شیرازی‌ها در کومور

شیرازی‌های قُمُر یکی از بزرگ‌ترین گروه‌های قومی ساکن اتحاد قمر در نزدیکی ساحل شرقی آفریقا است.^[۱]^[۲] ریشه آنها به شیراز و منطقه ساحلی جنوب غربی ایران مرتبط است. مردم شیرازی به دلیل کمک به برقراری اسلام سنی در قمر و ثروتی که از تجارت کالاها و بردگان جمع کردند، قابل توجه هستند.^[۳]^[۴]^[۵]

ژنتیک

مسعیدی و همکاران (۲۰۱۰) تنوع DNA تک والدینی را در سه جزیره بانتو زبان مجمع الجزایر کومور تجزیه و تحلیل کرد و نمونه خون ۵۷۷ مرد و زن کوموریایی غیرمرتبط را جمع‌آوری کرد (گرند کومور: ۱۷۰ مرد، ۶۷ زن؛ انجوان: ۱۰۴ مرد، ۶۹ زن؛ موهلی: ۱۰). (همچنین مرد ۲۹ و ۶۰ زن). روایات شفاهی و اسناد تاریخی حاکی از آن است که جزایر کومور بازرگانان شیرازی در ایران حضور داشتند و شاهزادگان شیرازی این جزایر را مستعمره کردند. مصدی و همکاران دریافتند که رایج‌ترین هاپلوگروپ‌های پدری در میان کوموریان نمونه E1b1a1-M2 (۴۱٪) و E2-M90 (۱۴٪) هستند. این کلادهای Y-DNA در میان سایر جمعیت‌های بانتو زبان در سرزمین اصلی آفریقای شرقی فراوان هستند، که به منشأ مشترک اشاره می‌کند. کوموریایی‌های باقی‌مانده عمدتاً هاپلوگروه‌های E1b1b-V22، E1b1b-M123، F*(xF2، GHIJK), G2a, I، J1، J2، L1، Q1a3، R1*، R1a*، R1a1 و R2 را دارند (۲۹٫۷٪). از میان این کلادهای اخیر، هاپلوتیپ‌های خاصی که در کومور یافت می‌شوند، نزدیک‌ترین ارتباط را با آن‌هایی که در جنوب ایران یافت می‌شوند، داشتند. این نشان می‌دهد که این دودمان شمالی توسط بازرگانان شیرازی اولیه از ایران بین سال‌های ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ میلادی آورده شده‌اند، زیرا آنها پست‌های تجاری محلی را در جزایر کومور ایجاد کرده‌اند. حدود ۶ درصد از کوموری‌ها نیز هاپلوگروپ O1 را دارند که نشان دهنده نفوذ جزئی آسیای جنوب شرقی است. از نظر مادری، کوموری‌ها در درجه اول به هاپلوگروه‌های L0، L1، L2 و L3'4 (xMN) تعلق دارند (۸۴٫۷٪). این کلادهای mtDNA نیز در میان سایر جمعیت‌های بانتو سرزمین اصلی و در نسبت‌های تقریباً مشابهی رایج هستند. بقیه جمعیت کوموریان تقریباً منحصراً حامل هاپلوگروه‌های میتوکندریایی مرتبط با آسیای جنوب شرقی (۱۵٫۳٪)، با کلادهای B4a1a1-PM, F3b و M7c1c (۱۰٪) و پاراگروه M(xD, E، M1، M2، M7) هستند. ۴ درصد بیشترین فراوانی را دارد. از آنجایی که هیچ هاپلوگروپ mtDNA مرتبط با خاورمیانه مشاهده نشد، به نظر می‌رسد جریان ژن از این منطقه از طریق تجارت مردانه و تبلیغ مذهبی رخ داده است. به گفته مسعیدی و همکاران، تجزیه و تحلیل ترکیبی مشارکت‌های مادری و پدری در نمونه کومور نشان می‌دهد که جمعیت کوموری‌ها از طریق جریان ژن سه جانبه در طول ۲۰۰۰ سال گذشته بین جمعیت‌های بانتو در جنوب صحرای شرق آفریقا، مهاجران از ایران، شکل گرفته است. و مهاجرانی از آسیای جنوب شرقی. در نتیجه، تخمین زده می‌شود که بیشتر مخزن ژنی جزیره‌نشینان کوموری از آفریقا (۷۲٪)، با سهم قابل توجهی از غرب آسیا (۱۷٪) و آسیای جنوب شرقی (۱۱٪) مشتق شده‌اند. به‌طور کلی، شیرازی‌های کوموریایی از نظر ژنتیکی شبیه به لمبا، جمعیت بانتو زبان ساکن جنوب شرقی آفریقا هستند. از آنجایی که لمباها دارای سنت‌های فرهنگی سامی هستند و بانتوها، دودمان پدری مرتبط با خاورمیانه و آسیای جنوب شرقی نیز در میان آنها شناسایی شده است، دانشمندان پیشنهاد می‌کنند که آنها و کوموری‌ها ممکن است از طریق فرآیندهای جمعیتی موازی تکامل یافته باشند.^[۶]

جستارهای وابسته

منابع

↑ Tanzania Ethnic Groups, East Africa Living Encyclopedia, accessed 28 June 2010
↑ Ari Nave (2010). Anthony Appiah (ed.). Encyclopedia of Africa. Oxford University Press. pp. 187–188. ISBN 978-0-19-533770-9.
↑ Ari Nave (2010). Anthony Appiah (ed.). Encyclopedia of Africa. Oxford University Press. p. 379. ISBN 978-0-19-533770-9. Most scholars, however, believe that the Shirazi actually began their settlement of the East African coast in the twelfth century and that they originated in Somalia. Shirazi established themselves on the following islands: Lamu Kenya, Pemba Zanzibar, Mafia and Kilqa Kiswani all in Tanzania and Comoros. (...) Known for their mercantile skills, the Shirazi asserted themselves as ruling elites as early as the twelfth century on the islands that were their base. Trade in gold, ivory and slaves brought prosperity to the Shirazi
↑ August H. Nimtz (1980). Islam and Politics in East Africa. University of Minnesota Press. pp. 3–11, 30–33, 39–47. ISBN 978-0-8166-0963-5., Quote: "The Shirazi were classified as native, that is, Africans, and this they were of low status. Prior to the colonial era, the Shirazi and Arabs saw themselves, for the most part, as one community. (...) Unlike the previous periods in which African captives were usually taken to Persian Gulf areas to work primarily as domestic laborers, by the nineteenth century, most slaves were being utlized on the vast clove and plantations on the East African coast and offshore islands. (...) Arab rule, from this period until its demise at the hands of the European powers, became virtually synonymous with slavery and slave ownership." (...) "Though Shirazi ownership of slaves was never as extensive as the Arabs, slaves were a major source of their wealth"
↑ Per O. Hernæs, Tore Iversen (2002). Slavery Across Time and Space: Studies in Slavery in Medieval Europe and Africa. University of Virginia. p. 23. ISBN 8277650418. Retrieved 28 November 2016.
↑ Msaidie, Said; et al. (2011). "Genetic diversity on the Comoros Islands shows early seafaring as major determinant of human biocultural evolution in the Western Indian Ocean" (PDF). European Journal of Human Genetics. 19 (1): 89–94. doi:10.1038/ejhg.2010.128. PMC 3039498. PMID 20700146. This concords with historical data which attests to the presence of traders from Shiraz in Iran on the Comoros, and also the Comorian's own oral traditions which recount that Shirazi princes came in ships and established colonies on the islands.

[Tethnic-1] Tanzania Ethnic Groups, East Africa Living Encyclopedia, accessed 28 June 2010

[Gates2010p187-2] Ari Nave (2010). Anthony Appiah (ed.). Encyclopedia of Africa. Oxford University Press. pp. 187–188. ISBN 978-0-19-533770-9.

[Gates2010p379-3] Ari Nave (2010). Anthony Appiah (ed.). Encyclopedia of Africa. Oxford University Press. p. 379. ISBN 978-0-19-533770-9. Most scholars, however, believe that the Shirazi actually began their settlement of the East African coast in the twelfth century and that they originated in Somalia. Shirazi established themselves on the following islands: Lamu Kenya, Pemba Zanzibar, Mafia and Kilqa Kiswani all in Tanzania and Comoros. (...) Known for their mercantile skills, the Shirazi asserted themselves as ruling elites as early as the twelfth century on the islands that were their base. Trade in gold, ivory and slaves brought prosperity to the Shirazi

[Nimtz1980p3-4] August H. Nimtz (1980). Islam and Politics in East Africa. University of Minnesota Press. pp. 3–11, 30–33, 39–47. ISBN 978-0-8166-0963-5., Quote: "The Shirazi were classified as native, that is, Africans, and this they were of low status. Prior to the colonial era, the Shirazi and Arabs saw themselves, for the most part, as one community. (...) Unlike the previous periods in which African captives were usually taken to Persian Gulf areas to work primarily as domestic laborers, by the nineteenth century, most slaves were being utlized on the vast clove and plantations on the East African coast and offshore islands. (...) Arab rule, from this period until its demise at the hands of the European powers, became virtually synonymous with slavery and slave ownership." (...) "Though Shirazi ownership of slaves was never as extensive as the Arabs, slaves were a major source of their wealth"

[Herniver23-5] Per O. Hernæs, Tore Iversen (2002). Slavery Across Time and Space: Studies in Slavery in Medieval Europe and Africa. University of Virginia. p. 23. ISBN 8277650418. Retrieved 28 November 2016.

[6] Msaidie, Said; et al. (2011). "Genetic diversity on the Comoros Islands shows early seafaring as major determinant of human biocultural evolution in the Western Indian Ocean" (PDF). European Journal of Human Genetics. 19 (1): 89–94. doi:10.1038/ejhg.2010.128. PMC 3039498. PMID 20700146. This concords with historical data which attests to the presence of traders from Shiraz in Iran on the Comoros, and also the Comorian's own oral traditions which recount that Shirazi princes came in ships and established colonies on the islands.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]