شورش اورلوف

شورش اورلوف
بخشی از جنگ روسیه و عثمانی (۱۷۷۴–۱۷۶۸)

عملیات‌ها در طول جنگ روسیه و عثمانی (۱۷۷۴–۱۷۶۸) و شورش اورلوف (۱۷۷۰)
تاریخفوریه – ۱۷ ژوئن ۱۷۷۰
موقعیت
امپراتوری عثمانی
  • ایالت موریا
  • ایالت یوآنینا
  • ایالت مجمع‌الجزایر
نتایج پیروزی عثمانی
طرف‌های درگیر
یونانی‌ها
با پشتیبانی:
امپراتوری روسیه امپراتوری روسیه
فرماندهان و رهبران
پاناگیوتیس بناکیس
داسکالوگیانیسالگو:اعدام‌شدن
کنستانتینوس کولوکوترونیسالگو:کشته‌شدن در نبرد
لمبروس کاتسونیس
امپراتوری روسیه الکسی اورلوف
محسن‌زاده محمد پاشا
مصطفی پاشا[۱][۲]
کارا محمود پاشا[۳]
واحدهای درگیر
انقلابیون یونانی
نیروی دریایی امپراتوری روسیه
مزدوران مسلمان آلبانیایی عثمانی
ترک‌های محلی
قوا
نامشخص ۳٬۰۰۰ آلبانیایی گگ تحت فرمان مصطفی پاشا[۴]
۲۰٬۰۰۰ آلبانیایی و ترک تحت فرمان کارا محمود پاشا[۵]
تلفات و خسارات
نامشخص نامشخص

شورش اورلوف (به یونانی: Ορλωφικά) که در منابع یونانی به اورلوفیکا معروف است، یک قیام یونانی در پلوپونز و متعاقب آن در کرت، در فوریه سال ۱۷۷۰ میلادی بود. این شورش پیش‌درآمدی بر جنگ استقلال یونان (که در ۱۸۲۱ آغاز شد) محسوب می‌شود و در جریان جنگ روسیه و عثمانی (۱۷۶۸–۱۷۷۴) رخ داد.

این قیام با تحریک و پشتیبانی امپراتوری روسیه و به فرماندهی دریاسالار کنت الکسی گریگوریویچ اورلوف (که نام شورش از او گرفته شده) و برادرش فئودور اورلوف انجام شد. در تاریخ یونان، این رویداد به عنوان نخستین تلاش جدی برای رهایی از سلطه امپراتوری عثمانی در دوران مدرن شناخته می‌شود.

پیش‌زمینه

کاترین دوم (کاترین کبیر)، امپراتریس روسیه، در راستای تضعیف امپراتوری عثمانی و دسترسی به آب‌های گرم، طرحی موسوم به «طرح یونانی» داشت. او امیدوار بود که مسیحیان ارتدکس بالکان را علیه عثمانی بشوراند. ناوگان دریایی روسیه از دریای بالتیک به سمت دریای مدیترانه حرکت کرد تا به نیروهای عثمانی حمله کند.

جریان شورش

در فوریه ۱۷۷۰، ناوگان روسیه در شبه‌جزیره مانی پهلو گرفت. مانیوت‌ها (ساکنان مانی) که همواره جنگجویانی سرکش بودند، به نیروهای کوچک روسی پیوستند. شورش به سرعت در سایر نقاط پلوپونز (که در آن زمان موریا نامیده می‌شد) گسترش یافت.

با این حال، شورشیان نتوانستند کنترل شهرهای استراتژیک را به دست گیرند و محاصره تریپولیتسا (مرکز اداری عثمانی در موریا) با شکست مواجه شد. روس‌ها که تعدادشان برای یک جنگ تمام‌عیار کافی نبود و با مقاومت سرسختانه نیروهای عثمانی و نیروهای کمکی آلبانیایی‌تبار مواجه شده بودند، یونانی‌ها را تنها گذاشتند و منطقه را ترک کردند.

پیامدها

  • سرکوب شدید: پس از شکست شورش و خروج روس‌ها، نیروهای عثمانی و مزدوران آلبانیایی دست به سرکوب خونین و انتقام‌جویی از ساکنان پلوپونز زدند. هزاران یونانی کشته، به بردگی گرفته یا آواره شدند.
  • نبرد چشمه: ناوگان روسیه پس از ترک پلوپونز، توانست ناوگان دریایی عثمانی را در نبرد چشمه (در ساحل غربی آناتولی) نابود کند، که پیروزی بزرگی برای روسیه بود.
    • پیمان کوچوک کاینارجی: جنگ روسیه و عثمانی نهایتاً با پیمان کوچوک کاینارجی (۱۷۷۴) به پایان رسید. اگرچه شورش یونانی‌ها شکست خورد، اما طبق این پیمان، روسیه حق حمایت از مسیحیان ارتدکس در امپراتوری عثمانی را به دست آورد که بعداً زمینه‌ساز مداخلات بیشتر و نهایتاً استقلال یونان شد.

تأثیر بر جامعه یونان

این واقعه باعث مهاجرت بسیاری از یونانیان (از جمله گویشوران زبان تساکونی و ساکنان جزایر) به روسیه و دیگر نقاط اروپا شد. همچنین، شکست اورلوف درس‌های تلخی به ملی‌گرایان یونانی داد که برای استقلال، نباید صرفاً به قدرت‌های خارجی تکیه کنند؛ باوری که نیم‌قرن بعد در انقلاب ۱۸۲۱ نمود پیدا کرد.

منابع

  1. ↑ Brill, E. J. (1993). E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. A - Bābā Beg (به انگلیسی). BRILL. p. 458. ISBN 978-90-04-09787-2.
  2. ↑ Jazexhi, Olsi (2018). Kara Mahmud Pashë Bushati, Bualli i Shkodrës (1776–1796 ER/1190–1211 AH) (PDF). Dielli. pp. 4, 11. Archived (PDF) from the original on 2018-08-19. Retrieved 2023-10-31.
  3. ↑ Jazexhi, Olsi (2018). Kara Mahmud Pashë Bushati, Bualli i Shkodrës (1776–1796 ER/1190–1211 AH) (PDF). Dielli. pp. 4, 11. Archived (PDF) from the original on 2018-08-19. Retrieved 2023-10-31.
  4. ↑ Brill, E. J. (1993). E.J. Brill's First Encyclopaedia of Islam: 1913-1936. A - Bābā Beg (به انگلیسی). BRILL. p. 458. ISBN 978-90-04-09787-2.
  5. ↑ Östreichische militärische Zeitschrift (به آلمانی). Gedruckt bei Unton Strauss. 1829. pp. 8–9.

پیوند به بیرون