ماهیچه زیرکتفی
| ماهیچه زیرکتفی | |
|---|---|
 ماهیچه زیرکتفی (به رنگ قرمز). دنده‌ها به صورت نیمه‌شفاف نشان داده شده‌اند. نمای قدامی. | |
 دیدن ماهیچه زیرکتفی از جلو دشوار است (در وسط سمت راست برچسب خورده است). | |
| جزئیات | |
| خاستگاه | حفره زیرکتفی |
| پیوندگاه | تکمه کوچک استخوان بازو |
| سرخرگ‌ها | سرخرگ زیرکتفی |
| عصب‌دهی | عصب زیرکتفی فوقانی، عصب زیرکتفی پایینی (C5، C6) |
| حرکت | چرخش داخلی و نزدیک‌کردن استخوان بازو؛ پایدارسازی شانه |
| شناسه‌ها | |
| لاتین | musculus subscapularis |
| TA98 | A04.6.02.012 |
| TA2 | 2460 |
| FMA | 13413 |
ماهیچه زیرکتفی (انگلیسی: Subscapularis muscle) یکی از ماهیچه‌های گرداننده شانه است که از استخوان کتف مبدأ آن شروع شده و از طرف دیگر توسط تاندون مشترکشان به کمی پایین‌تر از سر استخوان بازو متصل می‌شود.
ماهیچه زیرکتفی حفره زیرکتفی را پر می‌کند و به تکمه کوچک استخوان بازو و بخش جلویی کپسول مفصل شانه متصل می‌شود.
ماهیچه زیرکتفی ماهیچه‌ای بزرگ و سه‌گوش است که از سطح وسیعی از حفره تحت کتفی (سطح قدامی کتف) شروع می‌شود. تارها جمع شده و تشکیل یک تاندون را می‌دهند. زردپی (تاندون) ماهیچه به طرف خارج کشیده می‌شود و پس از گذشتن از سطح قدامی مفصل شانه روی برجستگی کوچک استخوان بازو متصل می‌گردد. تاندون عضله تحت کتفی بسیار پهن است.[۱]
خاستگاه عضله از تمام حفره زیرکتفی شروع شده و انتهایش برجستگی کوچک استخوان بازو است. عصب‌گیری آن عصب زیرکتفی C5-C6 است.
کارکرد: چرخش داخلی استخوان بازو، این عضله با کمک دو ماهیچه زیرخاری و گرد کوچک به عضلهٔ دالی در حرکت‌های ابداکشن و فلکشن کمک می‌کند.
ساختار
ماهیچه زیرکتفی توسط یک نیام متراکم پوشیده شده است که در لبه‌های محل اتصال (مبدأ) ماهیچه، به کتف متصل می‌شود.[۲]
رشته‌های این ماهیچه از مبدأ خود به صورت جانبی عبور کرده و سپس در یک زردپی مقصد ادغام می‌شوند. این تاندون با کپسول مفصل شانه در هم می‌آمیزد.[۲]
یک بورس (که از طریق روزنه‌ای در کپسول مفصلی با حفره مفصل شانه در ارتباط است[۲][۳]) میان تاندون و ناحیه برهنه‌ای در زاویه جانبی کتف یا گردن کتف قرار می‌گیرد.[۳] بورس زیرکتفی (supraserratus) ماهیچه زیرکتفی را از ماهیچه دندانه‌ای قدامی جدا می‌کند.[۳]
خاستگاه
این ماهیچه از دو-سوم داخلی سطح دنده‌ای کتف، سپتوم‌های بین‌عضلانی (که برآمدگی‌هایی روی کتف ایجاد می‌کنند)[۲] و دو-سوم پایینی شیار لبه زیربغلی (حفره زیرکتفی) کتف منشأ می‌گیرد.
برخی فیبرها از لایه‌های تاندونی منشأ می‌گیرند که با ماهیچه قطع شده و به برجستگی‌های استخوان متصل می‌شوند؛ برخی دیگر از یک نیام پهن (آپونوروز) منشأ می‌گیرند که ماهیچه را از ماهیچه گرد بزرگ و سر دراز ماهیچه سه‌سر بازویی جدا می‌کند.
پایانگاه
این ماهیچه بر روی تکمه کوچک استخوان بازو[۲] و بخش قدامی کپسول مفصل شانه می‌نشیند. فیبرهای تاندونی تا تکمه بزرگ گسترش یافته و در ناودان بای‌سیپیتال نیز اتصالاتی دارند.
عصب‌رسانی
ماهیچه زیرکتفی توسط عصب زیرکتفی فوقانی و عصب زیرکتفی پایینی (C5-C6)، که شاخه‌هایی از طناب پشتی شبکه بازویی هستند، عصب‌دهی می‌شود.[۲]
کارکرد
ماهیچه زیرکتفی استخوان بازو را به سمت داخل (میانی) می‌چرخانَد (در اینجا به عنوان محرک اصلی عمل می‌کند)[۲] و آن را نزدیک (Adduct) می‌کند. هنگامی که بازو بالا برده شود، استخوان بازو را به سمت جلو و پایین می‌کشد.
ماهیچه زیرکتفی با کمک به تثبیت بخش پروگزیمال استخوان بازو در حین حرکات آرنج، مچ دست و دست، مفصل شانه را پایدار می‌کند.[۲] این ماهیچه یک دفاع قدرتمند برای جلوی مفصل شانه است و از جابجایی سر استخوان بازو جلوگیری می‌کند.
اهمیت بالینی
معاینه
جداسازی عملکرد ماهیچه زیرکتفی از سایر چرخنده‌های داخلی مفصل شانه دشوار است و تست کاملاً رضایت‌بخشی برای این ماهیچه وجود ندارد.[۲] «تست لیفت-آف» (Lift-off test) گربر تست بالینی شناخته‌شده‌ای برای معاینه زیرکتفی است.[۴] تست «بغل کردن خرس» (Bear hug test) برای پارگی‌های ماهیچه زیرکتفی حساسیت بالایی دارد. مثبت بودن تست‌های بغل کردن خرس و فشار روی شکم (Belly press) نشان‌دهنده پارگی قابل توجه در زیرکتفی است.[۵]
تصویربرداری
دستگاه یا تکنیک تصویربرداری واحدی برای معاینه کامل و رضایت‌بخش زیرکتفی وجود ندارد، بلکه به نظر می‌رسد ترکیبی از صفحات ساجیتال مایل MRI / سونوگرافی کوتاه-محور و MRI محوری / سونوگرافی بلند-محور نتایج مفیدی ایجاد می‌کند. علاوه بر این، تغییرات استخوانی تکمه کوچک با پارگی تاندون زیرکتفی مرتبط دانسته شده است.
از آنجا که تاندون دراز دوسر بازو از طریق فاصله کلاهک چرخنده از مفصل شانه خارج می‌شود، به راحتی می‌توان بین تاندون‌های ماهیچه بالاخاری و زیرکتفی تمایز قائل شد.
سونوگرافی
مک و همکاران یک روش سونوگرافی ابداع کردند که با آن می‌توان تقریباً تمام کلاهک چرخنده را در شش مرحله بررسی کرد. این روش کل ناحیه از لبه پایینی تاندون زیرکتفی تا محل تقاطع تاندون زیرخاری و ماهیچه گرد کوچک را به وضوح نشان می‌دهد.[۶]
تصویربرداری هارمونیک بافتی
تصویربرداری هارمونیک بافتی (THI) در مقایسه با سونوگرافی معمولی، وضوح کنتراست بالاتر و نسبت سیگنال به نویز بهتری دارد. در مقایسه با آرتروگرافی MR، استروبل و همکاران به این نتیجه رسیدند که از طریق THI می‌توان به دید بهتری از سطوح مفصلی و تاندونی دست یافت، که به ویژه برای ناهنجاری‌های تاندون زیرکتفی برتر است.[۷]
نگاره‌ها
ماهیچه زیرکتفی (به رنگ قرمز نشان داده شده است). پویانمایی.
همان تصویر سمت چپ، اما استخوان‌های اطراف ماهیچه به صورت نیمه‌شفاف نشان داده شده‌اند.
مقطع عرضی قفسه سینه که ماهیچه زیرکتفی را نشان می‌دهد.
نمودار مفصل شانه انسان.
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ "آناتومی عضلات شانه". 2020. Iust.Ac.Ir. Accessed February 22 2020. http://www.iust.ac.ir/content/33103/آناتومی-عضلات-شانه.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Sinnatamby, Chummy (2011). Last's Anatomy (12th ed.). pp. 44–45. ISBN 978-0-7295-3752-0.
- 1 2 3 Milano, Giuseppe and Grasso, Andrea, Shoulder Arthroscopy: Principles and Practice بایگانی‌شده در ۲۷ آوریل ۲۰۲۱ توسط Wayback Machine, Springer Science & Business Media, Dec 16, 2013. شابک ۹۷۸۱۴۴۷۱۵۴۲۷۳. Accessed 2016-11-07.
- ↑ Simons, Stephen; Dixon, J Bryan (3 April 2017). "Physical examination of the shoulder". UpToDate. Archived from the original on 20 April 2017. Retrieved 19 April 2017.
- ↑ Barth, Johannes R.H.; Burkhart, Stephen S.; De Beer, Joe F. (October 2006). "The Bear-Hug Test: A New and Sensitive Test for Diagnosing a Subscapularis Tear". Arthroscopy: The Journal of Arthroscopic and Related Surgery. 22 (10): 1076–1084. doi:10.1016/j.arthro.2006.05.005. PMID 17027405.
- ↑ Mack, L A; Matsen, F A; Kilcoyne, R F; Davies, P K; Sickler, M E (1985). "US evaluation of the rotator cuff". Radiology. 157 (1): 205–9. doi:10.1148/radiology.157.1.3898216. PMID 3898216.
- ↑ Strobel, Klaus; Zanetti, Marco; Nagy, Ladislav; Hodler, Juerg (2004). "Suspected Rotator Cuff Lesions: Tissue Harmonic Imaging versus Conventional US of the Shoulder1". Radiology. 230 (1): 243–9. doi:10.1148/radiol.2301021517. PMID 14631052.
- این مقاله در بردارندهٔ بخش‌هایی از صفحه page 440 چاپ ۲۰ام آناتومی گری (۱۹۱۸) است که در مالکیت عمومی قرار دارد.
پیوند به بیرون