غار جبل

غار جِبِل
مکان	نبیت‌داغ (بَلقان‌آباد)
مختصات	۴۰°۲′۱″ شمالی ۵۲°۵۸′۳۳″ شرقی

غار جِبِل یک محوطه باستان‌شناختی در نزدیکی خلیج ترکمن‌باشی از دریای خزر در ترکمنستان است. این محوطه نخستین‌بار در سال‌های ۱۹۴۹ و ۱۹۵۰ توسط آلکسی اوکلادنیکوف کاوش شد و آثار مربوط به دوره‌های مزوسنگی، نوسنگی و اوایل عصر برنز را آشکار کرد.

به گفتهٔ برنار سرژان، مجموعهٔ سنگی نخستین فرهنگ کورگان در اوکراین (سردنی استوگ ۲) که منشأ آن دلتای ولگا و جنوب اورال بوده است، با مجموعه‌های سنگی محوطه‌های مزوسنگی-نوسنگی شرق دریای خزر، یعنی دم‌دم چشمه ۲ و غار جِبِل، شباهت دارد. به باور سرژان، مواد به‌دست‌آمده از جِبِل با مواد پارینه‌سنگی شمال‌غرب ایران، یعنی فرهنگ زارزی که تاریخ آن به ۱۰٬۰۰۰ تا ۸٬۵۰۰ پیش از میلاد می‌رسد، و همچنین با فرهنگ کهن‌تر کبارین در خاور نزدیک مرتبط است.

منابع

• دانشنامهٔ جِبِل، مدخل مربوط به غار جِبِل در دانشنامهٔ آزاد. پیوند منبع
• برنار سرژان، هندواروپاییان: تاریخ، زبان‌ها و اسطوره‌ها، ۱۹۹۵.
• و. آ. رانوف و ر. س. دیویس، به‌سوی طرحی نوین از پارینه‌سنگی آسیای مرکزی شوروی، ۱۹۷۹. پیوند منبع

مطالعهٔ بیشتر

• و. آ. رانوف و ر. س. دیویس (۱۹۷۹)، به‌سوی طرحی نوین از پارینه‌سنگی آسیای مرکزی شوروی