صداسازی (هارمونی)

آواآمیزی (انگلیسی: Voicing) در تئوری موسیقی به شیوهٔ آرایش و توزیع نت‌های یک آکورد یا مجموعهٔ صوتی میان یک یا چند ساز یا صدا گفته می‌شود.[۱][۲] آواآمیزی تعیین می‌کند که هر نت در چه رجیستری قرار گیرد، کدام درجات آکورد حذف یا دوبل شوند و هر نت توسط کدام ساز یا بخش آوازی اجرا شود. تغییر در آواآمیزی، بدون آنکه لزوماً هویت هارمونیک آکورد تغییر کند، می‌تواند بر رنگ صوتی، شفافیت، کشش هارمونیک و شخصیت موسیقایی آن اثر چشمگیری بگذارد.

در ادبیات نظری موسیقی، آواآمیزی به دو مفهوم نزدیک به هم اشاره دارد:

  • نحوهٔ توزیع یا فاصله‌گذاری نت‌های یک آکورد یا بافت هارمونیک؛
  • آرایش عمودی هم‌زمان اصوات نسبت به یکدیگر، شامل رجیستر، فاصله‌ها و دوبل‌کردن نت‌ها.[۳]

در آثار مارک لوین و برخی متون آموزشی موسیقی جز، «آکورد» و «آواآمیزی» در برخی زمینه‌ها به‌صورت مرتبط و هم‌پوشان استفاده شده‌اند.[۱]

آواآمیزی بسته و باز

یکی از رایج‌ترین تقسیم‌بندی‌های آواآمیزی، تمایز میان آواآمیزی بسته (انگلیسی: Close Voicing) و آواآمیزی باز (انگلیسی: Open Voicing) است.

در آواآمیزی بسته، نت‌های آکورد تا حد امکان در نزدیک‌ترین فاصله نسبت به یکدیگر قرار می‌گیرند، به گونه‌ای که معمولاً همهٔ صداها در محدودهٔ یک اکتاو جای می‌گیرند.

در مقابل، در آواآمیزی باز، یک یا چند نت به اکتاوهای بالاتر یا پایین‌تر منتقل می‌شوند و فاصلهٔ بیشتری میان صداها ایجاد می‌شود. این نوع آرایش موجب شفافیت بیشتر و طنین غنی‌تر آکورد شده و در ارکستراسیون و موسیقی جز کاربرد گسترده‌ای دارد.[۴]

دوبل کردن

دوبل کردن (انگلیسی: Doubling) به تکرار یک نت آکورد در اکتاوهای مختلف یا توسط سازها و بخش‌های متفاوت گفته می‌شود. انتخاب اینکه کدام درجهٔ آکورد دوبل شود، یکی از مؤلفه‌های مهم آواآمیزی و هدایت صدا (انگلیسی: Voice Leading) است.

در هارمونی کلاسیک، معمولاً تونیک یا پنجم آکورد دوبل می‌شود، در حالی که برخی درجات ناپایدار، مانند نت‌های آکورد ششم افزوده، عموماً دوبل نمی‌شوند.[۲]

آواآمیزی در موسیقی جز

در موسیقی جز، آواآمیزی یکی از مهم‌ترین ابزارهای تنظیم، بداهه‌نوازی و همراهی هارمونیک به‌شمار می‌رود. در این سبک، هدف صرفاً اجرای کامل درجات آکورد نیست، بلکه انتخاب مناسب‌ترین ترکیب از نت‌ها برای ایجاد بیشترین وضوح هارمونیک و کمترین تداخل صوتی است.[۱]

از رایج‌ترین گونه‌های آواآمیزی در موسیقی جز می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

این شیوه‌ها به‌ویژه در نوازندگی پیانو، گیتار و تنظیم برای سازهای بادی کاربرد فراوان دارند.[۵]

آواآمیزی در ارکستراسیون و موسیقی کلاسیک

در موسیقی کلاسیک و ارکستراسیون، آواآمیزی افزون بر آرایش نت‌های آکورد، به نحوهٔ توزیع آن‌ها میان سازهای مختلف نیز مربوط می‌شود. آهنگسازان با تغییر رجیستر، فاصله‌گذاری و ترکیب سازها، به طنین‌ها و بافت‌های صوتی متفاوتی دست می‌یابند. از اواخر سدهٔ هجدهم به بعد، آهنگسازانی چون بتهوون، شوپن، راول و استراوینسکی از آواآمیزی به‌عنوان ابزاری مستقل برای خلق رنگ‌های صوتی تازه بهره گرفتند.[۴]

معادل فارسی

برای واژهٔ انگلیسی: Voicing در متون فارسی موسیقی، معادل‌های گوناگونی از جمله صداگذاری، آواچینی و آواآمیزی به‌کار رفته است.

در برخی ترجمه‌های فارسی متون نظری موسیقی جز از معادل «آواچینی» استفاده شده است. در مقابل، در ترجمهٔ فارسی کتاب پیانو جز اثر مارک لوین (انتشارات سرود، ۱۳۹۹) اصطلاح «آواآمیزی» برای برگردان این مفهوم به کار رفته است.[۶]

همان‌طور که در این ترجمه توضیح داده شده است: «رنگ‌آمیزی (انگلیسی: Coloring) به معنای آمیختن چند رنگ با یکدیگر است، و آواآمیزی نیز در واقع چیدمانی از نت‌ها (یا آکوردها) است که توسط یک ساز یا بیشتر نواخته می‌شود».[۶]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 3 Levine، Mark (۱۹۸۹). The Jazz Piano Book. Sher Music Co.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 Kostka، Stefan (۲۰۱۸). Tonal Harmony. McGraw-Hill.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ «Voicing (music)». Wikipedia. دریافت‌شده در ۵ ژوئن ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 Adler، Samuel (۲۰۱۶). The Study of Orchestration. W. W. Norton.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ Levine، Mark (۱۹۹۵). The Jazz Theory Book. Sher Music Co.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. 1 2 لوین، مارک (۱۳۹۹). کتاب پیانو جز. ترجمهٔ روزبه قریب. انتشارات سرود. شابک ۹۷۹۰۸۰۲۶۲۵۶۹۳. {{cite book}}: مقدار |شابک= را بررسی کنید: شناسهٔ گروه نامعتبر (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.