صید مروارید

یک غواص مروارید در ژاپن

صید مروارید فعالیتی است که طی آن مروارید از نرم‌تنان وحشی، به‌ویژه صدف چروک یا صدف سیاه، در آب‌های شور یا شیرین استخراج می‌گردد. این فعالیت از هزاران سال پیش در کشورهای هند و ژاپن رایج بوده است. در سواحل شمالی و شمال‌غربی ایالت استرالیای غربی، غواصی برای صید مروارید از دههٔ ۱۸۵۰ میلادی آغاز شد و در دههٔ ۱۸۶۰ در جزایر تنگهٔ تورس نیز رواج یافت. در این نواحی، اصطلاح «صید مروارید» نه تنها به جست‌وجوی مروارید، بلکه به یافتن صدف و مادرِ مروارید موجود در پوسته‌های صدفی نیز اطلاق می‌شود.

در اغلب موارد، نرم‌تنان مرواریددار در اعماقی از آب زیست می‌کنند که دسترسی به آن‌ها از سطح، به‌صورت دستی امکان‌پذیر نیست و برای دستیابی به آن‌ها، نیاز به غواصی یا بهره‌گیری از ابزارهای ویژه وجود دارد. در گذشته، استخراج این نرم‌تنان عمدتاً از طریق غواصی آزاد انجام می‌گرفت؛ روشی که در آن غواص با یک‌نفس به عمق آب فرومی‌رفت، تا حد امکان صدف جمع‌آوری می‌کرد و سپس به سطح بازمی‌گشت. با اختراع ماسک غواصی، توانایی دید غواص در زیر آب به میزان قابل‌توجهی بهبود یافت. به‌دنبال آن، استفاده از کلاه ایمنی غواصیِ متصل به سطح آب نیز رواج پیدا کرد. این ابزار، امکان ماندن طولانی‌تر در اعماق را فراهم می‌کرد و در صید مروارید، همچنین در جمع‌آوری صدف‌های مروارید به‌عنوان مادهٔ اولیهٔ ساخت دکمه‌ها، نازک‌کاری‌ها و سایر مصنوعات تزئینی مورد استفاده قرار گرفت. ب ا این حال، به‌کارگیری کلاه ایمنی غواصی از سطح آب، هرچند موجب افزایش مدت‌زمان اقامت غواص در عمق می‌شد، خطرات تازه‌ای از جمله باروتروما ناشی از تغییر فشار و بیماری ناشی از کاهش ناگهانی فشار را نیز به همراه داشت.

تاریخچه

نقاشی قرن نهمی از یک غواص مروارید

پیش از آغاز قرن بیستم، تنها روش دستیابی به مروارید، جمع‌آوری انبوه صدف‌های چروک یا سیاه از بستر اقیانوس‌ها، دریاچه‌ها یا رودخانه‌ها بود. پس از بیرون آوردن صدف‌های دوکفه‌ای به سطح آب، پوسته‌های آن‌ها گشوده و بافت درونی‌شان به‌دقت بررسی می‌شد تا مرواریدهای احتمالی شناسایی شوند. در بسیاری از موارد، برای یافتن تنها سه تا چهار مروارید باکیفیت، لازم بود بیش از یک تُن صدف جمع‌آوری و بررسی شود.

برای یافتن تعداد کافی صدف مرواریدساز، غواصان آزاد ناگزیر بودند با یک‌نفس تا عمق بیش از صد فوت پایین بروند. این کار آنان را در معرض خطراتی همچون حمله موجودات دریایی متخاصم، امواج شدید، آسیب‌های چشمی و احتمال غرق‌شدن قرار می‌داد؛ خطری که اغلب بر اثر بی‌هوشی ناشی از کمبود اکسیژن در آب‌های کم‌عمق هنگام بازگشت به سطح رخ می‌داد. به دلیل دشواری فرایند غواصی و ماهیت غیرقابل پیش‌بینی تشکیل مروارید طبیعی در صدف‌ها، مرواریدهای به‌دست‌آمده در آن دوران بسیار کمیاب و دارای کیفیت‌های متفاوت بودند.

منابع