فریال اوزل

فریال اوزل
فریال اوزل
زادهٔ۲۷ مهٔ ۱۹۷۵
استانبول، ترکیه
ملیتترکیه
ایالات متحده آمریکا
محل تحصیلدانشگاه کلمبیا
دانشگاه هاروارد
شناخته‌شده
برای		پژوهش در زمینهٔ سیاه‌چالهها و رهبری گروه مدل‌سازی و تحلیل تلسکوپ افق رویداد (EHT)
ثبت نخستین تصویر از یک سیاه‌چاله
همسردمتریوس سالتیس (ا. ۲۰۰۱)
فرزندان۲
جوایز
جایزه بریک‌ترو در فیزیک بنیادی (۲۰۲۰)

کمک‌هزینه گوگنهایم (۲۰۱۶)

جایزه ماریا گوپرت مایر (۲۰۱۳)

پیشینه علمی
شاخه(ها)اخترفیزیک
ریاضیات کاربردی
محل کاردانشگاه آریزونا
ناسا
استاد راهنمارامش نارایان

فریال اوزل (ترکی استانبولی: Feryal Özel؛ زادۀ ۲۷ مۀ ۱۹۷۵) اخترفیزیک‌دان ترک-آمریکایی است. حوزۀ اصلی پژوهش‌های او سیاه‌چالهها، ستارگان نوترونی و اخترفیزیک نظری است. شهرت جهانی فریال اوزل بیشتر به دلیل عضویت و نقش رهبری در گروه «مدل‌سازی و تحلیل» پروژۀ بین‌المللی تلسکوپ افق رویداد (EHT) است؛ تیمی که در سال ۲۰۱۹ موفق به ثبت و انتشار نخستین تصویر واقعی از یک سیاه‌چاله شد.[۱][۲]

فریال اوزل استاد اخترفیزیک در دانشگاه آریزونا است و از سال ۲۰۰۱ با ناسا همکاری داشته است. او به دلیل مشارکت‌های برجسته در زمینهٔ اخترفیزیک، جوایز و افتخارات متعددی از جمله جایزه بریک‌ترو در فیزیک بنیادی (۲۰۲۰) و کمک‌هزینه گوگنهایم (۲۰۱۶) را دریافت کرده و به عضویت آکادمی علوم ترکیه (Bilim Akademisi) نیز درآمده است.[۳][۴]

زندگی و تحصیلات

فریال اوزل در ۲۷ مۀ ۱۹۷۵ در استانبول زاده شد. پدر و مادر او هر دو پزشک هستند.[۵] او تحصیلات متوسطه را در دبیرستان آمریکایی اسکودار (Üsküdar Amerikan Lisesi) استانبول گذراند. سپس برای ادامهٔ تحصیل به ایالات متحده آمریکا رفت و در سال ۱۹۹۵ مدرک کارشناسی خود را در دو رشتۀ فیزیک و ریاضیات کاربردی با رتبۀ دوم و با «افتخار عالی» (High Honors) از دانشگاه کلمبیا دریافت کرد.[۶]

پس از آن، رهسپار اروپا شد و یک سال را در سرن (CERN) در ژنو و همچنین در مؤسسه نیلز بور در کپنهاگ، دانمارک گذراند و در آنجا مدرک کارشناسی ارشد خود را در فیزیک تکمیل کرد. او در سال ۲۰۰۲، دکترای خود را در رشتۀ اخترفیزیک از دانشگاه هاروارد اخذ کرد. عنوان پایان‌نامۀ دکتری او «تأثیر میدان‌های قوی مغناطیسی و گرانشی بر جوّ ستارگان نوترونی» بود و راهنمایی او را رامش نارایان بر عهده داشت.[۷]

در سال آخر دکتری، فریال اوزل به توسان، آریزونا نقل مکان کرد و موفق به دریافت کمکهزینۀ فوق‌دکتری تلسکوپ فضایی هابل شد. از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۵ در مؤسسه مطالعات پیشرفته پرینستون به فعالیت پژوهشی پرداخت. از آن پس، به عضویت هیئت علمی دانشگاه آریزونا درآمد و هم‌اکنون استاد اخترفیزیک در این دانشگاه است.[۷]

او در سال ۲۰۰۱ با دمتریوس سالتیس (Demetrios Psaltis)، که او نیز اخترفیزیک‌دان است، ازدواج کرد. حاصل این ازدواج دو دختر به نام‌های دنیز و سلین است.[۷]

فعالیت علمی و حرفه‌ای

فریال اوزل پژوهش‌های خود را بر روی رفتار ماده در شرایط فوق‌العاده چگال و پرانرژی، از جمله پیرامون ستارگان نوترونی، مگنتارها و سیاه‌چالهها متمرکز کرده است. علاقۀ اصلی او درک فیزیک بنیادین حاکم بر این اجرام آسمانی است.

تلسکوپ افق رویداد و نخستین تصویر از یک سیاه‌چاله

فریال اوزل یکی از چهره‌های کلیدی در پروژۀ بین‌المللی تلسکوپ افق رویداد (EHT) است. او به‌عنوان رهبر گروه «مدل‌سازی و تحلیل» در این پروژه، نقشی محوری در تفسیر داده‌های عظیم جمع‌آوری‌شده از شبکۀ تلسکوپ‌های رادیویی سراسر جهان داشت.[۸] تلاش این گروه به پردازش میلیون‌ها گیگابایت داده و در نهایت به بازسازی و انتشار نخستین تصویر واقعی از یک سیاه‌چاله (واقع در کهکشان مسیه ۸۷) در آوریل ۲۰۱۹ انجامید. این موفقیت علمی که سراسر جهان را تحت تأثیر قرار داد، به‌عنوان نقطه عطفی در تاریخ اخترفیزیک شناخته می‌شود.[۱][۹]

سایر فعالیت‌ها

فریال اوزل در کنار پژوهش‌های علمی، به ترویج علم نیز می‌پردازد و به‌طور مکرر در برنامه‌های مستند علمی از شبکه‌های تلویزیونی مانند پی‌بی‌اس، هیستوری و سی‌ان‌ان حضور می‌یابد. او همچنین یک ورزشکار فعال است و در رشته‌های ماراتن و تری‌اتلون شرکت می‌کند.[۷]

جوایز و افتخارات

منابع

  1. 1 2 «نخستین تصویر از یک سیاه‌چاله؛ گفت‌وگو با فریال اوزل». آکادمی علوم ترکیه. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. ↑ The Event Horizon Telescope Collaboration (2019). "First M87 Event Horizon Telescope Results. I. The Shadow of the Supermassive Black Hole". The Astrophysical Journal Letters. 875 (1): L1. doi:10.3847/2041-8213/ab0ec7.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:doi رایگان بی‌نشان (رده)
  3. 1 2 «Winners of the 2020 Breakthrough Prize in Fundamental Physics Announced». Breakthrough Prize. ۵ سپتامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. 1 2 «Feryal Özel - Guggenheim Fellow». Guggenheim Foundation. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ اكتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک); تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک)
  5. ↑ «Radikal Gazetesi». دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  6. ↑ «SEAS Graduate Says Physics Is Also an Art». Columbia University Record. ۱۵ مه ۱۹۹۶. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. 1 2 3 4 «About Me». وبگاه شخصی فریال اوزل. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ دسامبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶. {{cite web}}: بیش از یک پارامتر |تاریخ بازبینی= و |بازبینی= داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. ↑ «Feryal Özel». University of Arizona. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ «Feryal Özel». Thirteen.org. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ «ODTÜ'den dünyaca ünlü Türk bilim insanlarına ödül». Anadolu Ajansı. ۱ ژوئن ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  11. ↑ «Feryal Özel». Radcliffe Institute for Advanced Study. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  12. ↑ «2013 Maria Goeppert Mayer Award Recipient». American Physical Society. دریافت‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۶.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون

This page is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.