنبش مدرن که دیدگاه‌های او دربارهٔ معماری و سازمان فضایی بر شکل‌گیری محیط‌های شهری مدرن اثر گذاشت.
  • لوئیس مامفورد ــ تاریخ‌نگار و نظریه‌پرداز شهر که به بررسی تحولات شهر مدرن و پیامدهای اجتماعی و فرهنگی آن پرداخت.
  • جین جیکوبز ــ از منتقدان مهم شهرسازی مدرنیستی که بر تنوع کاربری‌ها، زندگی خیابانی و نقش فعالیت‌های روزمره در سرزندگی شهری تأکید داشت.

منابع

  1. ↑ Howard، Ebenezer (۱۹۰۲). Garden Cities of To-morrow. Swan Sonnenschein & Co.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ Mumford، Eric (۲۰۰۰). The CIAM Discourse on Urbanism, ۱۹۲۸–۱۹۶۰. MIT Press.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ «La Charte d'Athènes». Fondation Le Corbusier. ۱۹۴۳.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ Mumford، Eric (۱۹۹۲). «CIAM urbanism after the Athens charter». Planning Perspectives. ۷ (۴): ۳۹۱–۴۱۷. doi:10.1080/02665439208725757.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

جستارهای وابسته