فهرست دودمانهای تاجیکتبار
فهرست زیر فهرستی از دودمانهای تاجیک است. این فهرست شامل کشورها، شاهزادهنشینها، امپراتوریها و دودمانهایی میشود که توسط فرمانروایان یا دودمانهایی با تبار تاجیک، تاجیکهای پیش از شکلگیری هویت قومی یا اقوامی که بهطور نزدیک با تاجیکها پیوند داشتهاند بنیانگذاری شدهاند.
دوران میانه (۷۱۰–۱۵۰۶)
- غوریان (۷۸۴ میلادی – ۱۲۱۵ میلادی)، یک دودمان تاجیک[۱][۲][۳][۴][۵] بود که در منطقهٔ غور فرمانروایی میکرد و از سال ۱۱۷۵ تا ۱۲۱۵ به یک امپراتوری تبدیل شد. آنها پس از فتح غور توسط سلطان محمود غزنوی، فرمانروای غزنویان، در سال ۱۰۱۱ بهتدریج به اسلام سنی گرویدند. غوریان سرانجام غزنویان را شکست دادند، زمانی که محمد غوری با تصرف لاهور غزنویان را از واپسین پایگاهشان بیرون راند. آنها سپس بخشهای بزرگی از هند را تسخیر کردند. با وجود عمر کوتاه امپراتوریشان، فرمانروایی آنان حاکمیت اسلامی در هند را برای سدههای بعدی تضمین کرد.
- کرتیان (۱۲۴۴ میلادی – ۱۳۸۱ میلادی)، یک دودمان تاجیک[۶][۷] که پیوند نزدیکی با غوریان داشت و بر بخشهای بزرگی از خراسان فرمانروایی میکرد. آنها در مقاطعی از تاریخ خود، خراجگزار غوریان، مغولان و تیموریان بودند. پایتخت آنها هرات بود و بر خراسان مرکزی در بامیان حکم میراندند.
دوران جدید (۱۸۶۸–اکنون)
- جمهوری شوروی سوسیالیستی تاجیکستان (۱۹۲۹ میلادی – ۱۹۹۱ میلادی)، یکی از جمهوریهای تشکیلدهنده اتحاد جماهیر شوروی که برای تاجیکها ایجاد شد و پیشتر بهصورت جمهوری خودمختار شوروی سوسیالیستی تاجیکستان در چارچوب جمهوری شوروی ازبکستان وجود داشت. این جمهوری بیشتر توسط تاجیکهای بومی عضو حزب کمونیست تاجیک اداره میشد. پس از فروپاشی اتحاد شوروی استقلال یافت و بهوسیلهٔ جمهوری تاجیکستان جانشین شد.
- جمهوری تاجیکستان (۱۹۹۱ میلادی – اکنون)، یک دولت سکولار تاجیک که به رهبری امامعلی رحمان، جانشین جمهوری شوروی سوسیالیستی تاجیکستان اداره میشود.
منابع
- ↑ Foltz, Richard (2023-06-15). A History of the Tajiks: Iranians of the East (به انگلیسی). Bloomsbury Publishing. p. 90. ISBN 978-0-7556-4967-9.
- ↑ Siddiqi, Iqtidar Husain (2010). Indo-Persian Historiography Up to the Thirteenth Century (به انگلیسی). Primus Books. p. 154. ISBN 978-81-908918-0-6.
- ↑ König, Daniel G.; Iriye, Akira; Osterhammel, Jürgen (2025-03-04). Entangled Worlds: 600–1350 (به انگلیسی). Harvard University Press. p. 766. ISBN 978-0-674-04718-1.
- ↑ Flood, Finbarr Barry (2022-07-12). Objects of Translation: Material Culture and Medieval "Hindu-Muslim" Encounter (به انگلیسی). Princeton University Press. p. 92. ISBN 978-1-4008-3324-5.
- ↑ Thomas, David C. "Ghurid" (PDF).
- ↑ Smith, Harvey Henry (1969). Area Handbook for Afghanistan (به انگلیسی). U.S. Government Printing Office. p. 43.
- ↑ Byron, Robert (2016-06-27). The Road to Oxiana: New edition linked and annotated (به پرتغالی). MarcoPolo. p. 441. ISBN 978-989-8575-68-5.