فهرست توپچی‌باشی‌ها

توپچی‌باشی ("رئیس توپچی ها") فرمانده توپخانه سپاه امپراتوری صفوی بود. او مسئول توپخانه و مواد مورد نیاز در رابطه با قطعات توپخانه هم بود. توپچی باشی تعدادی خدمه نیز داشت و علاوه بر آن‌ها چندین رده از او پائین‌تر هم زیر نظر او بودند. اصطلاح توپچی باشی برای تمیز دادن فرمانده‌های توپخانه‌های شهرها و ولایات دیگر در امپراتوری نیز به کار برده می‌شد.

فهرست توپچی‌باشی‌ها

  • حمزه بیگ (۱۵۰۷)
  • محمود بیگ (۱۵۱۶)
  • استاد شیخی بیگ (۱۵۲۸–۱۵۲۹)
  • شیخ علی (۱۵۳۸–۱۵۳۹)
  • درویش بیگ (۱۵۵۱–۱۵۵۲)
  • سلیمان بیگ (۱۵۵۶–۱۵۵۷)
  • مراد خان (۱۵۸۰–۱۵۸۱)

سلطنت عباس یکم

  • غریچی خان (1605-1606)[الف]
  • برخوردار بیگ

سلطنت صفی

  • مرتضیقلی بیگ (1637-1638)[ب]
  • مراد بیگ (۱۶۴۲)

سلطنت عباس دوم

  • مراد بیگ (۱۶۴۲)
  • محمد بیگ (۱۶۴۹)
  • حسینقلی خان (1655)[پ]
  • قلندر سلطان چوله چغتای (1660-1661)[ت]
  • نجفقلی بیگ (1669-1679)[ث]
  • محمد حسین بیگ (۱۶۷۹-?)
  • موسی بیگ (۱۶۹۲)
  • عبدالرزاق بیگ (۱۶۹۳–۱۶۹۵)
  • عبدالرزاق بیگ (۱۶۹۳–۱۶۹۵)
  • عبدی آقا (۱۶۹۷–۱۶۹۸)
  • علیقلی خان (۱۷۱۱–۱۷۱۴)
  • محبعلی خان (1716-1721)[ج]
  • احمد خان (۱۷۲۱)
  • محمد علی خان (1722)[چ]
  • پسر او (1722)[ح]
  • امین خان (۱۷۲۸–۱۷۲۹)
  • طاهر بیگ (۱۷۳۰–۱۷۳۱)
  • محمدقلی خان (۱۷۳۱–۱۷۳۲)
  • یار بیگ خان (۱۷۳۲)

سلطنت عباس سوم

  • یار بیگ خان (۱۷۳۲)
  • مهدی خان (۱۷۳۳)

یادداشت

  1. ↑ او یکی از غلامن صفوی بود که ایتاد به شغل قیچیگری (خیاطی) مشغول بود و بعدها مقامی یافت.
  2. ↑ پسر برخوردار.
  3. ↑ پس اژ مرگ حسینقلی خان، شاه عباس دوم شخص دیگری را به این مقام منصوب نکرد و جبه دارباشی موقتاً این مقام را بدست آورد. فلور معتقد است پس از این دوره این مقام شاید بدون صاحب منصب ماند.
  4. ↑ او جبه دار بود که نقش توپچی باشی نیز بود.
  5. ↑ او رکابدار نیز بود.
  6. ↑ او در جنگ گلون‌آباد کشته به سال ۱۷۲۲.
  7. ↑ فرزند اسلمس بیگ.
  8. ↑ پس از خروج محمدعلی خان از اصفهان پسر ده سالهٔ او به این منصب گماشته شد.

منابع

    • Floor, Willem (2001). Safavid Government Institutions. Costa Mesa, California: Mazda Publishers. pp. 188–199. ISBN 978-1-56859-135-3.
    • Mikaberidze, Alexander (2015). Historical Dictionary of Georgia (2 ed.). Rowman & Littlefield. p. 362. ISBN 978-1-4422-4146-6.
    • Savory, Roger (2007). Iran Under the Safavids. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 59, 92. ISBN 978-0-521-04251-2.