فمالحوت
 حلقهٔ آوار در پیرامون فمالحوت که در آن محل سیارهٔ فمالحوت بی نشان داده شده. |
اطلاعات رصدی
مبدأ J2000 اعتدال J2000 |
| صورت فلکی |
ماهی جنوب |
| بعد |
22h 57m 39.1s |
| میل |
20″ 37′ −29° |
| قدر ظاهری (ع) |
۱٫۱۶ |
| مشخصات |
| نوع طیف |
A3 V |
| شاخص رنگ U−B |
۰٫۰۸ |
| شاخص رنگ B−V |
۰٫۰۹ |
| اخترسنجی |
|---|
|
|---|
| سرعت شعاعی (Rv) | +۶٫۵ ک.م./ث |
| حرکت خاص (μ) | بعد: ۳۲۹٫۲۲ mas/yr
میل: −۱۶۴٫۲۲ mas/yr |
| اختلافمنظر (π) | ۱۳۰٫۵۸ ± ۰٫۶۵ mas |
| فاصله | ۲۵٫۰ ± ۰٫۱ سال نوری
(۷٫۶۶ ± ۰٫۰۴ پارسک) |
| قدر مطلق (MV) | ۱٫۷۳ |
|
|---|
| جزئیات |
|---|
|
|---|
| جرم | ۲٫۱ ± ۰٫۲[۱] M☉ |
| شعاع | ۱٫۸۳۲[۱] R☉ |
| درخشندگی | ۱۷٫۶۶[۱] L☉ |
| گرانش سطحی (log g) | ۴٫۲۱[۱] cgs |
| درجه حرارت | ۸,۷۵۰[۱] کلوین |
| فلزینگی | [Fe/H] = −۰٫۱۰[۱] |
| چرخش | v sin i = ۹۳ km/s[۱] |
| سن | (۲ ± ۱) × ۱۰۸[۱] سال |
|
|---|
| نامگذاریهای دیگر |
|---|
α Piscis Austrini, Alp PsA, Alf PsA, 24 PsA, Gl 881, HR 8728, CD -30°۱۹۳۷۰, HD 216956, GCTP 5565.00, LTT 9292, SAO 191524, FK5 867, HIP 113368. |
| ارجاعات پایگاههای داده |
|---|
| سیمباد | اطلاعات |
| ARICNS | اطلاعات |
دانشنامهٔ سیارههای
فراخورشیدی | اطلاعات |
فُمالحوت (انگلیسی: Fomalhaut) یا دهان ماهی (هَفتُرَنگ یا هَستُرَنگ در فارسی میانه)، (آلفا ماهی جنوب، α PsA) ستارهٔ جوان و درخشانی در فاصلهٔ ۲۵ سال نوری و در صورت فلکی ماهی جنوب است. نام فمالحوت از زبان عربی گرفته شده و به معنی «دهان ماهی» میباشد. نام لاتین و انگلیسی آن هم از همین کلمه عربی رفته شده است.
با تلسکوپ فضایی هابل، حلقهای از غبار در اطراف فمالحوت دیدهشده که با نور آن روشن شدهاست.[۲] این ستاره در فرهنگ و دین زردشتی ایران باستان از اهمیت گستردهای برخوردار بوده و نمایان زمستان در اختربینی ایرانیان باستانی میبودهاست. این ستاره در میان چهار ستارگان سلطنتی از مهمترین ستارگان آسمان پنداشته میشدهاست.
ستارهٔ دهان ماهی برای ستارهشناسان عرضهای بالایی کرهٔ زمین چندان شناخته شده نیست زیرا مدت رخنمایی آن در نیمکرهٔ شمالی کوتاه است.
در مدت رخنمایی، ستارهٔ درخشان دیگری در آسمان جنوبی وجود ندارد، از اینرو شناسایی این ستاره در آسمان دشوار نیست.[۳]
طیف آن از نوع A3 V و قدر آن ۲٫۱ است. فمالحوت تنها ستارهٔ قدر اول در این قسمت از آسمان میباشد، و این نیز پیدا کردنش آن را آسان میسازد. فاصلهٔ آن تا ما ۲۲ سال نوری برآورد میگردد، و یکی از ستارگان نزدیک به سامانهٔ خورشیدی بهشمار میآید.[۴]
فمالحوت در زمینهٔ پژوهش سیارههای فراخورشیدی جایگاه مهمی دارد زیرا نخستین سیارهٔ فراخورشیدی که با طول موجهای مرئی تصویربرداری شد (فمالحوت بی) در سامانهٔ این ستاره قرار دارد.[۵]
منابع
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Di Folco, E. ; Thévenin, F. ; Kervella, P. ; Domiciano de Souza, A. ; Coudé du Foresto, V. ; Ségransan, D. ; Morel, P. (2004), "VLTI near-IR interferometric observations of Vega-like stars", Astronomy and Astrophysics (به انگلیسی), vol. 426, p. 601–617
{{citation}}: نگهداری یادکرد:نامهای متعدد:فهرست نویسندگان (link) {{جا:#tag:nowiki|10.1051/0004-6361:20047189}}]}}
- ↑ نجوم، ماهنامهٔ اخترشناسی ایران، بازدید: نوامبر ۲۰۰۸.
- ↑ شبکهٔ آموزش شبکهٔ فرصتهای برابر آموزشی بایگانیشده در ۲۰ دسامبر ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine، بازدید: نوامبر ۲۰۰۸.
- ↑ شبکهٔ آموزش شبکهٔ فرصتهای برابر آموزشی بایگانیشده در ۱۴ اوت ۲۰۰۷ توسط Wayback Machine ، بازدید: نوامبر ۲۰۰۸.
- ↑ خبرگزاری فرانسه: From afar, the first optical photos of an exoplanet، بازدید: نوامبر ۲۰۰۸.
|
|---|
|
|
|---|
گونهٔ جی (G) ردهٔ پنج
(زرد) | |
|---|
|
|
|---|
اِی پنج
(سفید) | شباهنگ (شِعرای یمانی) (۲ ستاره) |
|---|
ام پنج
(کوتوله سرخ) | |
|---|
|
|
|---|
اف پنج
(زرد-سفید) | |
|---|
جی (G) پنج
(زرد) | |
|---|
کی پنج
(نارنجی) | |
|---|
| راس ۲۴۸ (۱ ستاره) • لاکای ۹۳۵۲ (۱ ستاره) • راس ۱۲۸ (۱ ستاره) • ایزی دلو (۳ ستاره) • استروو ۲۳۹۸ (۲ ستاره) • گرومبریج ۳۴ (۲ ستاره) • دیاکس خرچنگ (۱ ستاره) • جیجی ۱۰۶۱ (۱ ستاره) • وایزی نهنگ (۱ ستاره) • لایتن (۱ ستاره) • تیگاردن (۱ ستاره) • اسسیآر ۱۸۴۵-۶۳۵۷ (۱ ستاره، ۱ کوتوله قهوهای) • کاپتین (۱ ستاره) • لاکای ۸۷۶۰ (۱ ستاره) • کروگر ۶۰ (۲ ستاره) • راس ۶۱۴ (۲ ستاره) • وولف ۱۰۶۱ (۱ ستاره) • گلیز ۱ (۱ ستاره) • وولف ۴۲۴ (۲ ستاره: وولف ۴۲۴ ای • وولف ۴۲۴ بی) • تیزی بره (۱ ستاره) • گلیز ۶۸۷ (۱ ستاره) • الاچاس ۲۹۲ (۱ ستاره)‡ • گلیز ۶۷۴ (۱ ستاره، ۱ سیاره: سیاره بی) • جیجی ۱۲۴۵ (۳ ستاره) |
|---|
| | |
|---|
| | |
|---|
| یوجیپیاس ۰۷۲۲-۰۵ (۱ کوتوله قهوهای)‡ |
|---|
|
|---|
|
|
|
|---|
اِی پنج
(سفید) | |
|---|
جی (G) پنج
(زرد) | |
|---|
کی پنج
(نارنجی) | |
|---|
| جیجی ۱۰۰۲ (۱ ستاره) • گلیز ۸۷۶ (۱ ستاره، ۴ سیاره: سیاره دی • سیاره سی • سیاره بی • سیاره ای) • الاچاس ۲۸۸ (۱ ستاره) • گلیز ۴۱۲ (۲ ستاره) • ایدی شیر (۱ ستاره) • گلیز ۸۳۲ (۱ ستاره، ۱ سیاره: سیاره بی) • گلیز ۶۸۲ (۱ ستاره) • ایوی چلپاسه (۱ ستاره) • ایآی خرچنگ (۲ ستاره) • جیجی ۳۳۷۹ (۱ ستاره) • الاچاس ۱۷۲۳ (۱ ستاره) • گلیز ۴۴۵ (۱ ستاره) • وولف ۴۹۸ (۱ ستاره) • الپی ۸۱۶-۰۶۰ (۱ ستاره) • گلیز ۲۵۱ (۱ ستاره) • گلیز ۲۰۵ (۱ ستاره) • گلیز ۲۲۹ (۱ ستاره، ۱ کوتوله قهوهای) • گلیز ۶۹۳ (۱ ستاره) • گلیز ۷۵۲ (۲ ستاره: گلیز ۷۵۲ ای • گلیز ۷۵۲ بی) • راس ۴۷ (۱ ستاره) • گلیز ۷۵۴ (۱ ستاره) • بیآر ماهی (۱ ستاره) • گلیز ۵۸۸ (۱ ستاره) • جیجی ۱۰۰۵ (۱ ستاره) • وایزی سگ کوچک (۱ ستاره) |
|---|
| | دیسی | استاین ۲۰۵۱ (۲ ستاره) |
|---|
دیکیو | گلیز ۴۴۰ (۱ ستاره)‡ • جیجی ۱۲۲۱ (۱ ستاره)‡ |
|---|
|
|---|
| | الپی ۹۴۴-۰۲۰ (۱ کوتوله قهوهای) • ۲مس ۱۸۳۵+۲۳۵۹ (۱ کوتوله قهوهای) |
|---|
| |
|---|
| |
|---|
|
|---|
|
|
|
|---|
| کی پنج
(نارنجی) | |
|---|
| کیووای ارابهران (۲ ستاره)‡ • اچان ترازو (۱ ستاره)‡ • گلیز ۷۸۴ (۱ ستاره) • گلیز ۵۸۱ (۱ ستاره، ۶ سیارهها: سیاره ای • سیاره بی • سیاره سی • سیاره جی • سیاره دی • سیاره اف) • ایکیو اسب بالدار (۲ ستاره) • الاچاس ۲۰۹۰ (۱ ستاره) • الاچاس ۳۳۷ (۱ ستاره) • گلیز ۶۶۱ (۲ ستاره) • الاچاس ۳۰۰۳ (۱ ستاره) • جی ۱۸۰-۰۶۰ (۱ ستاره) • گلیز ۶۴۴ (۵) • جیال دوشیزه (۱ ستاره) • گلیز ۶۲۵ (۱ ستاره) • گلیز ۴۰۸ (۱ ستاره) • گلیز ۸۲۹ (۲ ستاره) • جی ۴۱-۱۴ (۳ ستاره) • ایای شیر (۱ ستاره) • گلیز ۲۹۹ (۱ ستاره) • گلیز ۸۸۰ (۲ ستاره) • الپی ۷۷۱-۰۹۵ (۳ ستاره) • جیجی ۱۰۶۸ (۱ ستاره) • گلیز ۸۰۹ (۱ ستاره) • گلیز ۵۴ (۲ ستاره) • جیجی ۱۲۸۶ (۱ ستاره) • گلیز ۳۹۳ (۱ ستاره) • جیجی ۳۹۹۱ (۱ ستاره)‡ • جیجی ۴۰۵۳ (۱ ستاره) • جیجی ۱۲۳۰ (۳ ستاره)‡ • جیجی ۴۲۷۴ (۱ ستاره)‡ • جیجی ۴۲۴۸ (۱ ستاره) • جیجی ۱۲۲۴ (۱ ستاره)‡ • گلیز ۱۰۹ (۱ ستاره)‡ • جیجی ۳۳۷۸ (۱ ستاره)‡ • گلیز ۵۱۴ (۱ ستاره)‡ • گلیز ۴۸۰٫۱ (۱ ستاره)‡ |
|---|
| | دیزد | گلیز ۲۲۳.۲ (۱ ستاره) |
|---|
|
|---|
| | |
|---|
| ۲مس ۰۹۳۷+۲۹۳۱ (۱ کوتوله قهوهای)‡ • سیمپ جی۰۱۳۶۵۶٫۵+۰۹۳۳۴۷ (۱ کوتوله قهوهای)‡ |
|---|
|
|---|
|
|
|
|---|
گونه اِی رده پنج
(سفید) | |
|---|
اف پنج
(زرد-سفید) | |
|---|
| | | جیجی ۲۰۰۵ (۳ ستاره)‡ • جیجی ۱۰۹۳ (۱ ستاره)‡ • گلیز ۶۸۶ (۱ ستاره) • گلیز ۷۰۱ (۱ ستاره) • گلیز ۳۸۲ (۱ ستاره) • اسآیپیاس ۱۲۵۹-۴۳۳۶ (۱ ستاره) • جیجی ۳۷۸۹ (۱ ستاره)‡ • گلیز ۷۹۳ (۱ ستاره) • اساساسپیام جی۱۱۳۸-۷۷۲۲ (۱ ستاره)‡ • گلیز ۸۳۱ (۲ ستاره) • گلیز ۲۵۷ (۲ ستاره) • گلیز ۶۲۳ (۲ ستاره) • جیجی ۴۰۶۳ (۱ ستاره)‡ • جیجی ۱۱۰۵ (۱ ستاره) • جیجی ۱۲۸۹ (۱ ستاره) • گلیز ۴۹۳٫۱ (۱ ستاره) • گلیز ۴۸ (۱ ستاره) • گلیز ۷۴۷ (۲ ستاره) • گلیز ۳۰۰ (۱ ستاره) • گلیز ۴۸۶ (۱ ستاره) • جیجی ۱۱۵۱ (۱ ستاره) • الپی ۶۵۵-۴۸ (۱ ستاره)‡ • جیجی ۱۲۲۷ (۱ ستاره) • اسسیآر ۱۱۳۸-۷۷۲۱ (۱ ستاره) • جیال ۲۳۲ (۱ ستاره) • اسسیآر ۰۸۳۸-۵۸۵۵ (۱ ستاره)‡ • گلیز ۴۳۸ (۱ ستاره) • جیجی ۳۱۴۶ (۱ ستاره) • جیجی ۱۱۵۴ (۱ ستاره) • جیجی ۱۰۵۷ (۱ ستاره) • گلیز ۶۱۸ (۲ ستاره) • جیجی ۳۰۷۶ (۱ ستاره)‡ • اسسیآر ۰۶۴۰-۰۵۵۲ (۱ ستاره)‡ • گلیز ۱۸۵ (۲ ستاره) • گلیز ۴۵۰ (۱ ستاره) • جیجی ۳۵۱۷ (۱ ستاره) • گلیز ۸۷۷ (۱ ستاره) • گلیز ۷۴۵ (۲ ستاره) • گلیز ۸۶۷ (۲ ستاره) • جیجی ۳۴۵۴ (۲ ستاره) • گلیز ۷۹۱٫۲ (۲ ستاره) • الدیاس ۱۶۹ (۲ ستاره)‡ • گلیز ۸۴۹ (۱ ستاره, ۱ سیاره: سیاره بی) • جیجی ۱۱۰۳ (۲ ستاره) • جیجی ۱۲۰۷ (۱ ستاره)‡ • گلیز ۴۶۵ (۱ ستاره) • جیجی ۱۲۷۷ (۱ ستاره) • اسسیآر ۰۶۳۰-۷۶۴۳ (۲ ستاره) • جیجی ۳۱۲۸ (۱ ستاره) • جیجی ۳۷۰۷ (۱ ستاره)‡ • جیجی ۳۸۲۰ (۱ ستاره)‡ • جیجی ۴۲۴۷ (۱ ستاره) • گلیز ۳۵۷ (۱ ستاره) • گلیز ۵۹۵ (۱ ستاره)‡ • جیجی ۴۳۶۰ (۱ ستاره)‡ • گلیز ۴۳۳ (۱ ستاره, ۱ سیاره: سیاره بی) • گلیز ۴۲۴ (۱ ستاره) • جیجی ۳۸۰۱ (۱ ستاره)‡ • جیجی ۲۰۶۶ (۱ ستاره)‡ • جیجی ۳۴۲۱ (۲ ستاره)‡ • گلیز ۳۱۷ (۱ ستاره, ۱ سیاره: سیاره بی)‡ • اسسیآر ۱۸۲۶-۶۵۴۲ (۱ ستاره)‡ |
|---|
| | دیاِی | جیجی ۲۰۳۴ (۲ ستاره)‡ • جیجی ۱۰۸۷ (۱ ستاره) • گلیز ۹۱۵ (۱ ستاره) • گلیز ۳۱۸ (۱ ستاره) |
|---|
دیسی | جیجی ۳۶۶۷ (۱ ستاره) |
|---|
دیکیو | گلیز ۲۹۳ (۱ ستاره) • جیجی ۲۰۱۲ (۱ ستاره) |
|---|
دیزد | گلیز ۵۱۸ (۱ ستاره) • جیجی ۱۲۷۶ (۱ ستاره) • گلیز ۲۸۳ (۲ ستاره) |
|---|
|
|---|
| | اسدیاساس جی۱۴۱۶+۱۳ (۲ کوتوله قهوهای)‡ • ۲مس ۰۰۳۶+۱۸۲۱ (۱ کوتوله قهوهای) |
|---|
| |
|---|
|
|---|
|
|
علامت ‡ بدین معنی است که مرز خطای محاسبهای فاصله ستاره از زمین، از بازه فاصلهای یاد شده عبور میکند. |