فضایکار
| فضایکار Workspace |
فضایکار اصطلاحیست که در شاخههای گوناگونِ مهندسی و همچنین در حوزهٔ توسعه اقتصادی بهکار میرود.
توسعهٔ کسبوکار
در این حوزه، فضایکار به واحدهای کوچک کاری گفته میشود که معمولاً توسط نهادهای محلی یا سازمانهای فعال در توسعه اقتصادی در اختیار کسبوکارهای تازهتأسیس قرار میگیرد تا بتوانند پایههای اولیهٔ فعالیت خود را مستحکم کنند. این فضاها معمولاً علاوه بر محل فیزیکی و خدمات زیرساختی، خدمات اداری، پیوند با نهادهای پشتیبان و تأمین مالی، و همچنین امکان حمایت و همیاری میان مستأجران را نیز فراهم میکنند. طیفی از شکلهای پیشرفتهتر این مدل شامل «فضاهای کارِ مدیریتشده»، پرورشگاه کسبوکار و «تعاونیهای کسبوکار و اشتغال» است. در شهرها این فضاها اغلب در ساختمانهای متروکهای شکل میگیرند که نهاد محلی قصد حفظ آنها را به عنوان یک نشانگان شهری دارد. نمونههای بزرگتر در این طیف شامل پارک کسبوکار، دفترهای غیرمتمرکز، پارکهای فناوری و پارکهای علمی هستند.
این اصطلاح در دههٔ ۱۹۷۰ در بریتانیا توسط معماران دیوید راک[الف] و جان تاونسند[ب] رواج یافت. در سال ۱۹۷۲، دفتر راک–تاونسند «مؤسسهٔ وُرکاِسپِیس»[پ] را راهاندازی کرد و با فراهم کردن فضای اداری برای کسبوکارهای کوچک طراحی، ایدهٔ کارِ چندرشتهای را گسترش داد؛[۱][۲] کارخانهٔ پیشین سندرسون در زمینهٔ کاغذ دیواری در چیزویک، در غرب لندن، به «مرکز بارلی مو» تبدیل شد و فضاهای کاری برای صنعتگران، طراحان و معماران فراهم آورد.[۱]
فناوری و نرمافزار
در حوزهٔ فناوری و نرمافزار، «فضای کار» اصطلاحی است که برای مقاصد گوناگون بهکار میرود.
توسعهٔ نرمافزار
در توسعهٔ نرمافزار، فضای کار معمولاً یک پرونده یا یک شاخه است که به کاربر امکان میدهد مجموعهای از پروندههای کد منبع و دیگر منابع را بهصورت یک واحد یکپارچه گردآوری و مدیریت کند.[۳] این پروندهها و منابع اغلب نمایانگر وضعیت کامل یک محیط توسعهٔ یکپارچه در یک زمان معین هستند؛ نوعی تصویر لحظهای. فضای کار در پروژههای پیچیده که نگهداری آنها دشوار است اهمیت ویژهای دارد. از نمونههای شناختهشدهٔ محیطهایی که امکان ساخت و استفاده از فضای کار را فراهم میکنند میتوان به محیط ویژوال استودیو و اکلیپس اشاره کرد.
در مدیریت پیکربندی نرمافزار، «فضای کار» معنایی متفاوت اما مرتبط دارد؛ بخشی از ساختار پروندهها در رایانه است که پروندههای موردنیاز (برای وظیفهای مانند رفع اشکال، توسعه و غیره) در آن قرار دارند. این بخش نمایانگر دید کاربر از پروندههایی است که در مخزن مدیریت پیکربندی ذخیره شدهاند.
در هر دو کاربرد، فضای کار محیطی فراهم میکند که برنامهنویس میتواند در مدت انجام یک وظیفه، جدا از محیط بیرونی، در آن کار کند.
رابطهای گرافیکی
در برخی مدیران پنجره، فضای کار به گروهبندی پنجرهها اشاره دارد. هدف از این گروهبندی کاهش شلوغی و آسانتر کردن ناوبری در محیط میزکار است.
وجود چند فضای کار در سامانههای شبهیونیکس و در برخی پوستههای سیستمعامل رایج است. مک او اس ایکس لئوپارد[ث] و نسخههای بعدی مکاواس ویژگی معادل آن را با نام «اسپِیسز»[ج] ارائه میکنند. در ویندوز ۱۰ نیز امکانی مشابه با عنوان «نمایش وظایف» وجود دارد. برای ویندوز اکسپی نیز یک ابزار کمکی (پاورتویز[چ]) ارائه شدهاست که قابلیت مشابهی را اضافه میکند.
بیشتر سامانههایی که از فضای کار پشتیبانی میکنند، میانبُرهای صفحهکلید برای جابهجایی میان آنها ارائه میدهند. بسیاری از آنها یک ابزار مخصوص برای جابهجا شدن میان فضاها و گاهی انتقال پنجرهها میان آنها نیز دارند.
شیوهٔ نمایش فضای کار بسته به سامانه متفاوت است. برای نمونه، در رایانههای لینوکسی که از کامپیز یا بریل[ح] با افزونههای «مکعب» و «گردش مکعب» استفاده میکنند، هر فضای کار به شکل یکی از وجوه یک مکعب گرافیکی نمایش داده میشود و جابهجایی میان فضاها با دور شدن از وجه فعلی، چرخش مکعب و نزدیک شدن به وجه جدید نمایش داده میشود. در مکاواس، مجموعهٔ قدیمی پنجرهها از صفحه خارج و مجموعهٔ جدید وارد میشود. مدیران پنجرهای که جلوههای بصری ندارند، معمولاً بدون افزودن افکت، تنها پنجرههای قبلی را پنهان و پنجرههای جدید را نمایش میدهند.
همکاری پشتیبانیشدهٔ رایانهای
در زمینهٔ همکاری پشتیبانیشده توسط رایانه (CSCW)، «فضای کارِ مشترک» به محیطی گفته میشود که همکاری گروهی را امکانپذیر میسازد و آگاهی گروهی را افزایش میدهد. «یک فضای کارِ مشترک حس مکانی را فراهم میکند که همکاری در آن رخ میدهد. این فضا معمولاً بخشی از صفحهٔ نمایش رایانهٔ کاربر است؛ جایی که کاربر برای کار روی دستساختههای مشترک، آگاهی از وضعیت کار، و تعامل با همکاران خود به آن ‘‘میرود’’.»[۴]
کاربردهای آنلاین
در زمینهٔ «نرمافزار به عنوان خدمت»، «فضای کار» به برنامههایی گفته میشود که به کاربران امکان میدهند پروندهها را از طریق اینترنت مبادله و ساماندهی کنند.
این برنامهها نسبتبه کارخواههای سنتی پروتکل انتقال فایل یا پوشهٔ مجازی[خ] مزایایی دارند، از جمله:
- امکان ثبت دادههای عملکرد و نسخهها
- سازماندهی بهتر اطلاعات در مقایسه با ساختارهای مبتنی بر پرونده
- ذخیرهسازی و انتقال امن دادهها (بسیاری از کارخواههای پروتکل انتقال فایل ایمن نیستند و مستعد شنود یا سوءاستفادهاند)
- سازگار با تقریباً همهٔ مرورگر وبها و سیستمعاملها
- بهروزرسانی در سمت-کارگزار[د]، بهگونهای که کاربر نیازی به بهروزرسانی برنامه نخواهد داشت.
علاوه بر سازماندهی و اشتراک پروندهها، این برنامهها گاه بهعنوان ابزار ارتباطی نیز بهکار میروند؛ برای واگذاری وظایف، برنامهریزی نشستها و نگهداری اطلاعات تماس.
رباتیک
در رباتیک، «فضای کار یک بازوی رباتی» معمولاً به مجموعهٔ نقاطی گفته میشود که سرانجامهٔ آن میتواند به آنها دسترسی یابد؛ به بیان دیگر، فضایی است که ربات در آن کار میکند. یک فضایکار که میتواند سهبعدی یا یک سطح دوبعدی باشد.
فضایکارِ همراه یا یکپارچه
«فضایکارِ همراه» یا «فضایکارِ یکپارچه» به محیطی گفته میشود که در آن بخش فناوری اطلاعاتِ یک سازمان میتواند بر روی هر دستگاهی یک فضای امن و قابل اعتماد ایجاد کند و از طریق آن، برنامههای کاری و دادههای سازمانی را در اختیار کاربران قرار دهد.
از زمان عرضهٔ آیپد توسط اپل در سال ۲۰۰۹، روند «دستگاهِ شخصی خودت را بیاور» (BYOD) به یکی از چالشهای مهم و روبهرشد در حوزهٔ فناوری اطلاعات تبدیل شدهاست.[۵] تا پیش از این، بخش فناوری اطلاعات معمولاً همهٔ رایانههای رومیزی سازمان را خریداری، پیکربندی و مدیریت میکرد که همگی نرمافزار ویندوز را اجرا میکردند.[۶]
در جهان حدود نیم میلیارد رایانهٔ رومیزی سازمانی وجود دارد. اما با گسترش تلفنهای هوشمند و تبلتها، اکنون تعداد دستگاههایی که در مالکیت کاربران است بهمراتب بیشتر شدهاست: ۷۵۰ میلیون رایانهٔ شخصی و مک، ۱٫۵ میلیارد تلفن هوشمند، و ۵۰۰ میلیون تبلت. این دستگاهها همچنین سیستمعاملهای متفاوتی مانند آیاواس، اندروید، ویندوز و مکاواس را اجرا میکنند. پرسش اصلی این است که چگونه میتوان برنامهها و دادههای کاری را بر روی این دستگاههای ناهمگون از نظر سیستمعامل و شکل فیزیکی ارائه کرد؟
فدریکا ترونی[۷] و مارک مارگوویسیوس[۸] برای حل مشکل دستگاهِ شخصی خودت را بیاور مفهوم «گردآورندهٔ فضای کار» را معرفی کردند.[۹] بنا بر گزارش گارتنر، یک گردآورندهٔ فضای کار پنج قابلیت را یکپارچه میکند:
- تحویل برنامهها: توانایی هماهنگسازی پیکربندی و حذف پیکربندی برنامههای همراه، رایانهای و وب
- داده: تحویل امن دادههای سازمانی
- مدیریت: مدیریت چرخهٔ عمر برنامه، پایش و سنجش میزان استفاده
- امنیت: فراهمسازی امنیت وابسته به زمینهٔ کاربر
- تجربهٔ کاربری: ارائهٔ تجربهای برتر از راه ایجاد یک فضای کارِ یکپارچه
پانویس
- ↑ David Rock (architect)
- ↑ John Townsend
- ↑ دراینجا Workspace یک نام اختصاصی است؛ اشاره به مرکزی که شرکت معماری «راک–تاونسند» آن را افتتاح کرد. این مرکز بعدها بهعنوان مکانی برای استقرار کسبوکارهای کوچک طراحی و صنایع خلاق شناخته شد.
- ↑ Virtual desktop
- ↑ (انگلیسی: Mac OS X Leopard) نام نسخهٔ ۱۰٫۵ از سیستمعامل مک اپل است که در سال ۲۰۰۷ منتشر شد.
- ↑ Spaces (software)
- ↑ Microsoft PowerToys
- ↑ Beryl
- ↑ Virtual folder
- ↑ «سمتکارگزار» (انگلیسی: Server-side) یعنی محل انجام پردازشها و مدیریت برنامه در سرور، مستقل از دستگاه کاربر.
منابع
- 1 2 Wilmore, James (2025-11-24). "Tributes paid as 'visionary' former RIBA president David Rock dies". The Architects’ Journal (به انگلیسی). Retrieved 2025-11-24.
- ↑ Williamson, Chris (20 November 2025). "David Rock PPRIBA (1929 to 2025)". RIBA News. Retrieved 25 November 2025.
- ↑ M. Lloyd, Catherine. Encyclopedia of Systems Biology: Workspace (1 ed.). Springer. p. 2356. doi:10.1007/978-1-4419-9863-7_1531. ISBN 978-1-4419-9863-7.
- ↑ Wiley Encyclopedia of Computer Science and Engineering (1 ed.). John Wiley & Sons, Inc. 2008. p. D-2. ISBN 9780471383932.
- ↑ Kingsley-Hughes, Adrian. "Making BYOD work: The art of compromise - ZDNet". ZDNet. Retrieved 30 April 2018.
- ↑ "Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 2014-07-14. Retrieved 2014-07-11.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:عنوان آرشیو به جای عنوان (link) - ↑ "Gartner Analyst Profile: Federica Troni". www.gartner.com.
- ↑ "Gartner Analyst Profile: Mark A. Margevicius". www.gartner.com.
- ↑ "An Overview of Workspace Aggregators". www.gartner.com. Retrieved 30 April 2018.