شیمازاکی توسون

در این نام ژاپنی، «شیمازاکی» نام خانوادگی است.
شیمازاکی توسون
نام اصلی
شیمازاکی هاروکی
زاده۲۵ مارس ۱۸۷۲
ماگومه، چیکوما، ژاپن (ناکاتسوگاوا، گیفو کنونی)
درگذشته۲۲ اوت ۱۹۴۳ (۷۱ سال)
سکته مغزی
پیشهشاعر‌ و نویسنده
زبان(ها)ژاپنی
ملیتژاپنی
دانشگاهکالج مِیجی گاکوئین (پیش‌گام دانشگاه کنونی مِیجی گاکوئین)، توکیو
جنبش ادبیرمانتیسم و ناتورالیسم
سال‌های فعالیت۱۹۴۳–۱۸۹۷
کار(های) برجسته
  • واکاناشو (۱۸۹۷)
  • هاکای (۱۹۰۶)
  • بهار (۱۹۰۸)
  • خانواده (۱۹۱۱)
  • طرح‌هایی از رود چی‌کوما (۱۹۱۲)
  • زمانی که میوه‌ ساکورا می‌رسد (۱۹۱۹)
  • تولد دوباره (۱۹۱۹)
  • طوفان (۱۹۲۶)
  • پیش از سپیده‌دم (۱۹۳۵–۱۹۲۹)
جوایز مهمجایزه‌ی آساهی بون‌کاشُو
۱۹۳۶
همسر(ها)
  • هاتا فویوکُو (۱۸۷۸–۱۹۱۹)
  • کاتُو شیزوکُو (۱۸۹۶–۱۹۷۳)
خویشاوندان
  • شیمازاکی ماساکی (پدر)
  • شیمازاکی کِی‌جی (برادر)
  • شیمازاکی اُسوکه (برادر)
  • شیمازاکی کُوماکُو (برادرزاده)
  • اوئه‌دا ری‌هیتُو (نوه، بازیگر کودک)

شیمازاکی توسون به ژاپنی: Shimazaki Tōson , 島崎 藤村؛ زاده‌ی ۲۵ مارس ۱۸۷۲ - درگذشته‌ی ۲۲ اوت ۱۹۴۳) شاعر و نویسنده، ژاپنی بود. او با نام اصلی شیمازاکی هاروکی (به ژاپنی: Shimazaki Haruki , 島崎 春樹) در روستای ماگومه[پ ۱] واقع در مسیر ناکاسِن‌دو استان چیکوما[پ ۲] (امروزه در شهر ناکاتسوگاوا در استان گیفو) به‌دنیا آمد. وی عضو فرهنگستان هنر امپراتوری بود. پسر دوم، شیمازاکی کِی‌جی[پ ۳] و پسر سومش، شیمازاکی اوسوکه[پ ۴] هر دو نقاش بودند. او با عضویت در مجله‌ی بونگاکوکای[پ ۵] فعالیت ادبی خود را آغاز کرد و به عنوان شاعری وابسته به مکتب رمانتیسم، آثاری مانند واکاناشو[پ ۶] را منتشر کرد. سپس حوزه اصلی فعالیت خود را به رمان‌نویسی/داستان‌نویسی تغییر داد و با انتشار آثاری مانند هاکای[پ ۷] و بهار[پ ۸]، به نویسنده‌ای شاخص در مکتب ناتورالیسم تبدیل شد. از دیگر آثار او می‌توان به خانواده [۱] که آن را اوج تکامل‌ ادبیات ناتورالیستی ژاپن به‌شمار می‌آورند، تولد دوباره[پ ۹] که در آن به رابطه‌ی نامشروع خود با برادرزاده‌ش اعتراف کرده است، و رمان تاریخی بلند پیش از سپیده‌دم[پ ۱۰] که شخصیت اصلی‌ آن از پدرش، شیمازاکی ماساکی[پ ۱۱] الهام گرفته شده است، اشاره کرد.

زندگی‌نامه

تبار خانوادگی

نیاکان خاندان شیمازاکی از تبار خاندان می‌اورا[پ ۱۲] بودند که خاستگاه آن‌ها منطقه‌ی تسوکوی در شبه‌جزیره‌ی می‌اورا در استان ساگامی در ژاپن قدیم (امروزه شهر یوکوسوکا، استان کاناگاوا) بود. خاندان شیمازاکی در دوران شیمازاکی شیگه‌تسونا[پ ۱۳] به خدمت کی‌سُو یُوشی‌آری[پ ۱۴] درآمد و به دره‌ی کی‌سُو رفت. پسر بزرگ شیمازاکی شیگه‌تسونا، شیگه‌میچی[پ ۱۵]، روستای ماگومه را زمانی که یک سامورایی کشاورز بود، آباد کرد و آن را به یکی از ایستگاه‌های بین‌راهی جاده‌ی ناکاسِن‌دو تبدیل کرد. خاندان شیمازاکی نسل‌ها منصب‌هایی همچون هون‌جین (اقامتگاه بین‌راهی مقامات)[پ ۱۶]، شوویا (کدخدا)[پ ۱۷] و تونیا (متصدی حمل و نقل و بازرگانی ایستگاه بین‌راهی)[پ ۱۸] را بر عهده داشت. پدر شیمازاکی توسون، شیمازاکی ماساکی هفدهمین رئیس خاندان و عضو پژوهشگران کُکوگاکو (مطالعات ادبیات و فرهنگ باستانی ژاپن)[پ ۱۹] در مکتب فکری هیراتا[پ ۲۰] بود.

سرگذشت

  • در ۲۵ مارس ۱۸۷۲، در روستای ماگومه، استان چیکوما به‌عنوان چهارمین پسر پدرش ماساکی و مادرش، نوئی زاده شد.
  • در ۱۸۷۸ وارد مدرسه‌ی کامی‌ساکا شد و آثار کلاسیک کنفسیوسی، ‌از جمله کُوکیُو[پ ۲۱] و ‌رُنگُو[پ ۲۲] را نزد پدرش فرا گرفت.
  • در ۱۸۸۱ به توکیو رفت؛ در مدرسه‌ی ابتدایی تای‌مِی تحصیل کرد و پس از فارغ‌التحصیلی، در خانه‌ی یوشی‌مورا تادامیچی[پ ۲۳] اقامت داشت و نزد عموی او تاکه‌ای یُوسِتسو[پ ۲۴] دیگر آثار کلاسیک کنفسیوسی همچون شی‌کیُو[پ ۲۵] را فرا گرفت. سپس در مدارس پیش‌دانشگاهی از جمله، مدرسه‌ی انگلیسی می‌تا و مدرسه‌ی کیوریتسو تحصیل کرد و سپس وارد بخش اصلی کالج مِی‌جی گاکوئین[پ ۲۶] شد. (که بعدها به دانشگاه مِی‌جی گاکوئین[پ ۲۷] تبدیل شد.)
  • در دوران دانشجویی با افرادی همچون بابا کُوچُو[پ ۲۸]، توگاوا شوکُوتسو[پ ۲۹]، کیتامورا کی‌سِی[پ ۳۰]، ناکاجیما کوماکیچی[پ ۳۱] روابط دوستانه داشت. او همچنین تحت تاثیر یکی از آموزگاران مدرسه‌ی کیوریتسو، به مسیحیت گروید. سال‌های دانشجویی خود را به مطالعه‌ی ادبیات غرب گذراند و همچنین آثار کلاسیک ژاپن مانند آثار ماتسوئو باشو[پ ۳۲] یا سای‌گیُو[پ ۳۳] را مطالعه کرد. او از نخستین دوره فارغ‌التحصیلان بخش اصلی مؤسسه‌ی مِی‌جی گاکوئین بود و سرود رسمی مؤسسه را نیز سروده است.
  • در ۱۸۸۶ پدرش ماساکی، در زادگاهشان در زندان درگذشت. ماساکی نه تنها الهام‌بخش شخصیت اصلی رمان «پیش از سپیده‌دم»، آئویاما هان‌زُو بود، بلکه تاثیر عمیقی بر شکل‌گیری هویت ادبی توسون گزاشت.
فارغ‌التحصیلان سال ۱۸۹۱ مؤسسه‌ی میجی گاکوئین. در ردیف آخر، نفر‌ دوم از سمت چپ: توسون، همان ردیف نفر چهارم از سمت چپ، توگاوا شوکُوتسو، در ردیف وسط، نفر سوم از سمت راست: بابا کُوچُو.

مجله‌ی «بون‌گاکوکای» و شاعران مکتب رمانتیسم

پس از فارغ التحصیلی او به ترجمه‌ و نگارش برای مجله‌ی جوگاکوزاشّی[پ ۳۴] پرداخت و در سپتامبر ۱۸۹۲، در بیست‌سالگی، به‌عنوان معلم زبان انگلیسی در دبیرستان دخترانه‌ی مِی‌جی مشغول به کار شد. سال بعد، به‌واسطه‌ی ارتباطش با کیتامورا توکُکو[پ ۳۵] و هوشی‌نو‌ تِن‌چی[پ ۳۶]، به مجله‌ی بون‌گاکوکای پیوست و به‌عنوان یکی از اعضای اصلی، نمایش‌نامه‌های منظوم و جستارهایی را منتشر کرد. در همین دوران، او به شاگردش ساتو سوئه‌کُو[پ ۳۷] علاقه‌مند شد، و از آنجایی که به‌عنوان معلم احساس گناه و عذاب وجدان می‌کرد، از مسیحیت دست کشید و از شغلش استعفا داد. سپس مدتی را در منطقه‌ی کانسای گذراند و دوباره به خانه‌ی خاندان یوشی‌مورا (خانه‌ای که در کودکی در آن بزرگ شده بود) بازگشت. سال ۱۸۹۴، بار دیگر به دبیرستان دخترانه مِی‌جی بازگشت، اما در همان سال کیتامورا توکُکو خودکشی کرد. همچنین برادر شیمازاکی، هیده‌ئُو، به‌دلیل اتهامات مالی مرتبط با لوله‌کشی آب بازداشت شد و سال بعد، ساتو سوئه‌کُو بر اثر بیماری درگذشت.[۲] درنتیجه، او دوباره از مدرسه استعفا داد؛ این دوره‌ی زندگی‌اش بعدها در رمان «بهار» بازتاب یافت. در ۸ سپتامبر ۱۸۹۶، در آکادمی توهوکو در سِن‌دای، استان میاگی، مشغول به تدریس شد و حدود یک سال در آنجا اقامت کرد.[۳] [۴]در ۲۵ اکتبر همان سال، مادرش درگذشت و او در خانه‌ای در محله‌ی هاسه‌کورا که بالای صخره‌ای و مشرف به رودخانه‌ی هیروسه قرار داشت، آغاز به سرودن شعر کرد. سپس به مهمان‌خانه‌ی می‌اورا، نزدیک ایستگاه سِن‌دای نقل مکان کرد و نخستین مجموعه‌ی شعر خود، واکاناشو، را در آنجا نوشت و با انتشار آن به جامعه‌ی ادبی وارد شد.[۳] سه مجموعه‌ی شعر دیگر او یعنی، «قایق تک برگ»[پ ۳۸]، «علف‌های تابستان»[پ ۳۹] و مجموعه «شکوفه‌های آلو فروریخته»[پ ۴۰]، رمانتیسم دوره‌ی مِی‌جی را به اوج شکوفایی رساندند و او با نویسنده‌ی همشهری، دُوی بان‌سوی [پ ۴۱] (اهل سِن‌دای، استان میاگی)، دوره‌ای را پدید آورد که عصر «تُوبان»[پ ۴۲] یا عصر «بان‌تُو»[پ ۴۳] نامیده شد. پس از انتشار این چهار مجموعه، او به تدریج از سرودن شعر فاصله گرفت. بعضی از اشعار شیمازاکی، به‌ویژه از مجموعه شکوفه‌های آلو فروریخته، به‌عنوان ترانه نیز محبوبیت پیدا کرده‌اند. یکی از اشعار معروف این مجموعه، «نارگیل»[پ ۴۴] است که بر اساس داستانی از یاناگی‌تا کونیُو ساخته شده است. این داستان به مشاهده‌ی یک نارگیل که در سواحل ای‌راگا (استان آیچی) در ژاپن پیدا شده بود، اشاره دارد. این اثر در سال ۱۹۳۶ به عنوان یکی از ترانه‌های ملی ژاپن با آهنگ‌سازی اُناکا تُوراجیرو از شاگردان یامادا کُوساکو منتشر شد و از آن زمان تا امروز همچنان به‌عنوان یک ترانه محبوب در ژاپن شنیده می‌شود. همچنین، شعری دیگر از همین مجموعه به نام «آواز ساحل»[پ ۴۵] وجود دارد که اشعار آن از مجموعه‌ی آواز قو اثر شوبرت گرفته شده است. نت‌های موسیقی این اثر نیز در مجموعه گنجانده شده است. علاوه بر این، ترانه ملی دیگری به‌نام «صبح»[پ ۴۶] که آهنگ‌سازی آن توسط اُدا شین‌گُو در همان سال انجام شده، و همچنین ترانه معروف «آواز سفر بر ‌کرانه‌ی رود چی‌کوما»[پ ۴۷] که در سال ۱۹۲۵ توسط هیرُوتا ریوتارُو ساخته شده است، از دیگر اشعار این مجموعه به شمار می‌آیند.

دوران کُومورُو و آغاز نویسندگی

موزه‌ی یادبود مدرسه‌ی گی‌جوکو در کُومورُو
  • در سال ۱۸۹۹، به‌عنوان معلم زبان انگلیسی در مدرسه‌ کُومورُو گی‌جوکو در شهرستان کُومورُو در استان ناگانو مشغول به کار شد و به مدت ۶ سال در آنجا زندگی کرد. ( به این دوران، دوران کُومورُو گفته می‌شود.) در این دوران با هاتا فویوکُو که اهل هاکوداته در هوکایدو بود ازدواج کرد[۵] و سال بعد دختر اولش به‌ نام میدُوری به دنیا آمد. در این دوران، توجه او به مسائل اجتماعی و دنیوی افزایش یافت و به همین دلیل شیوه‌ی خلق آثار خود را به نثر تغییر داد. او به توصیف دقیق رود چی‌کوما و منطقه‌ی اطراف آن پرداخت و نوشته‌‌های توصیفی (نوعی از نوشتار که به توصیف دقیق از یک مکان می‌پردازد) با عنوان «طرح‌هایی از رود چی‌کوما»[پ ۴۸] را نوشت که در آن به ‌نوعی از شعر دست کشید. او همچنین شروع به نوشتن رمان «هاکای» کرد[۶] و شخصیت‌های این رمان، از جمله ایچی‌مورا که در رمان نماینده مجلس است، از فردی به‌نام تاتسو‌کاوا اون‌پِی[پ ۴۹]، اهل ایواموراتا، الهام گرفته شده است.[۷]
  • در سال ۱۹۰۵، از مدرسه‌ی کُومورُو گی‌جوکو استعفا داده و به توکیو رفت.
  • در سال ۱۹۰۶، رمان هاکای را به‌عنوان اولین کتاب از مجموعه‌ آثار سایه‌‌های سبز را[پ ۵۰]، با هزینه شخصی منتشر کرد. این کتاب به سرعت به ‌فروش رفت و ‌در دنیای ادبیات به‌عنوان یک رمان ناتورالیستی در محافل ادبی تحسین شد. در همین دوران، سه دختر او به‌دلیل سوء تغذیه درگذشتند که بعدها این موضوع در رمان «خانواده» به تصویر کشیده شد.
  • در سال۱۹۰۷، داستان کوتاه «نامی‌کی»[پ ۵۱] را در مجله‌ی بون‌گِی کورابو[پ ۵۲] منتشر کرد و باعث جنجال در مورد انتخاب شیوه‌های روایت داستانی شد.
  • درسال ۱۹۰۸، «بهار» را منتشر کرد.
  • درسال ۱۹۱۰، رمان «خانواده» را در روزنامه‌ی یومی‌اوری‌شین‌بون به‌صورت سریالی منتشر کرد. ( که در سال بعد در مجله‌ی چوئو کُورُون[پ ۵۳] ادامه یافت.) پس از پایان این سری، در آگوست همان سال، همسرش فویوکُو پس از تولد دختر چهارمش درگذشت. ازین‌رو، برادرزاده‌ش، کوماکو، برای کمک به‌کارهای خانه به خانه‌ی او آمد و از حدود سال ۱۹۱۲ به طور غیررسمی با او وارد رابطه‌ی عاشقانه شد، که درنهایت به بارداری کوماکو منجر شد.
  • در ماه می ۱۹۱۳، از بندر کوبه به مقصد فرانسه سفر کرد و پس از ۳۷ روز به شهر مارسی رسید. به‌واسطه‌ی آشنایی با ای‌کوما آری‌شیما، در یک خانه‌ی اجاره‌ای در پاریس زندگی کرد. در آنجا روابط نزدیکی با کارشناس تاریخ هنر، ساواکی یوموکیچی برقرار کرد.
  • با شروع جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۴، به همراه نقاش ماسامونه توکوسابورو به شهر لیموژ پناه برد. او‌ دومین مجموعه از یادداشت‌های خود را با عنوان «یادداشت‌های فرانسه»[پ ۵۴] در روزنامه‌ آساهی شین‌بون منتشر کرد.
  • در ژوئیه ۱۹۱۶، از طریق کشتی آتسوتامارو به لندن سفر کرد و سپس از آنجا به کوبه بازگشت.
  • در سال ۱۹۱۷، به‌عنوان استاد در دپارتمان ادبیات دانشگاه کِی‌ئُو[پ ۵۵] مشغول به تدریس شد.
  • در سال ۱۹۱۸، رمان «تولد دوباره» را منتشر کرد و پس از بازگشت به ژاپن تلاش کرد رابطه‌‌ی خود را با کوماکو خاتمه دهد. به همین دلیل، به واسطه‌ی رسیدگی خویشاوندان، کوماکو نزد دایی خود در تایوان فرستاده شد.
  • کوماکو بعدها به ژاپن بازگشت و در ژوئن ۱۹۷۸ در سن ۸۵ سالگی در یکی از بیمارستان‌های توکیو درگذشت. همچنین در این دوره، چند داستان کودکانه، از جمله «داستان‌هایی برای کودکان»[پ ۵۶]، «زادگاه»[پ ۵۷] و «خوشبختی»[پ ۵۸] از شیمازاکی منتشر شد.
  • درسال ۱۹۲۷ داستان «طوفان»[پ ۵۹] را منتشر کرد و از سال بعد، نگارش رمان تاریخی «پیش از سپیده‌دم» را که از زندگی پدرش الهام گرفته شده بود را آغاز کرد.
  • در ۳ نوامبر ۱۹۲۸ با کاتو شیزوکُو[پ ۶۰] ازدواج کرد.
  • از آوریل ۱۹۲۹ تا اکتبر ۱۹۳۵، رمان پیش از سپیده‌دم را در مجله‌ی چوئو کُورُون به صورت سریالی منتشر می‌کرد. پس از پایان انتشار، آثار خود را گردآوری و ویرایش کرد و آن‌‌ها را در مجموعه‌ای با عنوان «توسون بونکُو»[پ ۶۱] منتشر کرد. همچنین به دعوت یاناگی ساوا تاکِشی در تاسیس انجمن قلم ژاپن[پ ۶۲] مشارکت کرد و نخستین رئیس آن شد.
  • در سال ۱۹۴۰ عضو آکادمی هنر امپراطوری شد.
  • در ۸ ژانویه ۱۹۴۱ در تدوین پیش‌نویس آیین‌نامه‌ی نظامی معروف به سِن‌جین‌کون، همکاری داشت؛ این آیین‌نامه توسط وزیر جنگ وقت، توجُو هیده‌کی صادر شد.
  • در سال ۱۹۴۲ به ‌عنوان عضو افتخاری انجمن ملی ادبیات ژاپن[پ ۶۳] برگزیده شد.
  • در سال ۱۹۴۳ انتشار سریالی رمان «درواز‌ه‌ی شرق»[پ ۶۴] را آغاز کرد، اما در ۲۲ اوت همان سال در اثر خونریزی مغزی در خانه‌‌ی خود درگذشت. آخرین سخنان او این بود: «نسیم خنکی است، نه؟»

اندوه ناشی از والدین

شیمازاکی در برخی از آثار خود احساس غم و اندوه عمیقی را که پدر و مادرش موجب آن شده بودند را به‌گونه‌های مختلف بیان کرده است. منشا این احساس را می‌توان در چند واقعه‌ی خانوادگی پیدا کرد:

  1. پدر و خواهر بزرگ‌ترش دچار اختلالات روانی شدند و در آن وضعیت درگذشتند.
  2. برادر بزرگ‌ترش به سبب رابطه‌ی نامشروع مادر به دنیا آمده بود و از این جهت زندگی دشوار و غمگینی داشت.
  3. بعدها میان او و خواهرزاده‌اش روابط نامشروع شکل گرفت اما این مسئله به واسطه‌ی پدر کوماکو پنهان نگهداشته شد. سپس برادر بزرگ‌تر او هیده‌ئو افشا کرد که پدرشان نیز پیش‌تر با یکی از دختران خانواده رابطه‌ی مشابهی داشته است.

گاه‌شمار زندگی

دهه ۱۸۷۰

  • ۲۵ مارس ۱۸۷۲ – در روستای ماگومه، استان چیکوما به دنیا آمد.
  • ۱۸۷۸ – وارد دبستان کامی‌ساکا شد.
  • ۱۸۸۱ – همراه با برادرش به توکیو رفت و در دبستان تای‌مِی مشغول تحصیل شد.

دهه ۱۸۸۰

  • مارس ۱۸۸۶ – از دبستان تای‌مِی فارغ‌التحصیل شد.
  • نوامبر ۱۸۸۶ – پدرش، ماساکی، درگذشت.
  • سپتامبر ۱۸۸۷ – وارد بخش اصلی کالج مِی‌جی گاکوئین شد.
  • ژوئن ۱۸۸۸ – توسط کشیش کی‌مورا کوماجی غسل تعمید گرفت و مسیحی شد.

دهه ۱۸۹۰

  • ژوئن ۱۸۹۱ – از کالج مِی‌جی گاکوئین فارغ‌التحصیل شد.
  • اکتبر ۱۸۹۲ – به عنوان دبیر در دبیرستان دخترانه‌ی مِی‌جی استخدام شد.
  • ژانویه‌ی ۱۸۹۳ – همراه با کیتامورا توکوکو و هوشی‌نو تن‌چی مجله‌ی «بون‌گاکوکای» را بنیان گذاشت.
  • ۱۸۹۳ – به دلیل دلبستگی به شاگردش، ساتو سوئه‌کو، از مدرسه دخترانه‌ی مِی‌جی استعفا داد و مسیحیت را ترک کرد.
  • می ۱۸۹۴ – توکوکو خودکشی کرد.
  • ۱۸۹۵ – برادر بزرگ‌ترش اتهامات مالی مرتبط با لوله‌کشی آب بازداشت شد.
  • ۸ سپتامبر ۱۸۹۶ – حدود یک سال در آکادمی توهوکو در شهر سِن‌دای به تدریس پرداخت.
  • ۲۵ اکتبر ۱۸۹۶ – مادرش درگذشت؛ از همین دوره شعر گفتن را آغاز کرد و مجموعه‌ی «واکاناشو» را به پایان رساند.
  • اوت ۱۸۹۷ – نخستین مجموعه‌ی شعرش، «واکاناشو»، منتشر شد.
  • آوریل ۱۸۹۸ – در دوره‌ی منتخب مدرسه‌ی موسیقی توکیو ثبت‌نام کرد.
  • آوریل ۱۸۹۹ – در مدرسه‌ی «کومورو گی‌جوکو» به تدریس پرداخت.
  • ۳ می ۱۸۹۹ – با هاتا فویوکو ازدواج کرد.[۸]

دهه ۱۹۰۰

  • می ۱۹۰۰ – نخستین دخترش، میدوری، متولد شد. نگارش «طرح‌هایی از رود چیکوما» را آغاز کرد.
  • مارس ۱۹۰۲ – دومین دخترش، تاکاکو، به دنیا آمد.
  • آوریل ۱۹۰۴ – سومین دخترش، نوئی‌کو، به دنیا آمد.
  • آوریل ۱۹۰۵ – به توکیو بازگشت.
  • می ۱۹۰۵ – نوئی‌کو در اثر سوءتغذیه درگذشت.
  • اکتبر ۱۹۰۵ – نخستین پسرش، کوسوئُو، متولد شد.
  • مارس ۱۹۰۶ – رمان «هاکای» را با هزینه‌ی شخصی منتشر کرد.
  • آوریل ۱۹۰۶ – تاکاکو در اثر سوءتغذیه درگذشت.
  • ژوئن ۱۹۰۶ – میدوری در اثر سوءتغذیه درگذشت.
  • سپتامبر ۱۹۰۷ – دومین پسرش، کی‌جی، به دنیا آمد.
  • آوریل ۱۹۰۸ – رمان «بهار» را در روزنامه‌‌ی آساهی شین‌بون به صورت سریالی منتشر کرد.
  • دسامبر ۱۹۰۸ – سومین پسرش، اوسوکه، به دنیا آمد.
  • ژانویه‌ی ۱۹۱۰ – رمان «خانواده» را در روزنامه‌ی یومی‌اوری شین‌بون به صورت سریالی منتشر کرد.
  • اوت ۱۹۱۰ – چهارمین دخترش، ریوکو، به دنیا آمد و همسرش، فویوکو، درگذشت.

دهه ۱۹۱۰

  • ۱۹۱۲ – مجموعه‌ی «طرح‌هایی از رود چیکوما» با طراحی جلد آری‌شیما ای‌کوما در انتشارات ساکورا شوبو منتشر شد.[۹]
  • آوریل ۱۹۱۳ – با خواهرزاده‌اش که برای کمک در خانه حضور داشت، رابطه برقرار کرد و کوماکو باردار شد؛ برای قطع رابطه به فرانسه رفت.
  • ۴ ژوئیه ۱۹۱۶ – به ژاپن بازگشت و رابطه‌ی او با کوماکو دوباره آغاز شد.
  • سپتامبر ۱۹۱۶ – به عنوان استاد در دانشگاه واسه‌دا منصوب شد.
  • می ۱۹۱۸ – رمان «تولد دوباره» را در روزنامه‌ی آساهی شین‌بون به صورت سریالی منتشر کرد.

دهه ۱۹۲۰

  • ۱۹۲۲ – مجله‌ی ادبی «شوجوچی»[پ ۶۵] را منتشر کرد.[۱۰]
  • ۱۹۲۸ – با کاتو شیزوکو، از اعضای همان مجله و ۲۴ سال جوان‌تر از خود، ازدواج کرد.[۱۱]
  • آوریل ۱۹۲۹ – رمان «پیش از سپیده‌دم» را در مجله‌ی چوئو کُورون به صورت سریالی منتشر کرد.

دهه ۱۹۳۰

  • ۱۹۳۵ – انجمن قلم ژاپن را تأسیس کرد و نخستین رئیس آن شد.[۱۲]
مزار شیمازاکی توسون(راست) و همسرش شیزوکو (چپ) در معبد جی‌فوکوجی، شهر اوئیسو، استان کاناگاوا
  • ۱۹۳۶ – برای شرکت در چهاردهمین نشست بین‌المللی انجمن قلم در بوئنوس آیرس، به همراه همسرش شیزوکو و آری‌شیما ای‌کوما سفر کرد[۱۲] و هنگام بازگشت مدتی در اروپا اقامت داشت.
  • ۱۹۳۷ – به منطقه‌ی شیمو روکوبان‌چو در کوجی‌ماچی‌کو، توکیو نقل مکان کرد.
  • فوریه‌ی ۱۹۴۱ – برای دوری از پایتخت درگیر جنگ، به اوئیسو در استان کاناگاوا نقل مکان کرد و در نزدیکی شاگردش، تن‌مِی آی‌کیچی، ساکن شد.
  • ۲۲ اوت ۱۹۴۳ – در خانه‌اش در اوئیسو درگذشت (۷۱ ساله) و در معبد جی‌فوکو‌جی به خاک سپرده شد. بخشی از مو و ناخن‌های او نیز در مقبره‌ای در ای‌شوجی، آرامگاه خانوادگی خاندان شیمازاکی در روستای ماگومه، نگهداری می‌شود.

خویشاوندان

پدر

  • شیمازاکی ماساکی (۱۸۸۶–۱۸۳۱) – پژوهشگر کُکوگاکو (مطالعات ادبیات و فرهنگ باستانی ژاپن). او به عنوان هفدهمین نسل از خاندان شیمازاکی در ماگومه جوکو، منصب‌هایی همچون هون‌جین (اقامتگاه بین‌راهی مقامات)، شوویا (کدخدا)، و تونیا (متصدی حمل‌ونقل و بازرگانی ایستگاه بین‌راهی) را بر عهده داشت.

پس از آموختن ادبیات و فرهنگ باستانی ژاپن و پیوستن به پیروان هیراتا آتسوتانه، از جریان اصلاحات مِی‌جی ناامید شد. سپس در جنبش بازگردانی حق بهره‌برداری از جنگل‌های کیسُو مشارکت کرد؛ اقدامی که به برکناری از مقام کُوچُو (سرپرست اداری منطقه) و از دست رفتن بخش بزرگی از دارایی خانواده انجامید. مدتی در توکیو، در وزارت امور دینی و آموزش، در بخش پژوهش‌های دینی و تاریخی فعالیت کرد و سپس در استان گیفو به عنوان میاجی (روحانی ارشد) معبد هی‌دا ایچی‌نومیا میناشی خدمت نمود؛ اما از این سمت نیز مأیوس شد و به زادگاهش بازگشت. در یکی از سفرهای امپراتور مِی‌جی، بادبزنی را که بر آن شعری میهن‌دوستانه نوشته بود، به سوی امپراتور پرتاب کرد؛ حرکتی که بی‌احترامی تعبیر شد. پس از ناکامی‌های پیاپی، دچار فروپاشی روانی شد و در نهایت در دوران حبس خانگی درگذشت.[۱۳] شخصیت آئویاما هان‌زُو در رمان پیش از سپیده‌دم بر اساس زندگی او شکل گرفته است.[۱۴] اسناد فروش زمین، که نشان‌دهنده‌ی فقر او در سال‌های پایانی زندگی است، هنوز در خانه‌های قدیمی بازرگانان ناکاتسوگاوا نگهداری می‌شود.[۱۵]

مادر

  • نوئی[پ ۶۶] (؟–۱۸۹۶) – پس از مهاجرت پسر ارشدش به توکیو، در زادگاهش باقی ماند و در اثر وبا درگذشت.

خواهر

  • تاکاسه سونو[پ ۶۷] (۱۹۲۱–۱۸۵۵) – در بیمارستان روانی درگذشت. او الهام‌بخش شخصیت‌های رمان سرگذشت یک زن و رمان خانواده بوده است.

خانواده‌ی همسرش، تاکائه کائورو[پ ۶۸]، که الگوی رمان خانه شده بودند، نسل‌ها در خدمت خاندان محلی در منطقه‌ی کیسُو بوده و کی‌ئوگان[پ ۶۹] (داروی سنتی شین‌تُو) را تولید می‌کردند. خانه‌ی قدیمی آن‌ها در شهر کیسُو حفظ شده و به موزه‌ی تاکاسه تبدیل گردیده است.

برادر بزرگ

  • هیده‌ئُو[پ ۷۰] (۱۹۲۴–۱۸۵۸) – پس از درگیری با مسائل مربوط به جنگل‌های امپراطوری کیسُو و محکومیت به جعل اسناد، مدتی زندانی شد و سپس به تایوان رفت.

او الهام‌بخش شخصیت کُوی‌زومی مینُورو در رمان خانواده است. دخترش ایساکو با نیشی‌مارو تِتسوزو ازدواج کرد. از نسل آنان، دخترشان هیرُوکو که نام هنری‌اش شیزوئِن است، نقاش ژاپنی شد و نوه‌ی او، نیشی‌مارو یوکو، بازیگر است.

برادر دوم

  • کُوسکه[پ ۷۱] (۱۹۲۸–۱۸۶۱) – به عنوان فرزند خوانده وارد خاندان مادری در شوکوبا هون‌جین شد و بدین ترتیب پانزدهمین نسل خاندان شیمازاکی را ادامه داد.

برای یادگیری نقاشی به توکیو رفت و مدتی در کره اقامت داشت. سپس به ژاپن بازگشت و در حل مسائل مربوط به جنگل‌های امپراطوری کیسُو فعالیت کرد. فرزندان او:

    • کوماکو
    • هیساکو – با دیپلمات تاناکا بون‌ایچی‌رو ازدواج کرد.
    • پسر اول او، شی‌گِکی، در کودکی درگذشت.
    • پسر دومش، شُوجی‌رو (۲۰۰۱–۱۹۱۳)، شانزدهمین نسل خاندان شد.

برادر سوم

  • تومویا[پ ۷۲] (۱۹۱۱–۱۸۶۸) – بنا بر روایت‌ها، او فرزند نامشروع حاصل رابطه‌ی مادر و صاحب یکی از مغازه‌های محلی بود.[۱۴]

همراه با برادرش به توکیو رفت و در یک پارچه‌فروشی در کیوباشی کار کرد اما موفق نشد. سپس به یوکوهاما رفت و زندگی آزاد و بی‌قاعده‌ای پیش گرفت. یکی از پاهایش بر اثر بیماری فلج شد. کُکوگاکو (مطالعات ادبیات و فرهنگ باستانی ژاپن) و شعر کلاسیک ژاپنی آموخت و الهام‌بخش یکی از شخصیت‌های رمان خانواده شد.

همسران و فرزندان

همسر اول

  • هاتا فویوکو[پ ۷۳] (۱۹۱۰–۱۸۷۸) – دختر سوم یک بازرگان تور و ماهیگیری در هاکوداته و از فارغ‌التحصیلان مدرسه‌ی دخترانه‌ی مِی‌جی.

ازدواج: ۱۸۹۹ فرزندان:

  1. میدوری[پ ۷۴] (۱۹۰۰–۱۹۰۶) – در کودکی درگذشت.
  2. تاکاکو[پ ۷۵] (۱۹۰۲–۱۹۰۶) – در کودکی درگذشت.
  3. نوئی‌کو[پ ۷۶] (۱۹۰۴–۱۹۰۵) – در کودکی درگذشت.
  4. کوسوئو[پ ۷۷] (۱۹۰۵–۱۹۸۱) – پس از ترک مدرسه به کشاورزی پرداخت و بعدها نخستین مدیر موزه‌ی یادبود شیمازاکی شد.
  5. کی‌جی (۱۹۰۷–۱۹۴۴) – نقاش و دستیار پدر؛ در جنگ درگذشت.
  6. اوسوکه (۱۹۰۸–۱۹۹۲) – نقاش و فعال سیاسی.
  7. ریوکو[پ ۷۸] (۱۹۱۰–؟) – با ایده گورو ازدواج کرد.

فرزند نامشروع

  • (؟–۱۹۱۳) – حاصل رابطه‌ی او با کوماکو، دختر برادرش کوسوکه. در کودکی به فرزند خواندگی سپرده شد و در زلزله‌ی بزرگ کان‌تو (۱۹۲۳) ناپدید شد.

همسر دوم

  • کاتو شیزوکو (۱۹۷۳–۱۸۹۶) – در توکیو به دنیا آمد. از مدرسه‌ اِی‌گاکوجوکو انصراف داد و به مسیحیت گروید.

ویراستار مجله‌ی شوجوچی بود و در سال ۱۹۲۸ با شیمازاکی ازدواج کرد. از آثار او: خاطرات توسون و توسون – نامه‌هایی به همسر.

آثار برجسته

مجموعه آثار شیمازاکی[پ ۷۹] چندین‌ بار توسط انتشارات چیکوما منتشر شده است.

مجموعه‌های شعر

  • واکاناشو[۱۶] (اوت ۱۸۹۷، انتشارات شون‌یودُو)
  • قایق تک‌برگ[پ ۸۰] (ژوئن ۱۸۹۸، انتشارات شون‌یودُو)
  • علف‌های تابستان[پ ۸۱] (دسامبر ۱۸۹۸، انتشارات شون‌یودُو)
  • شکوفه‌های آلو فروریخته[پ ۸۲] ( اوت ۱۹۰۱، انتشارات شون‌یودُو)
  • مجموعه‌ی شعر توسون[پ ۸۳] (سپتامبر ۱۹۰۴، انتشارات شون‌یودُو) – چهار مجموعه‌ی بالا را در یک جلد گرد آورده است.

رمان‌ها

  • ارباب پیشین[پ ۸۴] (نوامبر ۱۹۰۲، انتشارات میُوجُو) – انتشار آن ممنوع شد.
  • هاکای (مارس ۱۹۰۶، انتشار با هزینه‌ی شخصی)
  • بهار (اکتبر ۱۹۰۸، انتشار با هزینه‌ی شخصی)
  • خانواده[پ ۸۵] (نوامبر ۱۹۱۱، انتشار با هزینه‌ی شخصی)
  • زمانی که میوه‌ ساکورا می‌رسد[پ ۸۶] (ژانویه ۱۹۱۹، انتشارات شون‌یودُو)
  • تولد دوباره (ژانویه و دسامبر ۱۹۱۹، انتشارات شون‌یودُو)
  • سرگذشت یک زن[پ ۸۷] (ژوئیه ۱۹۲۱، مجله‌ی شین‌چو)
  • طوفان[پ ۸۸] (سپتامبر ۱۹۲۶، مجله‌ی کای‌زُو)
  • پیش از سپیده‌دم (ژانویه ۱۹۲۹ - نوامبر ۱۹۳۵، انتشارات شین‌چو)

نوشته‌های توصیفی

  • طرح‌هایی از رود چی‌کوما (دسامبر ۱۹۱۲)
  • داستان‌های شاهکار جهان[پ ۸۹] (انتشارات بون‌کیُوشُوئین)
  • ترک زادگاه[پ ۹۰]
  • کانال آب سوئز[پ ۹۱]
  • پیش از طلوع خورشید[پ ۹۲]
  • داستان مرد نادان[پ ۹۳]

سفرنامه‌ها

  • به‌سوی دریا[پ ۹۴] (۱۹۱۸، انتشارات جیتسوگیُو نی‌هون‌شا)

داستان‌های کودکانه

  • عینک[پ ۹۵] (فوریه ۱۹۱۳، انتشارات جیتسوگیُو نی‌هون‌شا)
  • زادگاه[پ ۹۶] (دسامبر ۱۹۲۰، انتشارات جیتسوگیُو نی‌هون‌شا)
  • داستان‌هایی برای کودکان[پ ۹۷] (ژانویه ۱۹۲۴، انتشارات کِن‌کیوشا)
  • خوشبختی[پ ۹۸] (می ۱۹۲۴، انتشارات کُوبون‌کان)

پس از مرگ

پس از درگذشتش، در سال ۱۹۵۲ «موزه‌ی یادبود توسون» در زادگاه او، ماگُومه تاسیس شد. در سال ۱۹۵۸ نیز «موزه‌ی یادبود توسون» با نظارت شهرداری کُومورُو در محوطه‌ی پارک کای‌کُوئِن در شهر کُومورُو تاسیس شد. همچنین، آخرین محل سکونت او در اواخر عمرش در شهر اُوئیسو با عنوان «خانه‌ی پیشین شیمازاکی توسون (کلبه‌ی شیزوکو)» برای بازدید عموم گشوده شده است.[۱۷] در سال ۱۹۶۳، نشریه‌ی رِکی‌تِی، به یاد شیمازاکی، جایزه‌ی ادبی یادبود توسون (رِکی‌تِی‌شُو) را بنیان گذاشت. در محله‌ی کابوکی‌چُو در منطقه‌ی شین‌جوکو در توکیو، سنگ‌بنای یادبود «محل خانه‌ی پیشین شیمازاکی توسون» برپا شده است.[۱۸][۱۹]

شیمازاکی در رسانه‌ها

سینما

  • کیتامورا تُوکُوکو: سرود زمستان من[پ ۹۹] (۱۹۷۷، با نقش‌آفرینی: نیشی‌زوکا هاجیمه[پ ۱۰۰])
  • سرود عشق من: داستان تاکی‌رِن‌تارُو[پ ۱۰۱] (۱۹۹۳، با نقش‌آفرینی: اِنُوکی تاکاآکی[پ ۱۰۲])
  • خانواده[پ ۱۰۳] (۲۰۱۳، با نقش‌آفرینی: ماتسودا یوجی[پ ۱۰۴])[۲۰]

تلویزیون

  • بوران: پرتوی رمانتیسم[پ ۱۰۵] (۱۹۶۴، با نقش‌آفرینی: اِمُوری تُوئُورو[پ ۱۰۶])

رادیو

  • مردمان فراموش‌نشدنی: شیمازاکی توسون[پ ۱۰۷] (۱۹۵۳، با نقش‌آفرینی: ای‌شی‌ای کان[پ ۱۰۸])

تئاتر و آثار نمایشی

  • شیری‌تاما هازویا: عشق من[پ ۱۰۹] (۱۹۹۷، با نقش‌آفرینی: اُی‌ده‌ شون[پ ۱۱۰])
  • اپرا: تاکی رِن‌تارِو[پ ۱۱۱] (۱۹۹۹، با نقش‌آفرینی: ماچی‌کی هیرُوشی[پ ۱۱۲])
  • زمان رهایی: یادداشت‌های کُومورُو – توسون و فویوکُو[پ ۱۱۳] (۲۰۰۱، با نقش‌آفرینی: اِتُو جون[پ ۱۱۴])
  • سرود جوانی: در این تن آشفته و پرشور من[پ ۱۱۵] (۲۰۰۲، با نقش‌آفرینی: اُگاتا کان‌تا[پ ۱۱۶])
  • جوانی در دل[پ ۱۱۷] (۲۰۰۳، با نقش‌آفرینی: اُنُودِرا آکیرا[پ ۱۱۸])
  • روایت اصالت در اواخر دوره‌ی شوگون‌سالاری[پ ۱۱۹] (۲۰۰۸، با نقش‌آفرینی: ایواساکی یوئیچی)[پ ۱۲۰]

جستارهای وابسته

یادداشت‌ها

  1. 馬籠
  2. تا ۱۲ فوریهٔ ۲۰۰۵، این ناحیه بخشی از روستای یاماگوچی در شهرستان کیسو (استان ناگانو) بود. پس از الحاق فرامرزی، این منطقه به ماگوُمه در شهر ناکاتسوگاوا (استان گیفو) منتقل شد. تغییر استان از ناگانو به گیفو باعث شده دربارهٔ این‌که زادگاه شیمازاکی را متعلق به کدام استان بدانند—ناگانو، گیفو یا هر دو—میان پژوهشگران اختلاف نظر وجود داشته باشد.
  3. 島崎ニ鶏
  4. 島崎蓊助
  5. 文学界
  6. 若菜集
  7. 破戒
  8. 新生
  9. 夜明け前
  10. 島崎正樹
  11. 三浦
  12. 島崎重綱
  13. 木曽義在
  14. 重通
  15. 本陣
  16. 庄屋
  17. 問屋
  18. 国学
  19. 平田
  20. 孝経
  21. 論語
  22. 吉村忠道
  23. 武居用拙
  24. 詩経
  25. 明治学院本科
  26. 明治学院大学
  27. 馬場孤蝶
  28. 戸川秋骨
  29. 北村季晴
  30. 中島久万吉
  31. 松尾芭蕉 شاعر ژاپنی
  32. 西行 راهب و‌ شاعر ژاپنی
  33. 女学雑誌 مجله‌ی زنان
  34. 北村透谷
  35. 星野天知
  36. 佐藤輔子
  37. 一葉舟
  38. 夏草
  39. 落梅集
  40. Doi Bansui , 土井 晩翠
  41. 藤晩
  42. 晩藤
  43. 椰子の実
  44. 海辺の曲
  45. 千曲川旅情の歌
  46. 千曲川のスケッチ
  47. 立川雲平 نماینده مجلس و سیاستمدار
  48. 緑蔭叢書
  49. 並木
  50. 文藝倶楽部
  51. 中央公論
  52. 仏蘭西だより
  53. 慶應義塾大学
  54. 幼きものに
  55. ふるさと
  56. 幸福
  57. 加藤静子
  58. 藤村文庫
  59. 日本ペンクラブ
  60. 日本文学報国会 انجمن نویسندگان ژاپن در دوران جنگ برای تبلیغات سیاسی جهت خدمت به کشور
  61. 東方の門
  62. 処女地
  63. ぬい
  64. 高瀬園子
  65. 高瀬薫
  66. 奇応丸
  67. 秀雄
  68. 広助
  69. 友弥
  70. 秦冬子
  71. みどり
  72. 孝子
  73. 縫子
  74. 楠雄
  75. 柳子
  76. 藤村全集
  77. 一葉舟
  78. 夏草
  79. 落梅集
  80. 藤村詩集
  81. 旧主人
  82. 桜の実の塾する時
  83. ある女の生涯
  84. 世界名作物語
  85. 出郷
  86. スエズ運河
  87. 太陽の出る前
  88. 馬鹿者の話
  89. 海へ
  90. 眼鏡
  91. ふるさと
  92. おさなのものがたり
  93. 幸福
  94. 北村透谷 わが冬の歌
  95. 西塚肇
  96. わが愛の譜 滝廉太郎物語
  97. 榎木孝明
  98. 松田洋治
  99. 風雪 浪漫光茫
  100. 江守徹
  101. 忘れえぬ人々 島崎藤村
  102. 伊志井寛
  103. しりたまはずやわがこひは
  104. 大出俊
  105. オペラ 瀧廉太郎
  106. 持木弘
  107. 漂白のとき 小諸日記 藤村と冬子
  108. 江藤潤
  109. 青春の賦 乱れて熱き吾身には
  110. 緒形幹太
  111. 我が胸中朱夏にて候
  112. 小野寺昭
  113. 幕末純情伝
  114. 岩崎雄一

منابع

  1. 長谷川天渓 著、複製版 編『自然主義』日本図書センター〈近代文芸評論叢書 21〉、1992年3月。ISBN 978-4820591504。
  2. 横浜山手病院について 29. 閑話編:布施家と星家 (3)”. paperzz.com. 2021年8月2日閲覧。 “佐藤スケ / 輔子(1871年8月1日–1895年8月13日)
  3. 1 2 「若き日の藤村 -仙台時代を中心に-」(藤一也 著、本の森 1998年11月23日 発行、ISBN 4-938965-11-9) pp.18-20、pp.263-264
  4. 「仙台雑詩」(島崎藤村)
  5. 半澤孝平 (2017年7月22日). “島崎藤村の妻・冬の半生知って 函館奉仕会が27日に朗読会”. 函館新聞 2017年10月14日閲覧
  6. 文豪 島崎藤村”. 小諸市 (2013年8月29日). 2017年7月12日時点のオリジナルよりアーカイブ。2017年7月28日閲覧
  7. コトバンク 立川 雲平とは(20世紀日本人名事典)”. 2017年7月28日閲覧
  8. 島崎藤村の結婚した日小諸市役所、藤村記念館だより4. 2017年10月05日
  9. 秀選 名著複刻全集 近代文学館1 復刻版 千曲川のスケッチ. 日本近代文学館. (1984)初版佐久良書房刊の複製である旨が明示されている
  10. 婦人文芸雑誌『処女地』と島崎藤村. ー大正期の婦人雑誌および婦人運動における『処女地』の位相李志炯]」『日本語と日本文学』 36号 p.1-18, 2003年02月、 筑波大学国語国文学会, doi:10.15068/00139745
  11. 島崎静子 しまざき しずこコトバンク
  12. 1 2 日本ペンクラブ 歴史
  13. 島崎正樹 しまざき まさきコトバンク
  14. 1 2 『島崎藤村の秘密』西丸四方、有信堂、1966
  15. 「藤村実家 困窮の記録/父が田地売却 証明書見つかる」『読売新聞』夕刊2018年10月6日(社会面)
  16. 若菜集
  17. 大磯の邸園めぐり歩き:4.旧島崎藤村邸、鴫立庵
  18. 島崎藤村旧居跡”. 新宿観光振興協会. 2024年2月15日閲覧。
  19. 文学碑の散歩道 島崎藤村”. 東京新聞 (2020年11月28日). 2024年2月15日閲覧。
  20. 映画『家』公式ページ

پیوند به بیرون