طبقهبندی یکپارچه مراحل امنیت غذایی
طبقهبندی یکپارچۀ مراحل امنیّت غذایی (به انگلیسی:Integrated Food Security Phase Classification، کوتهنوشت:IPC) که با نام مقیاس آی پی سی نیز شناخته میشود، ابزاری برای بهبود تحلیل و تصمیمگیری در زمینهٔ امنیت غذایی است. این مقیاس استاندارد، اطلاعات مربوط به امنیت غذایی، تغذیه و معیشت را در یک چارچوب یکپارچه ترکیب میکند و بیانیهای دربارهٔ ماهیت و شدت یک بحران و پیامدهای آن برای اقدامات راهبردی ارائه میدهد.[۱]
آیپیسی در ابتدا در سال ۲۰۰۴ برای استفاده در سومالی توسط واحد تحلیل امنیت غذایی (FSAU) وابسته به سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) توسعه یافت.[۲] چندین دولت ملی و سازمانهای بینالمللی، از جمله سازمان امداد بینالمللی کر (CARE International)، مرکز پژوهشهای مشترک کمیسیون اروپا (EC JRC)، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، آژانس توسعه بینالمللی ایالات متحده/شبکه سامانههای هشدار قحطی (USAID/FEWS NET)، آکسفام (Oxfam GB)، نجات کودکان (UK/US) و برنامه جهانی غذا (WFP) در کنار یکدیگر کار کردهاند تا این چارچوب را برای سایر زمینههای امنیت غذایی تطبیق دهند.[۱][۳][۴]
کمیته بازبینی قحطی
فعالیتهای کمیتۀ بازبینی قحطی در آیپیسی از راه برنامههای کمک توسعهای اتحادیه اروپا، بریتانیا، کانادا و آلمان تأمین مالی میشود.[۵]این کمیته، متشکل از کارشناسان بینالمللی است که وابسته به دولتهای ملی یا منافع سیاسی محلی نیستند. مأموریت آن انجام تحلیلهایی است که صرفاً بر پایۀ معیارهای فنّی و علمی صورت میگیرند.[۶]
مقیاس آیپیسی
جدول زیر خلاصهای از مقیاس آیپیسی را نشان میدهد:
| شماره مرحلۀ آیپیسی | مرحله | توضیح | نرخ مرگومیر خام (به ازای هر ۱۰٬۰۰۰ نفر در روز) |
|---|---|---|---|
| ۱ | امنیت غذایی عمومی | بیش از ۸۰٪ خانوارها میتوانند نیازهای اساسی غذایی خود را بدون استفاده از راهبردهای مقابلهای غیرمعمول تأمین کنند. | <۰٫۵ |
| ۲ | ناامن غذایی مرزی | برای دستکم ۲۰٪ از خانوارها، مصرف غذا کاهش یافته اما بهطور حداقلی کافی است و نیاز به استفاده از راهبردهای مقابلهای برگشتناپذیر ندارند. این خانوارها نمیتوانند بهطور کامل نیازهای حفاظتی معیشتی خود را تأمین کنند. | <۰٫۵ |
| ۳ | بحران حاد غذایی و معیشتی | دستکم ۲۰٪ از خانوارها دارای شکافهای قابلتوجه در مصرف غذا هستند یا تنها با استفاده از راهبردهای مقابلهای برگشتناپذیر، مانند فروش داراییهای معیشتی، میتوانند حداقل نیازهای غذایی خود را تأمین کنند. سطح سوءتغذیه حاد، بالا و فراتر از حد طبیعی است. | ۰٫۵–۰٫۹۹ |
| ۴ | وضعیت اضطراری انسانی | دستکم ۲۰٪ از خانوارها با شکافهای شدید در مصرف غذا مواجهاند که منجر به سطوح بسیار بالای سوءتغذیه حاد و مرگومیر اضافی میشود؛ یا خانوارها با از دست دادن شدید داراییهای معیشتی روبهرو هستند که بهاحتمال زیاد باعث ایجاد شکاف در مصرف غذا خواهد شد. | ۱–۱٫۹۹ |
| ۵ | قحطی / فاجعه انسانی | دستکم ۲۰٪ از خانوارها با فقدان کامل غذا و/یا دیگر نیازهای اساسی مواجهاند و گرسنگی، مرگ و فلاکت آشکار است؛ شیوع سوءتغذیه حاد بیش از ۳۰٪ است و نرخ مرگومیر بیش از ۲ نفر در هر ۱۰٬۰۰۰ نفر در روز میباشد. | >۲ |
منابع
- 1 2 "Protocol 2.2: Compare evidence against the IPC Acute Food Insecurity Reference Table". IPC Global Platform (به انگلیسی). Retrieved 16 November 2024.
- ↑ "IPC Overview and Classification System". IPC.
- ↑ "IPC Participating Organizations and Donors". Integrated Food Security Phase Classification (IPC). April 2011. Archived from the original on 26 July 2011. Retrieved 24 July 2011.
- ↑ "IPC Manual 3.1". www.ipcinfo.org. Retrieved 16 November 2024.
- ↑ FAMINE REVIEW COMMITTEE: GAZA STRIP, AUGUST 2025 (PDF) (Report). p. 2.
- ↑ "FAQs – Integrated Food Security Phase Classification". Integrated Food Security Phase Classification (به انگلیسی). Retrieved 22 August 2025.