فلور اندونزی
این پوشش گیاهی شامل انواع منحصر به فرد گیاهان گرمسیری است. اندونزی با آب و هوای گرمسیری و تقریباً ۱۷۰۰۰ جزیره، دومین کشور با تنوع زیستی بالا در جهان است. پوشش گیاهی اندونزی ترکیبی از گیاهان آسیایی، استرالیایی و گونه‌های منحصر به فرد اندونزیایی را منعکس می‌کند. این به دلیل جغرافیای اندونزی است که بین قاره‌های مذکور واقع شده است. این مجمع الجزایر از مناطق متنوعی تشکیل شده است، از جنگل‌های بارانی گرمسیری مناطق پست شمالی و جنگل‌های فصلی مناطق پست جنوبی گرفته تا پوشش گیاهی تپه‌ای و کوهستانی و پوشش گیاهی بوته‌ای زیر آلپی. اندونزی با دومین خط ساحلی طولانی در جهان، دارای باتلاق‌ها و انواع دیگر پوشش گیاهی ساحلی نیز می‌باشد. روی هم رفته، همه اینها باعث ایجاد تنوع زیستی عظیمی از گیاهان می‌شوند. حدود ۲۸۰۰۰ گونه گیاه گلدار در اندونزی ثبت شده است، از جمله ۲۵۰۰ ارکیده، ۱۲۲ گونه بامبو، بیش از ۳۵۰ گونه چوب خیزران و ۴۰۰ گونه دیپتروکارپوس، از جمله آبنوس، چوب صندل و چوب ساج. اندونزی همچنین زیستگاه برخی از گونه‌های غیرمعمول گیاهان گوشتخوار است. یک گونه استثنایی با نام رافلزیا آرنولدی شناخته می‌شود که به نام سر توماس استمفورد رافلز و توماس آرنولد نامگذاری شده است که این گل را در اعماق بنگکولو، جنوب غربی سوماترا کشف کردند. این گیاه انگلی بزرگ‌ترین گل را در بین تمام گیاهان دارد، برگ تولید نمی‌کند و فقط روی یک گونه از لیانا در کف جنگل‌های بارانی رشد می‌کند. یکی دیگر از گیاهان غیرمعمول، آمورفوفالوس تیتانوم از سوماترا است. گونه‌های متعددی از گیاهان کوزه‌ای تله‌گذار حشرات (گیاه‌پارچ‌ها اس پی پی.) نیز در بورنئو، سوماترا و سایر جزایر مجمع‌الجزایر اندونزی یافت می‌شوند. تعداد حیرت‌انگیز ۶۰۰۰ گیاه دارویی سنتی وجود دارد که به عنوان جامو استفاده می‌شوند.[۱]
خاستگاه گیاهان اندونزی
منشأ گیاهان در اندونزی نتیجه رویدادهای جغرافیایی و زمین‌شناسی مربوط به قاره‌های آسیا و استرالیا است.[۲] جزیره کنونی گینه نو به قاره استرالیا متصل بود و یک ابرقاره به نام گوندوانا را تشکیل می‌داد. این ابرقاره ۱۴۰ میلیون سال پیش شروع به تجزیه شدن کرد و منطقه گینه نو به سمت خط استوا حرکت کرد. در نتیجه، حیوانات از گینه نو به قاره استرالیا و برعکس سفر کردند و منجر به گونه‌زایی زیادی در اکوسیستم‌های جدید بسیاری شد. این تبادل تا زمانی که دو خشکی به‌طور کامل از هم جدا شدند، ادامه یافت.
دودمان‌های آسیایی در اندونزی نتیجهٔ بازسازی ابرقارهٔ لوراسیا هستند که پس از تجزیهٔ رودینیا حدود ۱ میلیارد سال پیش وجود داشت. حدود ۲۰۰ میلیون سال پیش، ابرقارهٔ لوراسیا به‌طور کامل از هم جدا شد و قاره‌های لورنتیا (آمریکای امروزی) و اوراسیا را تشکیل داد. با وجود این جدایی، سرزمین اصلی قارهٔ اوراسیا به‌طور کامل از مجمع‌الجزایر اندونزی جدا نشد. در نتیجه، موجودات زنده از سرزمین اصلی اوراسیا توانستند در مجمع‌الجزایر ساکن شوند؛ و تحت فشارهای محیطی مختلف، گونه‌های جدید از هم جدا شدند.
در قرن نوزدهم، آلفرد راسل والاس ایده خط والاس را مطرح کرد، خطی که مجمع‌الجزایر اندونزی را به دو منطقه تقسیم می‌کند، منطقه زیست‌جغرافیایی آسیایی (سوندالند) و منطقه زیست‌جغرافیایی استرالیایی (والاسئا). این خط از میان مجمع‌الجزایر اندونزی، بین بورنئو و سولاوسی (سلبس) و بین بالی و لومبوک عبور می‌کند.[۳]
مجمع‌الجزایر اندونزی، محل جزایر ادویه، از زمان‌های قدیم به عنوان منبع ادویه‌هایی مانند میخک، جوز هندی و فلفل سیاه شناخته شده است. جزایر مالوکو تا اواخر قرن هجدهم تنها منبع بسیاری از ادویه‌های مهم اقتصادی بودند. در دوران استعمار، میخک و جوز هندی برای استعمارگران اروپایی ارزشمندترین کالاها پس از طلا و نقره بودند. در طول دوران استعمار در اندونزی، هلندی‌ها همچنین مزارع قهوه، چای و نیشکر زیادی را، عمدتاً در جاوه، ایجاد کردند.
در طول تاریخ اندونزی، بسیاری از گیاهان خارجی از هند، چین و اروپا به این مجمع‌الجزایر معرفی شده‌اند. گونه‌های گیاهی مانند چای، قهوه و درخت کائوچو در این منطقه ریشه دوانده‌اند.
انواع پوشش گیاهی
گیاهان خشکی اندونزی را می‌توان به چندین گروه گیاهی تقسیم کرد. مهم‌ترین عامل، بارندگی و پس از آن دما است که هر دو بر دسترسی به آب تأثیر می‌گذارند. پراکندگی گیاهان اندونزی تحت سلطه جنگل‌های همیشه سبز پهن‌برگ است. این امر بیشتر در مناطقی مشاهده می‌شود که تراکم جمعیت هنوز نسبتاً کم است، مانند سوماترا، بورنئو، سولاوسی و پاپوآی غربی. در جاوه و بالی، پوشش گیاهی تحت سلطه گیاهان کشت‌شده است. جنگل‌های باتلاقی، حرا و جنگل‌های نیپا فروتیکانس در امتداد ساحل یافت می‌شوند. در مناطق کوهستانی، پوشش گیاهی زیرآلپی و آلپی غالب است. در جزایر کوچک سوندا، که بارندگی به اندازه سایر نقاط اندونزی زیاد نیست، علفزارها به‌طور منظم دیده می‌شوند.
تنوع زیستی
.jpg)
طبق گزارش سازمان بین‌المللی حفاظت از محیط زیست، دو منطقه با تنوع زیستی بالا در اندونزی وجود دارد: والاسئا و ساندالند.[۴] استان‌های پاپوآی غربی و پاپوآ نیز از تنوع زیستی بسیار بالایی برخوردارند. پارک ملی لورنتز، واقع در استان پاپوآ، در سال ۱۹۹۹ توسط یونسکو به عنوان میراث جهانی اعلام شد.[۵]
ساندالند
ساندالند، که در قسمت غربی مجمع‌الجزایر اندونزی واقع شده است، حدود ۲۵۰۰۰ گونه گیاهی مختلف را در خود جای داده است. ۱۵۰۰۰ گونه از آنها بومی این منطقه هستند و در هیچ جای دیگری یافت نمی‌شوند. سیفوستژیا یک خانواده گیاهی است که توسط یک گونه واحد به نام سیفوستژیا بورنینسیس نشان داده می‌شود که بومی بورنئو است. ۱۵۵ گونه دیگر از دوبال‌میوه‌ها بومی این جزیره هستند. بورنئو همچنین بیش از ۲۰۰۰ گونه ارکیده دارد. جنگل‌های سوماترا شامل بیش از ۱۰۰ گونه دیپتروکارپوس است که تقریباً دوازده گونه از آنها بومی این جزیره هستند. جزیره جاوه حدود ۲۷۰ گونه ارکیده بومی دارد. این جزیره محل زندگی فک منتیمون (آلوسمیترا ماکروکارپا) است که دانه‌های لغزان دارد.
حداقل ۱۱۷ جنس گیاهی بومی این نقطه کانونی تنوع زیستی هستند. ۵۹ جنس از آنها در بورنئو و ۱۷ جنس در سوماترا یافت می‌شوند. گیاهان منحصر به فرد این منطقه شبیه به گیاهان قاره آسیا هستند، به عنوان مثال می‌توان به زنبق بدبو، گیاه کوزه‌دار و ادلویز جاوه آنافالیس جاوانیکا اشاره کرد.
والاسیا
تخمین زده می‌شود که بیش از ۱۰٬۰۰۰ گونه گیاهی در این منطقه با تنوع زیستی بالا وجود دارد. حدود ۱۲۰۰ گونه و ۱۲ جنس بومی هستند. جزیره سولاوسی حدود ۵۰۰ گونه گیاهی بومی دارد. جزایر مولوکا حدود ۳۰۰ گونه گیاهی بومی دارند و جزایر سوندای کوچک حداقل ۱۱۰ گونه گیاهی بومی را در خود جای داده‌اند. اطلاعات کمی در مورد گیاهان این منطقه وجود دارد. سه مورد از این گونه‌های منحصر به فرد، آگاتیس، پتروکارپوس ایندیکوس و اکالیپتوس دگلوپتا، نمونه‌هایی از این گیاهان هستند.
پاپوآ برات و پاپوآ
فلور این منطقه تحت تأثیر قاره استرالیا قرار دارد. این منطقه شامل طیف گسترده‌ای از محیط‌ها، از کوه‌های پوشیده از برف، تالاب‌های پست گرفته تا محیط دریایی گرمسیری است. این تنوع جغرافیایی منجر به تنوع زیادی از گونه‌های گیاهی می‌شود. در سال ۲۰۲۰، گروهی متشکل از ۹۹ محقق، فهرستی از فلور گینه نو منتشر کردند که در مجموع ۱۳۶۳۴ گونه را که در این جزیره یافت می‌شوند، ارائه می‌داد که ۷۶۱۶ گونه در بخش اندونزی، استان‌های پاپوآ بارات و پاپوآ وجود دارند.[۶] به طرز شگفت‌آوری ۶۰ تا ۹۰ درصد از آنها ممکن است بومی گینه نو باشند و طبق برآوردهای اخیر، گیاهان بومی ۶۸ درصد از کل گونه‌های شناخته شده را شامل می‌شوند.[۷] این منطقه به خوبی بررسی نشده است، بنابراین تعداد واقعی گونه‌های بومی ناشناخته است.
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ "Flora-The Embassy of The Republic of Indonesia in New Zealand". The Embassy of The Republic of Indonesia (Administrator). Retrieved 1 May 2007.
- ↑ "Indonesia - Flora". Encyclopedia of the Nations. Retrieved 12 October 2006.
- ↑ Zubi, Teresa (25 August 2006). "The Wallacea Line". Retrieved 12 October 2006.
- ↑ "Biodiversity". Archived from the original on 1 October 2002. Retrieved 12 October 2006.
- ↑ "UNESCO- Lorentz National Park". Retrieved 12 October 2006.
- ↑ Cámara-Leret, Rodrigo; Frodin, David G.; Adema, Frits; Anderson, Christiane; Appelhans, Marc S.; Argent, George; Arias Guerrero, Susana; Ashton, Peter; Baker, William J. (August 2020). "New Guinea has the world's richest island flora". Nature (in English). 584 (7822): 579–583. Bibcode:2020Natur.584..579C. doi:10.1038/s41586-020-2549-5. ISSN 1476-4687. PMID 32760001.
- ↑ Cámara-Leret, Rodrigo; Frodin, David G.; Adema, Frits; Anderson, Christiane; Appelhans, Marc S.; Argent, George; Arias Guerrero, Susana; Ashton, Peter; Baker, William J. (August 2020). "New Guinea has the world's richest island flora". Nature (in English). 584 (7822): 579–583. Bibcode:2020Natur.584..579C. doi:10.1038/s41586-020-2549-5. ISSN 1476-4687. PMID 32760001.
پیوند به بیرون
- مرکز منطقه‌ای حفاظت از تنوع زیستی آسه‌آن
- نقاط داغ تنوع زیستی
- (به اندونزیایی) پایگاه داده PIKA از گیاهان و جانوران بومی اندونزی
- مقاله ای در مورد پوشش گیاهی اندونزی
- فلور دیجیتال اندونزی
- صفحههای با ترجمه بازبینینشده
- گیاگان اندونزی