شیخی (نقاش)

بهرام گور در غرفه سبز، نقاشی شده توسط شیخی حدود ۱۴۷۸–۸۱
صحنه‌ای به سبک چینی، امضا شده توسط شیخی، حدود ۱۴۸۰. تبریز. کتابخانه کاخ توپکاپی، شماره H.2153.[۱]

شیخی، همچنین استاد شیخی نقاش یا شیخی (الیعقوبی) («شیخی یعقوب»)، نقاش اواخر قرن پانزدهم میلادی بود که در تبریز در دربار یعقوب بیگ، حاکم آق قویونلو، فعالیت می‌کرد.[۲]

شیخی را ابتدا سلطان خلیل، حاکم آق قویونلو، به همراه درویش محمد استخدام کرد تا مینیاتورهایی برای پنج‌گنج نظامی (تبریز، ۱۴۸۱) خلق کنند. [۳] سلطان خلیل هنگامی که در سال ۱۴۷۸ به سلطنت رسید، این نسخه خطی را به پایتخت، تبریز، برد، اما در همان سال توسط برادرش یعقوب ترور شد و این نسخه خطی ناتمام ماند.

پس از آن یعقوب بیگ به همراه دو مینیاتوریست شیخی و درویش محمد، تلاش‌هایی را برای تکمیل نسخه خطی و به ویژه برنامه مینیاتورسازی آن انجام داد. [۳] طبق نوشته روی جلد، او این نسخه خطی را در سال ۱۴۸۱ تکمیل کرد. این اثر به عنوان «برترین و نهایی‌ترین ثمره حمایت هنری او» در نظر گرفته می‌شود. سبک تصویری آن را «شدت وجدآور» توصیف کرده‌اند.

مینیاتورهایی که تحت نظر یعقوب بیگ خلق شده‌اند عبارتند از: برگ‌های 51 v، ۶۹، 82v، 163v، ۱۶۷، 171v، 177v، 180v، ۱۸۳ و 187.[۴] یکی از مشهورترین مینیاتورهایی که یعقوب‌بیگ اضافه کرد، بهرام گور در غرفه سبز است که شیخی، هنرمند هرات، آن را نقاشی کرده است. در مقایسه با سبک متعادل هرات بهزاد، این سبک مینیاتور از پالت رنگی بسیار شدیدتری استفاده می‌کند، با سبزهای اسیدی و آبی‌های زنده و پوشش گیاهی فراوان که به نظر می‌رسد قهرمانان داستان را در خود فرو می‌برد. [۳]

شیخی همچنین به خاطر برخی از نقاشی‌های سبک چینی‌اش هم مشهور است که گاهی امضای خودش را هم پای آنها می‌گذاشت. مانند دو زن جوان با لباس‌های چینی نشسته روی مبل یا اشراف زیر شاخه‌ای شکوفا.

منابع

امضا «عمل استاد شیخی نقاش»[۵]
  • Blair, Sheila S.; Bloom, Jonathan M. (25 September 1996). The Art and Architecture of Islam 1250-1800 (به انگلیسی). Yale University Press. p. 68. ISBN 978-0-300-06465-0.

پانویس

  1. The Diez Albums: Contexts and Contents (به انگلیسی). BRILL. 14 November 2016. p. 164. ISBN 978-90-04-32348-3.
  2. The Diez Albums: Contexts and Contents (به انگلیسی). BRILL. 14 November 2016. p. 164. ISBN 978-90-04-32348-3.
  3. 1 2 3 Blair & Bloom 1996, p. 68.
  4. Stchoukine, Ivan (1966). "Les peintures turcomanes et ṣafavies d'une Khamseh de Niẓâmî achevée à Tabrîz en 886/1481". Arts Asiatiques. 14 (1): 4. doi:10.3406/arasi.1966.955.
  5. The Diez Albums: Contexts and Contents (به انگلیسی). BRILL. 14 November 2016. ISBN 978-90-04-32348-3.