صطاف

صطاف
صطاف
روستا
بازمانده‌های روستای صطاف
بازمانده‌های روستای صطاف
ریشه‌شناسی: برگرفته از یک نام شخصی
مختصات: ۳۱°۴۶′۹″ شمالی ۳۵°۷′۳۸″ شرقی / ۳۱٫۷۶۹۱۷°شمالی ۳۵٫۱۲۷۲۲°شرقی / 31.76917; 35.12722
شبکه فلسطین۱۶۲/۱۳۰
واحد جغرافیای سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشاورشلیم
تاریخ تخلیه جمعیت۱۳–۱۴ ژوئیه ۱۹۴۸
مساحت
 • کل۳۷۷۵ دونوم (۳٫۷۷۵ کیلومتر مربع یا ۱٫۴۵۸ مایل مربع)
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۵۴۰
علت تخلیهحمله نظامی نیروهای یه‌شو

صطاف (به عربی: صطاف، به عبری: סטף) روستایی فلسطینی در بخش اورشلیم بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل از سکنه تخلیه شد. این روستا در ۱۰ کیلومتری غرب اورشلیم واقع بود و دره سورِک (به عربی: وادی الصرار) از سمت شرق آن می‌گذشت.

دو چشمه به نام‌های عین صطاف و عین بیکوره از این محوطه به بستر رود زیرین جاری می‌شدند. صومعه‌ای در جنوب وادی الصرار و روبه‌روی صطاف قرار داشت که نزد عرب‌های محلی به عین الحبیس (چشمه زاهدان) شناخته می‌شد. امروزه صطاف یک محوطه گردشگری است که شیوه‌های کشاورزی کهن کوهستان‌های اورشلیم را به نمایش می‌گذارد.

پیشینه

دوره مس‌سنگی

بازمانده‌های یک روستای مس‌سنگی متعلق به حدود ۴٬۰۰۰ پیش از میلاد در این محوطه کشف شده‌است. آثار کشاورزی مرتبط با این دوره از کهن‌ترین نمونه‌ها در منطقه به‌شمار می‌روند.[۱] بر پایه برخی منابع، نخستین سکونت در این مکان نزدیک به ۶٬۰۰۰ سال پیش آغاز شده و کشاورزی پلکانی از حدود ۴٬۵۰۰ سال پیش در آن رواج یافته‌است.[۱]

دوره بیزانسی

بیشتر بازمانده‌های باستانی محوطه به دوره بیزانسی تعلق دارند.[۱]

دوره مملوکی

نخستین یادکرد مکتوب از این محل مربوط به دوره ممالیک است.[۱]

دوره عثمانی

صطاف در دفترهای مالیاتی امپراتوری عثمانی در سال‌های ۱۵۲۵–۱۵۲۶ و ۱۵۳۸–۱۵۳۹ میلادی ثبت شده و در سنجاق قدس قرار داشته‌است.[۲] بر پایه بررسی‌های باستان‌شناختی، روستا در اواخر سده شانزدهم میلادی با بهره‌گیری از چندین غارمسکن پدید آمد و بعدها خانه‌هایی در جلوی غارها ساخته شد.[۳]

در سال ۱۸۳۸ این محل به‌عنوان روستایی مسلمان‌نشین در ناحیه بنی‌حسن در غرب اورشلیم توصیف شد.[۴]

در سال ۱۸۶۳ ویکتور گرن روستایی با ۱۸۰ نفر جمعیت گزارش کرد که خانه‌هایش بر دامنه کوهی قرار داشتند و دامنه با تراس‌های پی‌درپی پوشیده شده بود.[۵] فهرست روستاهای عثمانی در حدود سال ۱۸۷۰ شمار ۳۸ خانه و ۱۱۵ نفر جمعیت (تنها مردان) را ثبت کرده‌است.[۶][۷]

در سال ۱۸۸۳ پیمایش فلسطین غربی وابسته به صندوق اکتشاف فلسطین صطاف را «روستایی با اندازه متوسط از خانه‌های سنگی که بر دامنه پرشیب دره‌ای جای گرفته» توصیف کرد و از چشمه‌ای در پایین‌دست و سمت شمال یاد کرد.[۸]

در سال ۱۸۹۶ جمعیت صطاف در حدود ۱۸۰ نفر برآورد شد.[۹]

دوره قیمومت بریتانیا

بر پایه سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که مقامات قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام دادند، صطاف ۳۲۹ نفر جمعیت داشت: ۳۲۱ مسلمان و ۸ مسیحی.[۱۰] همه مسیحیان کاتولیک رومی بودند.[۱۱] سرشماری ۱۹۳۱ شمار ۳۸۱ نفر (۳۷۹ مسلمان و ۲ مسیحی) را در ۱۰۱ خانه ثبت کرد.[۱۲]

بنا بر آمار سال ۱۹۴۵ جمعیت صطاف ۵۴۰ نفر و همگی مسلمان بودند[۱۳] و مساحت کل زمین‌های آن ۳٬۷۷۵ دونوم بود.[۱۴] از این مقدار ۹۲۸ دونوم باغ و زمین آبی، ۴۶۵ دونوم کشتزار غلات[۱۵] و ۲۲ دونوم بافت ساخته‌شده بود.[۱۶]

روستای صطاف بر ارتفاع ۵۵۰ متری بر دامنه‌های شرقی جبل الشیخ احمد البختیاری (۷۸۸ متر) جای داشت و بر وادی الصرار مشرف بود. جاده فرعی آن را از شمال‌شرقی به جاده عمومی اورشلیم–یافا متصل می‌کرد و راه‌های خاکی نیز آن را به روستاهای همسایه پیوند می‌داد. روستا چهار محله داشت و ساکنان فراورده‌های کشاورزی خود را در بازارهای اورشلیم می‌فروختند.[۱۷]

جنگ ۱۹۴۸ و پیامدها

در ۱۳–۱۴ ژوئیه ۱۹۴۸ روستای عربی صطاف در جریان عملیات دنی توسط تیپ هارئل از سکنه تخلیه شد.[۱۸] بنی موریس مورخ اسرائیلی می‌نویسد که بخش بزرگی از ساکنان این روستاها از آوریل ۱۹۴۸ به دلیل نزدیکی به خط مقدم آنجا را ترک کرده بودند و با نزدیک شدن نیروهای تیپ هارئل و آتشباری خمپاره‌ها بیشتر باقیماندگان نیز رفتند و مشتی اندک که مانده بودند با ورود ارتش اخراج شدند.[۱۹] صطاف و اطراف آن بخشی از کشور نوبنیاد اسرائیل شد.

اندکی پس از جنگ، گروه کوچکی از مهاجران یهودی شمال آفریقا برای چند ماه در محل روستا ساکن شدند و آن را بیکوره نامیدند. این سکونتگاه به ابتکار ناتان یلین-مور فرمانده پیشین لحی پایه‌ریزی شد اما تنها تا پاییز ۱۹۵۰ دوام آورد.[۲۰] در دهه ۱۹۵۰ واحد ۱۰۱ و تیپ چتربازان ارتش اسرائیل از این محل برای تمرینات نظامی بهره بردند.[۱]

در دهه ۱۹۸۰ صندوق ملی یهود بازسازی تراس‌های کشاورزی کهن را آغاز کرد و پیرامون چشمه‌ها به محوطه‌ای گردشگری تبدیل شد. جنگلی نیز در اطراف محوطه توسط صندوق ملی یهود کاشته شد.[۲۱]

در سال ۱۹۹۲ وضعیت روستا چنین توصیف شد: «بسیاری از دیوارهای نیمه‌ویران هنوز برپاست و برخی هنوز درگاه‌های قوسی دارند. دیوارهای چند خانه با سقف‌های فروریخته تقریباً سالم‌اند… پیرامون چشمه روستا که در شرق و کنار ویرانه‌های خانه‌ای سنگی مستطیلی قرار دارد به محوطه گردشگری اسرائیلی تبدیل شده‌است. یک خانواده یهودی در سمت غربی روستا ساکن شده و بخشی از زمین را حصارکشی کرده‌است.»[۱۸]

آرامگاه عُبید

آرامگاه (مقام) عُبید در جنوب‌غربی محوطه روستا شامل یک حیاط و سه اتاق است.[۳] به گفته توفیق کنعان، شیخ عُبید «هر بز یا گوسفندی را که به غارش وارد شود می‌کشد.»[۲۲]

نگارخانه

منابع

  1. 1 2 3 4 5 «Ancient Agriculture: Sataf - A Reconstruction». Gems in Israel. دریافت‌شده در ۲۷ نوامبر ۲۰۱۷.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ Toledano, E. (۱۹۸۴). «The Sanjaq of Jerusalem in the Sixteenth Century: Aspects of Topography and Population». Archivum Ottomanicum. ۹: ۲۷۹–۳۱۹.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. 1 2 Petersen، Andrew (۲۰۰۱). A Gazetteer of Buildings in Muslim Palestine. انتشارات دانشگاه آکسفورد. ص. ۲۷۴–۲۷۵. شابک ۹۷۸-۰-۱۹-۷۲۷۰۱۱-۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ Robinson، E. (۱۸۴۱). Biblical Researches in Palestine, Mount Sinai and Arabia Petraea. Crocker & Brewster. ص. ۱۲۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  5. ↑ Guérin، V. (۱۸۶۹). Description Géographique Historique et Archéologique de la Palestine. L'Imprimerie Nationale. ص. ۳–۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ Socin, A. (۱۸۷۹). «Alphabetisches Verzeichniss von Ortschaften des Paschalik Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۲: ۱۶۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Hartmann, M. (۱۸۸۳). «Die Ortschaftenliste des Liwa Jerusalem in dem türkischen Staatskalender für Syrien auf das Jahr ۱۲۸۸ der Flucht (۱۸۷۱)». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۶: ۱۲۲.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۳). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۲۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Schick, C. (۱۸۹۶). «Zur Einwohnerzahl des Bezirks Jerusalem». Zeitschrift des Deutschen Palästina-Vereins. ۱۹: ۱۲۵.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine. ص. ۱۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ Barron، J.B. (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine. ص. ۴۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ Mills، E. (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ص. ۴۳.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  13. ↑ Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine, Department of Statistics. ۱۹۴۵. ص. ۲۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  14. ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area Ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۵۸.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  15. ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۰۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  16. ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۵۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  17. ↑ «صطاف». ذاکرات. دریافت‌شده در ۱۶ ژوئن ۲۰۱۹.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  18. 1 2 Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. مؤسسه مطالعات فلسطین. ص. ۳۱۷. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  19. ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  20. ↑ «This Murder Was Pinned on Palestinian Terrorists. Intelligence Docs Suggest They Were Jews». Haaretz. ۲۳ ژوئن ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  21. ↑ «Sataf». Khalil Sakakini Cultural Center. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  22. ↑ Canaan، T. (۱۹۲۷). Mohammedan Saints and Sanctuaries in Palestine. Luzac & Co. ص. ۹۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.