عروسک قلعه قافه

عروسک قلعه قافه که با نام آروسک^[۱] شناخته می‌شود، از عروسک‌های دست‌ساز زنان روستای قلعه قافه از توابع مینودشت استان گلستان است که به دو صورت با چهره و بدون چهره ساخته می‌شوند.^[۲]

ساخت این عروسک‌ها در روستای قلعه قافه سابقه دیرینه دارد ولی به دست فراموشی سپرده شده بودند. تا این که توسط دو خواهر از همین روستا دوباره احیا شدند.^[۳] آروسک با پوشش لباس محلی و رنگ‌های شاد ابریشمی ریشه در تاریخ فرهنگی و هنری نیاکان شهرستان مینودشت دارد، دست سازه ای زیبا که بسیاری از گردشگران نوروزی به ویژه کودکان به عنوان سوغات محبوب و ارزشمند از آن استقبال کردند.^[۳]

نحوه ساخت آروسک و به ثبت رسیدن آن در برنامه ای به نام لیلی من از شبکه مستند پخش شده است.^[۴]

در قدیم ساخت عروسک‌های بی چهره متداول بوده است زیرا عقیده داشتند که سازنده بر اساس شخصیت و خصوصیات ظاهری خودش عروسک را طراحی و می‌سازد و باید بدون چهره باشد که از طرف دیگران شناسایی نشود. پوشش سر این آروس‌ها شامل سه روسری است که منذیل نام دارد. روسری‌ها و لباس‌هایی که به تن عروسک است همه از پارچه‌های دست بافت و با رنگ‌های طبیعی مخصوص همان منطقه رنگ‌آمیزی و بافته شده که یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این عروسک‌ها محسوب می‌شود.^[۱]

ساخت عروسک محلی روستای قلعه قافه و کارکردهای فرهنگی آن به شماره ۲۰۷۹ به ثبت ملی رسیده^[۵][۶]و جزو میراث فرهنگی ناملموس ملی ایران می‌باشد.

• عروسک
• دوتوک