علی بن بابویه

مرقد علی بن بابویه در قم
توقیع امام حسن عسکری به علی بن بابویه

ابوالحسن علی بن حسین بن موسی بن بابُوَیْه قمی (درگذشته ۳۲۹ قمری) معروف به «ابن بابویه و صدوق اول، پدر شیخ صدوق، فقیه و پیشوای مردم قم و از فقهای بزرگ شیعه در عصر غیبت صغری بوده‌است.[۱]

او نخستین مؤلف کتاب فقهی عاری از ذکر سند روایت می‌باشد که توانسته‌است کتاب فقهی را مجرد از سند روایت و مانند اثری مخصوص به مؤلف و نشان دهنده فتوی و نظر او تألیف کند؛ و کتابی به همین سبک به نام «الشرایع» (الرسالة الی ابنه یا الفقه الرضویه) جهت پسر خود، شیخ صدوق به یادگار گذاشت. به گفتهٔ ابن ندیم، تالیفات وی به ۲۰۰ جلد می‌رسد.[۲]

وی در سال ۳۲۹ هـ. ق درگذشت و در نزدیکی حرم فاطمه معصومه در قم دفن گردید.

نام بابویه

واژه بابوی به روایت شاهنامه نام یک دلاور ایرانی است.

بابو و بابوی به معنی باب یعنی بابا یا پدر با واو تحبیب است، مانند یارو. در واقع بابوی یعنی بابا جان و پدر جان. معرب آن بابوَیْه است مانند ابن بابوَیْه.[۳]

بابو به ضم بای دوم به معنی پدر و بزرگ و پیشوای قلندران می باشد. مثلا بابو قلندر خلیفه شاه نعمت‌الله ولی بوده است.[۴]

آثار

برخی از آثار او عبارت‌اند از:

  1. الشرایع
  2. رسالة الاخوان
  3. النوادر
  4. مناسک الحج
  5. الصلوة
  6. قرب الاسناد
  7. کتاب التوحید
  8. تفسیر قرآن کریم
  9. التسلیم
  10. المواریث
  11. المعراج
  12. الطب

منابع

  1. علی بن حسین بن موسی ابن بابویه قمی بایگانی‌شده در ۳۰ آوریل ۲۰۱۳ توسط Wayback Machine حوزه میبد
  2. علی بن بابویه قمی وبگاه حوزه
  3. فرهنگ شاهنامه. تهران: انجمن آثار ملی. ص. ۴۴.
  4. فرهنگ آنند راج، نسخه خطی، جلد اول. ص. ۳۴۷.