صفوةالصفا
صفوةالصفا کتابی است از توکل بن اسماعیل ابن بزاز اردبیلی که در آن سرگذشت شیخ صفی‌الدین اردبیلی و خانوادهٔ او روایت شده است.[۱] این کتاب در سال ۷۵۹ هجری قمری و در اواخر دورهٔ مغول نوشته شده است و به‌عنوان یک سند تاریخی بیانگر ویژگی‌های عرفان و تصوّف این دوره، به‌ویژه در غرب ایران به‌شمار می‌رود.[۲] این کتاب کهن‌ترین متن باقی‌مانده دربارهٔ شیخ صفی‌الدین اردبیلی و باورهای صوفیانه صفویان است.
طبق این کتاب، تبار شیخ صفی‌الدین اردبیلی به فیروزشاه زرین‌کلاه منسوب می‌شود و بدین سان، نسب او به مردم کرد[۳] می‌رسد. در دوران سلطنت تهماسب یکم، علمای ایرانی ادعاهای صفویان مبنی بر سادات بودن را پذیرفتند.[۴] تهماسب همچنین ابوالفتح حسینی را مأمور کرد تا صفوةالصفا را بازنویسی کند تا از این طریق، ادعای سادات بودن خود را مشروعیت ببخشد.[۵]
در فصل چهارم از این کتاب داستان دیدار و صحبت شیخ صفی با سعدی تشریح شده است.[۶]
منابع
- ↑ electricpulp.com. "(This official version contains textual changes designed to obscure the Kurdish origins of the Safavid family and to vindicate their claim to descent from the Imams.)EBN BAZZĀZ – Encyclopaedia Iranica" (به انگلیسی). Retrieved 2017-08-16.
- ↑ آذر اکبرزاده ابراهیمی (بهار ۱۳۹۵). «بازشناخت نادره زنان در «صفوة الصفا»». پرتال جامع علوم انسانی. دریافت‌شده در ۲۰۱۷-۰۹-۰۲.
- ↑ Amoretti & Matthee 2009.
- ↑ Newman 2008, p. 30.
- ↑ Quinn 2021, p. 170.
- ↑ براون، ادوارد (۱۳۳۹). از سعدی تا جامی؛ تاریخ ادبی ایران از نیمه قرن هفتم تا آخر قرن نهم هجری، عصر استیلای مغول و تاتار. ترجمهٔ علی اصغر حکمت. تهران: کتابخانه ابن سینا. صص. ۷۰۴ تا ۷۰۷.