فهرست اتباع خارجی بازداشت‌شده در ایران

جمهوری اسلامی ایران، از سال‌های آغازین خود و بحران گروگان‌گیری آمریکا، مرتباً دست به بازداشت مشکوک اتباع خارجی یا دوتابعیتی زده است.[۱] این امر برای دوره‌های طولانی رخ داده، با سابقه مستند طولانی از استفاده از طرف بازداشت‌شده به عنوان مهره چانه‌زنی در مذاکرات دیپلماتیک.[۲] فهرست زیر از بازداشت‌شدگان فعلی در ایران، افرادی را که در کشورهای دیگر ربوده شده و به کشور آورده شده‌اند، شامل نمی‌شود.

دیپلماسی گروگان‌گیری

از زمان بحران گروگان‌گیری ایران، جمهوری اسلامی ایران الگویی از بازداشت اتباع خارجی برای دوره‌های طولانی را دنبال کرده است.[۱] بر اساس گزارش مرکز حقوق بشر در ایران، دولت ایران از زندانیان دوتابعیتی و نیز زندانیانی که فقط دارای تابعیت خارجی هستند، «به عنوان مهره چانه‌زنی در روابط خود با سایر کشورها» استفاده کرده است.[۳] بازداشت‌های مشکوک مکرر ایران از شهروندان دوتابعیتی و رفتار چانه‌زنی پس از آن، باعث شده ناظران این عمل را نمونه‌ای از دیپلماسی گروگان‌گیری با سابقه مستند طولانی توصیف کنند.[۲][۴]

بازداشت‌شدگان

اتباع دوتابعیتی ایران و کشور دیگر به ویژه در معرض بازداشت خودسرانه قرار دارند زیرا قانون بین‌المللی تابعیت غالب مقرر می‌دارد که «یک کشور نمی‌تواند حمایت دیپلماتیک از یکی از اتباع خود در برابر کشوری که آن شخص تابعیت آن را نیز دارد، ارائه دهد».[۵]

بر اساس گزارش دیده‌بان حقوق بشر، «مقامات ایرانی حقوق قانونی بازداشت‌شدگان را نقض کرده و الگویی از دستگیری‌های با انگیزه سیاسی را اجرا کرده‌اند».[۶] در نوامبر ۲۰۱۷، رویترز گزارش داد که سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران «حداقل ۳۰ تبعه دوتابعیتی را طی دو سال گذشته، عمدتاً به اتهام جاسوسی، دستگیر کرده است».[۷]

واکنش‌ها

در سپتامبر ۲۰۱۹، در حاشیه هفتاد و چهارمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد، خانواده‌های اتباع دوتابعیتی و خارجی زندانی در ایران و همچنین اتباع دوتابعیتی و خارجی سابق زندانی در ایران، «اتحاد خانواده‌ها علیه گروگان‌گیری دولتی» را راه‌اندازی کردند.[۸][۹][۱۰]

در ژانویه ۲۰۲۳، فرانسه خواستار آزادی هفت تبعه خود شد که در ایران نگهداری می‌شدند. یکی از بازداشت‌شدگان، فریبا ادل‌خواه، در ژوئن ۲۰۱۹ همراه با همکارش رولان مارشال دستگیر شد. در حالی که مارشال در سال ۲۰۲۰ آزاد شد، فریبا ادل‌خواه در میان افزایش تنش‌های سیاسی در ایران همچنان در زندان باقی ماند.[۱۱]

اتباع خارجی فعلی زندانی در ایران

نام تاریخ بازداشت تابعیت دلیل بازداشت منبع
نازک افشار ۱۲ مارس ۲۰۱۶ فرانسه [۱۲]
احمدرضا جلالی ۲۴ آوریل ۲۰۱۶ سوئد [۱۳][۱۴]
عبدالرسول دری اصفهانی آگوست ۲۰۱۶ کانادا در می ۲۰۱۷ به اتهام جاسوسی از جمله «همکاری با سرویس مخفی بریتانیا» محکوم و به پنج سال زندان محکوم شد [۱۵]
ناهید تقوی ۱۶ اکتبر ۲۰۲۰ آلمان [۱۶]
مهران رئوف ۱۶ اکتبر ۲۰۲۰ انگلستان [۱۷]
کریگ فورمن ژانویه ۲۰۲۵ انگلستان [۱۸]
لیندسی فورمن ژانویه ۲۰۲۵ انگلستان
شاهین محمودی دسامبر ۲۰۲۵ نروژی [۱۹]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. 1 2 "America's unending hostage crisis with Iran". Reuters. 1 August 2018. Archived from the original on 2 August 2018.
  2. 1 2 Fassihi, Farnaz (2024-06-16). "A Brief History of Iran's Hostage Swapping". The New York Times (به انگلیسی). ISSN 0362-4331. Retrieved 2024-06-16.
  3. ↑ "Who Are the Dual and Foreign Nationals Imprisoned in Iran?". Center for Human Rights in Iran. 16 March 2022. Archived from the original on 15 October 2019. Updated regularly.
  4. ↑ فردا، رادیو (۲۰۲۴-۰۹-۳۰). «شهروند ایرانی-آلمانی محبوس در اوین بار دیگر به شکل موقت آزاد شد». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۷-۰۳.
  5. ↑ "Dual Nationality". UK Home Office. Archived from the original on 8 December 2010. Retrieved 16 December 2010.
  6. ↑ "Iran: Targeting of Dual Citizens, Foreigners". Human Rights Watch. 26 September 2018. Archived from the original on 26 October 2019.
  7. ↑ "Iran's Revolutionary Guards arrest more dual nationals". Reuters. 9 November 2017. Archived from the original on 9 October 2019.
  8. ↑ "Relatives of Jailed Dual and Foreign Nationals Launch Alliance Against Iran's 'Hostage-Taking' Amid UNGA". Center for Human Rights in Iran. 24 September 2019. Archived from the original on 16 October 2019.
  9. ↑ "Families of prisoners held in Iran accuse Tehran of 'hostage taking,' ask for global action". NBC News. 25 September 2019. Archived from the original on 14 October 2019.
  10. ↑ "Families of Hostages in Iran Launch Alliance at UN". IranWire. 25 September 2019. Archived from the original on 16 October 2019.
  11. ↑ "France demands 'immediate release' of seven French citizens held in Iran". France 24. 25 January 2023. Retrieved 25 January 2023.
  12. ↑ Nadae, Garrett; Cappuccino, Nicholas; Azar-Chehr, Maana; Caves, John (22 February 2022) [Original date 25 July 2016]. "Dual Nationals and Foreigners Held in Iran". The Iran Primer. U.S. Institute of Peace. Archived from the original on 9 October 2019. Updated as required.
  13. ↑ "Iranian-Swedish Disaster Medicine Expert Held in Iran Jail for Nine Months, on Hunger Strike Since Dec. 25". Center for Human Rights in Iran. 12 January 2017. Archived from the original on 27 October 2019.
  14. ↑ "Sweden grants citizenship to academic facing Iran death sentence". The Local SE. 17 February 2018. Archived from the original on 2 July 2019.
  15. ↑ "Iran's jailed dual nationals and their uncertain fate". BBC. 1 October 2019. Archived from the original on 15 October 2019.
  16. ↑ "Iran detains German women's rights activist – DW – 10/23/2020". dw.com (به انگلیسی). Retrieved 2025-07-02.
  17. ↑ "Detained Britons charged with espionage in Iran". BBC News. BBC. 18 February 2025.
  18. ↑ «خانواده زوج بریتانیایی بازداشت‌شده در ایران: باید بازگردند – DW – ۱۴۰۳/۱۱/۲۷». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۷-۰۲.
  19. ↑ "Executions in Iran doubled in 2025, rights group says". www.iranintl.com (به انگلیسی). 2025-12-26. Retrieved 2025-12-28.