عباس جوانمرد
عبّاس جوانمرد | |
|---|---|
 جوانمرد در سالِ ۱۳۹۸ | |
| زادهٔ | ۲۶ بهمن ۱۳۰۷ |
| درگذشت | ۷ مهر ۱۳۹۹ (۹۱ سال)[۱] تورنتو، کانادا |
| پیشه‌ها |
|
| سال‌های فعالیت | ۱۳۳۴–۱۳۹۹ |
| همسر | نصرت پرتوی (ا. ۱۳۳۸) |
عبّاس جوانمرد (۲۶ بهمن ۱۳۰۷ – ۷ مهر ۱۳۹۹) بازیگر و کارگردان تئاتر اهل ایران بود. پرآوازه‌ترین بازی او در نقش پهلوان اکبر در نمایشِ پهلوان اکبر می‌میرد (۱۳۴۴) بوده است.[۲]
سرگذشت
عباس جوانمرد تحصیل در رشتهٔ بازیگری را در سال ۱۳۳۲ در «هنرستان هنرپیشگی» در تهران آغاز نمود و سپس در سال ۱۳۳۴ دورهٔ کارگردانی و بازیگری را زیر نظر پروفسور دیویدسون در دانشگاه تهران گذراند و در همان سال گروه هنر ملی را با تنی چند از همفکران خود، در خانهٔ شاهین سرکیسیان بنیان نهاد. در سال ۱۳۳۷ دوره‌های آموزش گویندگی و کارگردانی را در سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران تشکیل داد و در سال ۱۳۳۹ سازمان تئاترهای تلویزیونی را در قالب شش گروه تئاتری به سرپرستی عزت‌الله انتظامی، علی نصیریان، جعفر والی، موحد دیلمقانی، رکن‌الدین خسروی و خودش پی‌ریزی نمود. نخستین تله‌تئاتر پخش شده از تلویزیون ملی ایران، مارگریت نوشته آرمان سالاکرو برگردان شاهین سرکیسیان به کارگردانی عباس جوانمرد بود.[۳]
عباس جوانمرد در زمینه تئاتر و نمایش، پژوهش‌هایی دارد که در برگیرنده ریشه‌یابی تئاتر اروپا و ایران است. این پژوهش‌ها به‌همراه رسانه‌های فارسی‌زبان، در دانشنامه‌ها، جنبش‌های هنری و ایران‌شناسی سرتاسر جهان به ثبت رسیده و بازتاب داشته‌اند.[۴]
او در جوانی قهرمان شنا واترپلو بود و سرپرستی تیم تهران را نیز بر عهده داشت.[۴]
عباس جوانمرد در ۷ مهر ۱۳۹۹ در سن ۹۲ سالگی در تورنتو، کانادا درگذشت.[۱][۵]
گزیدهٔ کارنامه هنری
کارگردانی تئاتر
- افعی طلایی (علی نصیریان) (۱۳۳۵)
- بلبل سرگشته (علی نصیریان) (۱۳۳۵)
- بلبل سرگشته (علی نصیریان) (۱۳۳۶) در فستیوال تئاتر ملل در پاریس
- بلبل سرگشته (علی نصیریان) (۱۳۳۹) در فستیوال تئاتر ملل در پاریس
- قصه‌ی ماه پنهان (بهرام بیضایی) (۱۳۴۳) در فستیوال تئاتر ملل سارا برنارد پاریس
- غروب در دیاری غریب (بهرام بیضایی) (۱۳۴۴) در فستیوال تئاتر ملی سارا برنارد پاریس
- آلونک (کوروش سلحشور) (۱۳۴۴) در فستیوال تئاتر ملی سارا برنارد پاریس و نیز همان سال در فستیوال تئاتر ملل پاریس
- پهلوان اکبر می‌میرد (بهرام بیضایی) (۱۳۴۵) در فستیوال تئاتر ملی سارا برنارد پاریس و نیز در همان سال در جشنواره‌های تئاترهای ایرانی در تهران
- سگی در خرمن جا (نصرت الله نویدی) (۱۳۴۹) در تماشاخانه سنگلج تهران
- تامارزوها (نصرت‌الله نویدی) (۱۳۵۱) در تماشاخانه سنگلج تهران
- قصهٔ ماه پنهان (بهرام بیضایی) (۱۳۵۲) در فستیوال تئاتر جهان سوم در شیراز
- غروب در دیاری غریب (بهرام بیضایی) (۱۳۵۲) در فستیوال تئاتر جهان سوم در شیراز
- آنکه می‌گوید آری، آنکه می‌گوید نه (برتولت برشت)
- تانیکو (کمپارورنچیکو یوجنیو) (۱۳۶۸) در تورنتو کانادا
- غروب در دیاری غریب (بهرام بیضایی) (۱۳۶۹) در تورنتو کانادا
- شهر آفتاب مهتاب (علی حاتمی)
- قصهٔ طلسم حریر و ماهیگیر (علی حاتمی)
- مارگریت (آرمان سالاکرو)
- همهٔ پسران من (آرتور میلر)
- موش‌ها و آدم‌ها (جان استاین‌بک)
تلویزیون
| سال | نام | سمت | کارگردان | توضیحات |
|---|---|---|---|---|
| ۱۳۷۲ | از پا نیفتاده | بازیگر | فرامرز باصری | |
| ۱۳۵۶ | مستنطق[۶] | کارگردان | عباس جوانمرد شاپور قریب | نمایش داده نشد.[۷] |
| ۱۳۵۴ | شوهر آهو خانم | کارگردان | عباس جوانمرد | بر اساس رمانی از «علی‌محمد افغانی» |
| ۱۳۵۳ | پهلوان سرگردان | کارگردان | عباس جوانمرد | بر اساس داستانی از «میگل د سروانتس» |
| ۱۳۵۲ | تله‌فیلم «در اندوه تولدی دیگر» | کارگردان | عباس جوانمرد | نمایش داده نشد. |
| ۱۳۵۲ | تله‌فیلم «کنار آتش دوست» | کارگردان | عباس جوانمرد | نمایش داده نشد. |
| ۱۳۵۲ | تله‌فیلم «روزی خدا» | کارگردان | عباس جوانمرد | نمایش داده نشد. |
| ۱۳۴۷ | تله‌تئاتر «محاق» (پردهٔ یکُمِ مرگ در پاییز) | کارگردان | عباس جوانمرد | نویسنده: «اکبر رادی» |
| ۱۳۴۷ | تله‌تئاتر «مسافران» (پردهٔ دوّمِ مرگ در پاییز) | کارگردان | عباس جوانمرد | نویسنده: «اکبر رادی» |
| ۱۳۴۷ | تله‌تئاتر «مرگ در پائیز» (پردهٔ سوّمِ مرگ در پاییز) | کارگردان | عباس جوانمرد | نویسنده: «اکبر رادی» |
| ۱۳۴۶ | تله‌تئاتر «تیرک شکسته» | کارگردان | عباس جوانمرد | |
| ۱۳۴۶ | تله‌تئاتر «کدامیک از دو» | کارگردان | عباس جوانمرد | |
| ۱۳۴۵ | تله‌تئاتر «ناقالدی» | کارگردان | عباس جوانمرد | نویسنده: «بهزاد فراهانی» |
| ۱۳۴۴ | تله‌تئاتر «معرکه» | کارگردان | عباس جوانمرد | |
| ۱۳۳۸ | تله‌تئاتر «رسم زمانه عوض شده» | کارگردان | عباس جوانمرد | نویسنده: «جمال میرصادقی» |
| ۱۳۳۷ | تله‌تئاتر «موش‌ها و آدم‌ها» | کارگردان | عباس جوانمرد | نویسنده: «جان استاین‌بک» |
کتاب‌ها
برخی از آثار بچاپ رسیدهٔ او به شرح زیر است:[۸]
- پیدایی، تجربه‌ها و کارهای گروه هنر ملی
- تکلمه‌ای بر تعزیه و نمایش ملی
- تئاتر، هویت و نمایش ملی
- غبار منی، پدرخوانده
- نقدی به یک نقد
- شهر طلایی
جوایز و افتخارات
- ۱۳۸۰ - لوح افتخار از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای تجلیل و بزرگداشت چهار دهه خدمات هنری
- ۱۳۸۱ - لوح سپاس و برگزاری بزرگداشت توسط «مجمع نمایندگان تئاتر سوره»
- ۱۳۸۲ - نشان افتخار و برگزاری بزرگداشت از طرف خانه هنرمندان
- ۱۳۸۵ - نشان افتخار و برگزاری بزرگداشت از طرف خانه تئاتر
منابع
- 1 2 ««عباس جوانمرد»؛ نویسنده و کارگردان پیشکسوت تئاتر درگذشت».
- ↑ «عباس جوانمرد درگذشت». ایسنا. ۲۰۲۰-۰۹-۲۸. دریافت‌شده در ۲۰۲۰-۰۹-۲۹.
- ↑ «گزارشی از وضعیت تله تئاترهای تلویزیونی». سایت ایران تئاتر.
- 1 2 «عباس جوانمرد، هنرمندی منظم و سختکوش». روزنامه اعتماد، شماره ۳۰۲۳، صفحهٔ ۹. ۱۳ مرداد ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۴ اسفند ۱۳۹۳.
- ↑ «عباس جوانمرد، کارگردان کهنه‌کار تئاتر درگذشت».
- ↑ فرهنگ سریال‌های تلویزیونی ایران از آغاز تا امروز؛ ماهنامه سینمایی «فیلم»، شماره ۲۴۵، ۱۵ آذر ۱۳۷۸، صفحهٔ ۱۲۳
- ↑ «زندگینامه و کارنامه هنری مهدی قاسم‌خانی». وبگاه راسخون. بایگانی‌شده از اصلی در ۴ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۱ اردیبهشت ۱۳۹۳.
- ↑ «۴ نمایشنامه عباس جوانمرد به نمایشگاه کتاب نرسید». وبگاه خبرگزاری هنر ایران. ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۳. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ مه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۴ اسفند ۱۳۹۳.
پیوند به بیرون
- «کارنامهٔ هنری عباس جوانمرد». وبگاه ایران تئاتر. ۱۹ مرداد ۱۳۸۹.
- «دربارهٔ عباس جوانمرد: بازیگر یک قصه دراز». وبگاه انسان‌شناسی و فرهنگ. ۲۰ اسفند ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ آوریل ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۴ اسفند ۱۳۹۳.