فرمانروای تمام روس

فرمانروای تمام روس
Государь всея Руси  (روسی)
مُهر فرمانروای تمام روس (۱۴۷۵)
آخرین فرمانروای تمام روس
ایوان چهارم
۲۶ ژانویه ۱۵۴۷ – ۲۸ مارس ۱۵۸۴
جزئیات
نخستین پادشاهدیمیتری شیمیاکا
واپسین پادشاهایوان چهارم
آغاز پادشاهی۱۲ فوریه ۱۴۴۶
پایان پادشاهی۲۶ ژانویه ۱۵۴۷
سکونتگاه رسمیکرملین مسکو
گمارندهموروثی

فرمانروا و شاهزادهٔ بزرگ تمام روس (به روسی: Государь и Великий Князь всея Руси) یا به اختصار فرمانروای تمام روس، از عناوین رسمی شاهزادگان بزرگ مسکو از سال ۱۴۴۶ تا ۱۵۴۷ میلادی بود.[۱][۲] این عنوان بعدها با تزار تمام روسیه جایگزین شد.

پیش‌زمینه

عبارت «تمام روس» در عنوان فرمانروایان دوره مسکووی، در ابتدا نمادی از ادعای متحد کردن تمام سرزمین‌های روسیه کهن نبود؛ بلکه صرفاً ادعای برتری صاحبان آن بر سایر شاهزادگان روسی بود. تمایل به بازپس‌گیری اراضی تحت تصرف دوک‌نشین بزرگ لیتوانی تا پیش از دههٔ ۹۰-۱۴۸۰ و در زمان ایوان سوم که با تشدید تضادها بین دولت‌ها همراه بود، مشاهده نشده است. در اختلافات با لیتوانی، شاهزادگان مسکو شروع به تکیه بر ایدهٔ «تمام روس» به عنوان ادعایی بر میراث‌داری سرزمین‌های دودمان روریک کردند.[۳]

تاریخچه

پشت یک سکه از دیمیتری شیمیاکا با عبارت «فرمانروای تمام روس» (ospodar vseya rusii)

دیمیتری شیمیاکا از سال ۱۴۴۶ از عنوان «فرمانروا» (به روسی: Господарь) استفاده کرد و با این عنوان برای خود سکه ضرب کرد.[۴] پس از اینکه برادرش واسیلی دوم به مسکو بازگشت و مقام «شاهزاده بزرگ مسکو» را پس گرفت، او نیز عنوان فرمانروا را رسماً به تصویب رساند و شروع به ضرب سکه با آن کرد.[۵]

ایوان سوم که خود را وارث تمام سرزمین‌های روس کی‌یف سابق می‌دانست، به دنبال گسترش قلمرو خود و ازدواج با سوفیا پالایولوژینا، در سال ۱۴۹۳ عنوان «فرمانروای تمام روس» (به روسی: Государь всея Руси) را به خود اختصاص داد و مدعی تمام سرزمین‌های روس کی‌یف، ازجمله مناطق تحت کنترل لیتوانی شد.[۶][۷] عنوان سلطنتی کامل او این بود: «ایوان، به فضل خداوند، فرمانروای تمام روس و شاهزادهٔ بزرگ ولادیمیر و مسکو و نووگورود و پسکوف و تور و یوگورسک و پرم و بلغار و دیگر سرزمین‌ها».[۸] در مکاتبات دیپلماتیک، نسخهٔ لاتین شده عنوان وی «صاحب تمام روس» (به لاتین: dominus totius Russiae) بود.[۹]

یکپارچگی قلمرو روس‌ها در زمان سلطنت وی و پایان «یوغ مغول» در روسیه، احساس یک نقش امپریالیستی به عنوان «حاکم تمام سرزمین‌های روسیه» را در شاهزادهٔ بزرگ مسکو پرورش می‌داد.[۱۰] ایوان سوم همچنین از عنوان تزار (به روسی: Царь) در مکاتبات خارجی خود استفاده می‌کرد.[۱۱] پس از ایوان، جانشینش واسیلی سوم این عنوان را به خود گرفت. پس از او در سکه‌های اولیه ایوان چهارم نیز عبارت «شاهزادهٔ بزرگ ایوان واسیلیوویچ فرمانروای تمام روس» ضرب می‌شد. پس از معرفی عنوان رسمی تزار، واژگان «شاهزاده» و سپس «فرمانروا» همچنان در عناوین کامل فرمانروایان روسیه ذکر شدند، اما هرگز دوباره همراه با عبارت «تمام روس» نبودند. از آن پس، تنها واژهٔ تزار پیش از عبارت ذکر می‌شد؛ به صورت تزار تمام روسیه.

جستارهای وابسته

پانویس

  1. ↑ Payne 2002, pp. 24 & 25.
  2. ↑ Kidner 2014, p. 382.
  3. ↑ Филюшкин 2006, pp. 170–191.
  4. ↑ Hartog 1996, p. 131.
  5. ↑ Alef 1986, pp. 42 & 42.
  6. ↑ Riasanovsky 2005, p. 97.
  7. ↑ Sashalmi 2022, pp. 61–89.
  8. ↑ Filyushkin 2006, pp. 199–201.
  9. ↑ Sashalmi 2022.
  10. ↑ Madariaga 2014, pp. 15–25.
  11. ↑ Kort 2008, pp. 26–30.

منابع

  • Alef, Gustave (1986). The origins of Muscovite autocracy: the age of Ivan III (به انگلیسی). Wiesbaden: Harrassowitz. ISBN 978-3-447-02606-2.
  • Filyushkin, A. (2006). Титулы русских государей (به روسی). Moscow: Альянс-Архео. ISBN 9785988740117.
  • Филюшкин, А. И. (2006). Титулы русских государей (به روسی). Москва: СПб.
  • Hartog, Leo de (1996). Russia and the Mongol yoke: the history of the Russian principalities and the Golden Horde, 1221–1502 (به انگلیسی). London: British Academic Press. ISBN 978-1-85043-961-5.
  • Kidner, Frank L. (2014). Making Europe: the story of the West (به انگلیسی) (2. complete ed.). Boston, MA: Wadsworth, Cengage Learning. ISBN 978-1-111-84131-7.
  • Kort, Michael (2008). A brief history of Russia (به انگلیسی). New York: Facts On File. ISBN 978-1-4381-0829-2.
  • Madariaga, Isabel de (2014). Politics and culture in eighteenth-century Russia: collected essays (به انگلیسی). Abingdon, Oxon: Routledge. ISBN 978-1-317-88190-2.
  • Payne, Robert (2002). Ivan the Terrible (به انگلیسی) (1st Cooper Square Press ed.). New York: Cooper Square Press. ISBN 978-0-8154-1229-8.
  • Riasanovsky, Nicholas; Steinberg, Mark D. (2005). A History of Russia (به انگلیسی) (7th ed.). New York: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-515394-1.
  • Sashalmi, Endre (2022). Russian notions of power and state in a European perspective, 1462-1725: assessing the significance of Peter's reign (به انگلیسی). Boston. ISBN 978-1-64469-419-0.
This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.