فریده رازی

فریده رازی
زادهٔ۱۳۱۷
ایران
درگذشت۱۳ بهمن ۱۴۰۱ (۸۴ سال)
ملیتایرانی
تحصیلاتتحصیلات دانشگاهی در نیویورک
پیشه(ها)نویسنده، پژوهشگر، مترجم
آثارفرهنگ واژه‌های فارسی سره

فریده رازی (۱۳۱۷ – ۱۳ بهمن ۱۴۰۱) کتاب‌شناس، پژوهشگر، نویسنده، فرهنگ‌نویس و مترجم ایرانی بود[۱][۲].

فریده رازی با تلاش در حوزه ایران‌شناسی و ادبیات داستانی معاصر[۳]، آثار تحقیقی برجسته ایشان، شامل مراجع ماندگاری در زمینه‌هایی از قبیل واژه‌شناسی و کتاب‌شناسی، فارسی سره، و کتب مانوی است، که به چاپ‌های متعدد رسیدند. در بیشتر از یک مورد، آثارش (از قبیل فرهنگ فارسی سره، کتاب‌شناسی مانی، و غیره) به مراجع ماندگاری برای پژوهشگران حوزه ایران‌شناسی، کتاب شناسی و ادبیات تبدیل شده‌اند.

آثار داستانی ایشان در حدی بوده که از ایشان به عنوان نویسندگان مطرح زن دهه ۵۰ یاد شده است[۳]. مثلا در بررسی سیر ادبیات زنان در ایران از زمان مشروطه، از او به‌عنوان یکی از چهره‌های شاخص این دوره یاد شده است.[۴] وی در کنار نویسندگی و پژوهش، به ترجمه آثار ادبی نیز پرداخت.

زندگی

فریده رازی به سال ۱۳۱۷ به دنیا آمد و تحصیلات متوسطه تا دانشگاهی خود را در نیویورک گذراند[۱][۲]. وی سال‌ها به‌عنوان کارشناس ارشد بخش ایران‌شناسی در کتابخانه ملی ایران فعالیت داشت.

او در تاریخ ۱۳ بهمن ۱۴۰۱، در سن ۸۴ سالگی درگذشت[۱].

آثار

آثار تحقیقی و فرهنگ‌نویسی

  • فرهنگ عربی ـ فارسی
  • فرهنگ واژه‌های فارسی سره: برای واژه‌های عربی در فارسی معاصر (چاپ هشتم، ۱۳۹۵، نشر مرکز، ۲۵۶ صفحه) که نزدِ سره‌نویسان جایگاهی ویژه دارد .
  • کتابشناسی مانی (فارسی، انگلیسی، فرانسه، آلمانی)[۵]
  • کتاب‌شناسی ادبیات داستانی معاصر ایران
  • کتاب نقالی و روحوضی (۱۳۹۵، نشر مرکز، ۱۷۶ صفحه) - پژوهشی درباره هنر نقالی و روحوضی.

آثار داستانی

«آتشدان» در دنیای سخن (۳۱)
  • عطر مه شامگاه[۲] (۱۳۵۳)
  • عذاب روز سایه (۱۳۵۷)
  • من و ویس (۱۳۷۷، نشر نيلا، ‌برگزيده جايزه كتاب سال) - بهترین اثر او که در ستایش عشق و شادی و نهی جنگ و خشونت نوشته شده است. این کتاب به زبان انگلیسی هم ترجمه و در سال ۲۰۱۷ توسط انتشارات l’Aleph در سوئد منتشر شده‌است[۶]. این داستان که به‌صورت تک‌گویی درونی نوشته شده، به کشمکش‌های زنی می‌پردازد که در تلاش است با خود، عشق و خواسته‌هایش در زمان جنگ و محدودیت‌ها به صلح برسد. این اثر با ارجاع به «ویس و رامین»، حماسه عاشقانه فارسی قرن یازدهم، به بررسی هویت زنانه و چالش‌های آن در جامعه می‌پردازد. داستان از مکالمه‌ای میان راوی و جنبه شیدای وجودش، ویس، شکل می‌گیرد و با بهره‌گیری از ارتباط بینامتنی با داستان ویس و رامین، موقعیت‌هایی کامروا و کابوسناک را به تصویر می‌کشد[۳]. نقدی بر این کتاب در شماره سپتامبر ۲۰۱۷ مجله World Literature Today منتشر شده‌است[۷]
  • زنی با چتر زیر باران (۱۳۸۳) مجموعه ای از بیست داستان کوتاه.
  • یکی از اصحاب کهف (۱۳۸۸)، یک پست مدرن تاریخی است (۸۶ صفحه، انتشارات نیلا)
  • زیر پلک‌های بسته (نشر مركز) داستانی بلند و عاشقانه نوشتهٔ فریده رازی است. داستان عشق یک دختر تحصیل‌کرده‌ ایرانی به همکلاس خود در آمریکا است که بعد از شکست رابطهٔ عاشقانه‌اش به ایران برمی‌گردد.

سایر آثار

آثار ترجمه:

  • آمادئوس (نمایشنامه‌ای درباره زندگی موتسارت)

از فریده رازی، اشعاری نیز در مجلات ادبی منتشر شده‌است.[۸]

منابع

  1. 1 2 3 خبرگذاری ایسنا. درگذشت فریده رازی. دوشنبه/ ۱۷ بهمن ۱۴۰۱ / ۱۰:۳۷. خبرگزاری ایسنا
  2. 1 2 3 ویکیجو، دانشنامه آزاد پارسی. مدخل: رازی ،فریده (۱۳۱۷ش)
  3. 1 2 3 داستان ​نويسی زنان؛ راه​های رفته و دستاوردها. حسن ميرعابدينی نقل از فصلنامه باران، شماره ۴ و ۵
  4. غلامحسین‌زاده, غلامحسین; طاهری, قدرت‌الله (۱۳۹۱). "سیر ادبیات زنان در ایران از ابتدای مشروطه تا پایان دهه هشتاد" (PDF). دوفصل‌نامه تاریخ ادبیات. دانشگاه ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید بهشتی. 5 (2): 71–90. Retrieved 10 December 2024.
  5. کتابشناسی مانی (فارسی، انگلیسی، فرانسه، آلمانی). ناشر: مرکز نشر دانشگاهی. ویراستاران: امید طبیب‌زاده، عبدالمحمد روح‌بخشان. زبان: فارسی. رده‌بندی دیویی: 299.932092016 سال چاپ: 1372 تعداد صفحات: 152 قطع و نوع جلد: وزیری (شومیز)شابک 10 رقمی: 9640106925شابک 13 رقمی: 9789640106921
  6. لینک کتاب در آمازون VIS & I Paperback – 15 Mar. 2017 by Farideh Razi (Author), Niloufar Talebi (Translator) و گودریدز GoodReads: Vis & I
  7. September 2017 .Vis & I by Farideh Razi. Poupeh Missaghi. World Literature Today
  8. شعر: یادت هست؟ /فریده رازی مجله بخارا. شماره ۸۰. به روز رسانی شده در پنج شنبه ۱۰ تیر ۱۳۹۵