عرب البواطی
عرب البواطی
عرب البواطی/خربة الحکمة | |
|---|---|
روستا | |
| ریشه‌شناسی: خربة الحکیمیه، ویرانه حکیمیه[۱] | |
  عرب البواطی جایگاه در قیمومت بریتانیا بر فلسطین | |
| مختصات: ۳۲°۳۱′۴۱″ شمالی ۳۵°۳۲′۲۱″ شرقی / ۳۲٫۵۲۸۰۶°شمالی ۳۵٫۵۳۹۱۷°شرقی | |
| شبکه فلسطین | ۲۰۰/۲۱۴ |
| واحد سیاسی | قیمومت بریتانیا بر فلسطین |
| قضا | قضای بیسان |
| تاریخ تخلیه | ۱۶ یا ۲۰ مه ۱۹۴۸[۲] |
| مساحت | |
| • کل | ۱۰٬۶۴۱ دونوم (۱۰٫۶۴۱ کیلومتر مربع یا ۴٫۱۰۹ مایل مربع) |
| جمعیت (۱۹۴۵) | |
| • کل | ۵۲۰[۳][۴] |
| علت تخلیه | تأثیر سقوط شهر همجوار |
عرب البواطی (عرب البواطی/خربة الحکمة) روستایی فلسطینی و عرب‌نشین در قضای بیسان بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل تخلیه و ویران شد. این روستا در ۴ کیلومتری شمال شرقی شهر بیسان در دره بیسان واقع بود و به نام‌های خربة الحکیمیه و اُمّ الشراشیح نیز شناخته می‌شد.
روستای عرب البواطی به یکی از طایفه‌های عرب غزاویه منسوب بود و خانه‌های آن در بخش شرقی جاده و خط آهن بیسان–جسر المجامع قرار داشت. این روستا از راه‌های خاکی به روستاهای قیطه، زبعه، حمیدیه و شیخ صالح متصل بود. خانه‌های روستا از خشت خام، بوریا و نی ساخته شده بود و میان آن‌ها گاهی سیاه‌چادرهای عشایری نیز دیده می‌شد.
جغرافیا
عرب البواطی روی زمینی هموار در غور بیسان بنا شده بود که نزدیک به ۲۴۰ متر پایین‌تر از سطح دریا قرار داشت.[۵] ساختمان‌های روستا از حاشیه زور در شرق تا خط آهن بیسان–جسر المجامع در غرب و از وادی الخائن در شمال تا وادی جالود در جنوب گسترده بود.[۵] چندین چشمه آب در جنوب روستا وجود داشت که آب آن‌ها برای آشامیدن و آبیاری باغ‌ها و مزارع به کار می‌رفت.[۵] روستا فاقد هرگونه خدمات و تأسیسات عمومی بود و ساکنان آن برای تأمین نیازهای بازرگانی، اداری و آموزشی خود به شهر بیسان وابسته بودند.[۵]
پیشینه
در سال ۱۸۸۲ میلادی، در بررسی فلسطین غربی که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، «خربة الحکیمیه» به‌صورت محلی با «دیوارهای ویران و چند خانه متروک نوساز – روستایی کوچک و متروک» توصیف شد.[۶]
دوره قیمومت بریتانیا
در سرشماری ۱۹۲۲ فلسطین که از سوی حکومت قیمومت بریتانیا بر فلسطین انجام شد، جمعیت بواطی ۳۴۸ نفر و همگی مسلمان ثبت شد.[۷] در سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین جمعیت آن به ۴۶۱ نفر (با نام «عرب حکامیه») رسید که همگی مسلمان بودند و در ۸۶ خانه زندگی می‌کردند.[۸]
بر پایه آمار روستایی سال ۱۹۴۵، جمعیت روستا ۵۲۰ نفر مسلمان بود[۳] و مساحت کل زمین‌های آن ۱۰٬۶۴۱ دونوم بود.[۴] در آن سال، عرب‌ها ۲٬۲۲۵ دونوم از زمین‌های روستا را برای باغداری و کشت آبی و ۳٬۳۳۵ دونوم را برای کشت غلات به کار می‌بردند[۹] و ۵۲ دونوم غیرقابل‌کشت طبقه‌بندی شده بود.[۱۰] همچنین ۱٬۳۰۵ دونوم از زمین‌ها در مالکیت یهودیان بود و ۳۷۴ دونوم به راه‌ها و آبراهه‌ها اختصاص داشت.[۵]
مالکیت زمین
| مالکیت | مساحت (هکتار) |
|---|---|
| اعراب | ۵۴۱٫۲ |
| یهودیان | ۱۳۰٫۵ |
| عمومی | ۳۹۲٫۴ |
| جمع | ۱۰۶۴٫۱ |
جنگ ۱۹۴۸ و پیامدهای آن
بسیاری از ساکنان روستا در مراحل نخست جنگ و ظاهراً پس از یک حمله هاگانا روستا را ترک کردند.[۱۲][۱۳]
بر پایه منابع لهستانی، روستا در محدوده‌ای جنوبی‌تر از کیبوتص گِشِر و در مدخل شمالی درّه بیسان قرار داشت و از بیم آنکه نیروهای عرب از آن بهره‌برداری نظامی کنند، تصمیم به تخریب آن گرفته شد. در ۱۶ مه ۱۹۴۸ سربازان تیپ گولانی روستا را اشغال کردند و ساکنان باقیمانده به ماوراء اردن گریختند.[۱۴] روستا در ۱۶ یا ۲۰ مه ۱۹۴۸ ویران شد.[۲] پس از جنگ، این منطقه به کشور اسرائیل ملحق شد و زمین‌های روستا بدون توسعه رها ماند؛ نزدیک‌ترین آبادی به آن، کیبوتص حمادیا بود.[۲]
وضعیت کنونی
همه خانه‌های روستا ویران شده‌اند. بقایای دیوارهای سنگ بازالتی و پی‌های مربعی و دایره‌ای ساختمان‌ها میان علف‌های هرز دیده می‌شود.[۱۵] آثار سکونت تاریخی شامل سنگ‌های میل رومی و بناهای ویران در خربة البواطی است.[۱۵] حوض‌های پرورش ماهی که ساکنان پیشین روستا از آن‌ها بهره می‌بردند همچنان برجاست و کشتزارهای آبی در غرب آن گسترده شده‌است.[۱۶]
نزدیک‌ترین شهرک اسرائیلی، حمادیا است که در سال ۱۹۴۲ با نام نخستین «حرمونیم» تأسیس شد و در سال ۱۹۵۲ نام آن به حمادیا تغییر یافت تا با نام عربی اصلی منطقه همخوانی داشته باشد.[۱۷]
منابع
- ↑ Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۱۶۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. xvii. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Department of Statistics (۱۹۴۵). Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine. ص. ۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۴۳.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 3 4 5 «عرب البواطی (قریة)». الموسوعة الفلسطینیة. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازبینی=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Conder، C.R. (۱۸۸۲). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۲. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۱۲۲.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Barron, J. B. (ed.) (۱۹۲۳). Palestine: Report and General Abstracts of the Census of ۱۹۲۲. Government of Palestine. ص. ۳۱.
{{cite book}}:|نویسنده=نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Mills, E. (ed.) (۱۹۳۲). Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ص. ۷۹.
{{cite book}}:|نویسنده=نام عام دارد (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۸۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۳۴.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Welcome To Arab al-Bawati». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۲-۱۲-۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۱۳۲. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۱۶۰. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Morris، Benny (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. ص. ۳۵۷. شابک ۰-۵۲۱-۸۱۱۲۰-۱.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - 1 2 Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. ص. ۴۲. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «نبذة تاریخیة عن عرب البواطی». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «نبذة تاریخیة عن عرب البواطی». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۹-۰۹.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Arab al-Bawati». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «عرب البواطی». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای عربی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Arab al-Bawati». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای لهستانی ، بازبینی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۲۶.
پیوند به بیرون
- عرب البواطی در وبگاه Palestine Remembered
- عرب البواطی در ذاکرات
- گفتگو با ابراهیم محمد البواطی، بازمانده نکبه
- گفتگو با محمد البواطی، بازمانده نکبه
- شهرها و روستاهای خالی از سکنه شده در جریان جنگ ۱۹۴۹–۱۹۴۷ فلسطین