دریاچه طشک

دریاچه طشک
موقعیتایران، فارس
شهرستان بختگان
مختصات۲۹°۴۴′۲۲″ شمالی ۵۳°۳۵′۰۱″ شرقی / ۲۹٫۷۳۹۴۴°شمالی ۵۳٫۵۸۳۶۱°شرقی / 29.73944; 53.58361
برون‌شارش‌های کلانتبخیر
مساحتِ رو۸۰۰ کیلومتر مربع
جزیره‌هانرگس، گنبان

دریاچه طَشک نام یکی از دریاچه‌های استان فارس می‌باشد. این دریاچه یک فرونشست میان‌کوهی است که ارتفاع آن از سطح دریای آزاد حدود ۱۵۵۸ متر است. دریاچه طشک با وسعت تقریبی ۸۰۰ کیلومتر مربع در شمال باختری دریاچه بختگان و ۱۶۰ کیلومتری خاور شیراز قرار دارد.

دریاچه‌های طشک و بختگان به‌طور طبیعی توسط نوارهای باریکی از زمین از هم جدا شده‌اند؛ اما در سال‌های بارندگی شدید به هم متصل می‌شوند و یک دریاچه واحد را تشکیل می‌دهند.[۱] این دریاچه‌ها از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۰ کاملاً خشک شدند و اکوسیستم آن‌ها دچار اثرات نامطلوبی شده است.

منشأ آب دریاچه

تأمین‌کننده اصلی آب این دریاچه، رودهای کُر و سیوند می‌باشد که از کوه‌های برآفتاب و موسی‌خانی، در ۵۰ کیلومتری جنوب باختری ده بید سرچشمه می‌گیرد و در باختر مرودشت، در محلی به نام پل خان پس از یکی شدن و عبور از دشت مرودشت و منطقه حاصلخیز دشت کربال با مرکزیت سلطانشهر گذشته و به دریاچه‌ها می‌ریزد.[۲]

به جز رودخانه کر که از جنوب سلطان‌شهر گذشته آب‌های حاصل از زه‌کش‌ها که به کانال معروف به جهاد ریخته از شمال سلطان‌شهر گذشته و به دریاچه طشک و بختگان سرازیر می‌شود که اکنون آب‌های زه‌کش جهاد در تالاب کمجان جمع شده و تالابی زیبا را ساخته که بسیار دیدنی است این تالاب در شمال غربی سلطان‌شهر واقع است.

خشک شدن دریاچه

بستر خشک دریاچه

ساختن سد درودزن سبب کاهش ورودی آب رودخانه کُر به دریاچه طشک شده‌بود. در نتیجه، ورودی آب به این دریاچه به سیلاب‌های منطقه (آباده طشک، خیر، نیریز، خرامه و ارسنجان) محدود شده‌بود.

سپس با احداث سد سیوند بر روی رود پلوار در تنگه بلاغی، سیلاب‌های رودخانه «سیوند» هم به رود کُر نرسید و در نتیجه به این دریاچه نیز آبی وارد نشد. به نظر کارشناسان، وجود سه سد درودزن، سیوند و ملاصدرا در بالادست دریاچه‌های طشک و بختگان بر روی رودخانه‌های کُر و سیوند که منبع اصلی تأمین آب این دریاچه‌هاست، موجب خشک شدن آن‌ها شده‌است.[۳]

جزایر

تعدادی جزیره و شبه جزیره کوچک و بزرگ از جنس رادیولاریت، سنگ‌های پلاژیک و آهک‌های سروک در این دریاچه وجود دارد که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به جزیره‌های نرگس و گنبان اشاره کرد که مساحت آن‌ها تابع شرایط بارندگی سالانه است. بلندترین نقطه جزیره نرگس ۱٬۶۳۵ متر از سطح دریا است.

جستارهای وابسته

منابع

  1. "Lake Bakhtegan, Lake Tashk and Kamjan marshes". Key Biodiversity Areas. Retrieved 2024-03-16.
  2. کتاب سیوند(1394)، نوشته مجتبی خرم، نشر سیوند با همکاری بنیاد فارس‌شناسی
  3. سدهای بالادست، تالاب بختگان را خشک کرده‌است . [خبرگزاری جمهوری اسلامی(ایرنا) http://www.irna.ir]