فهرست شرکتهای دخیل در جنگ غزه
فهرست زیر شامل شرکتها و مؤسساتی است که در تأمین سلاح، فناوری، پشتیبانی لجستیکی و مالی برای اسرائیل در جریان جنگ غزه و نسلکشی غزه نقش داشتهاند. این شرکتها طیف گستردهای از محصولات و خدمات را ارائه میدهند، از جنگندههای پیشرفته، پهپادها و بمبها گرفته تا خدمات رایانش ابری، نظارت و لجستیک نظامی. محصولات، خدمات یا زیرساختهای آنها بهطور گسترده در عملیات نظامی در غزه مورد استفاده قرار گرفته و منجر به تلفات گسترده غیرنظامیان، تخریب وسیع و اقداماتی شده است که مصداق جنایت جنگی و نسلکشی محسوب میشوند.
شرکتها
| شرکت | کشور | فعالیت |
|---|---|---|
| Allianz | شرکت زیرمجموعهٔ آلیانتس بهنام پیمکو پس از حملات ۷ اکتبر نزدیک به یک میلیارد دلار اوراق قرضهٔ دولتی اسرائیل خریداری کردهاست. در گزارش کارشناسان سازمان ملل در ژوئن ۲۰۲۵، آلیانتس بهدلیل سرمایهگذاریهایش به «تسهیل نسلکشی» متهم شدهاست.[۱] | |
| Adani-Elbit Advanced Systems India | شرکت مشترک اسرائیلی-هندی مرتبط با البیت سیستمز (فناوریهای دفاعی) است که صادرات مربوط به اجزای نظامی و پروژههای مرتبط را برعهده داشته است.[۲][۳] | |
| Amazon | آمازون از طریق پروژهٔ نیمبوس خدمات سرویسهای وب آمازون را برای ارتش اسرائیل فراهم میکند. سرورهای آمازون برای ذخیره دادههای نظارتی بر جمعیت غزه استفاده میشوند و اطلاعات هدفگیری حملات هوایی را نیز فراهم کردهاند که موجب کشتهشدن غیرنظامیان شده است. طبق گزارش نشریهٔ +۹۷۲، اطلاعات ذخیرهشده در سرویسهای وب آمازون در چند مورد برای تأیید حملات هوایی استفاده شده که منجر به مرگ غیرنظامیان فلسطینی گردیده است. در ژوئن ۲۰۲۵، آمازون توسط گزارش کارشناسان سازمان ملل بهعنوان یکی از شرکتهای «محوری در ساختار نظارت اسرائیل و تخریب غزه» نام برده شد.[۴] | |
| Atlas Air | شرکت اطلس ایر، از بزرگترین خطوط هوایی باری جهان، در انتقال تجهیزات نظامی از آمریکا به اسرائیل در طول جنگ غزه نقش مستقیم داشته است. دادههای رهگیری پرواز تأیید میکنند که این شرکت چندین پرواز باری به پایگاه هوایی نواتیم انجام داده که حامل تسلیحات و مواد منفجره بودهاند.[۵] | |
| BAE Systems | بیایئی سیستمز دستکم ۱۵٪ از قطعات جنگندهٔ F-35I مورد استفادهٔ نیروی هوایی اسرائیل را تولید میکند. همچنین سامانههای پرتاب موشک و قطعات الکترونیکی برای جنگندههای F-15، F-16 و F-35 اسرائیلی میسازد که در تمامی حملات به غزه بهکار رفتهاند.[۶] | |
| Barclays | بر اساس گزارش ۲۰۲۴ مؤسسهٔ War on Want، بانک بارکلیز حمایت مالی خود از شرکتهای تسلیحاتی فعال در تأمین تجهیزات نظامی برای اسرائیل را ۵۵٪ افزایش داده است. این بانک بیش از ۲ میلیارد پوند سهام و ۶٫۱ میلیارد پوند وام و ضمانت برای ۹ شرکت در این حوزه در اختیار دارد. همچنین پژوهشی در دسامبر ۲۰۲۳ نشان داد که بارکلیز ششمین وامدهندهٔ بزرگ اروپا به شرکتهای فعال در شهرکهای غیرقانونی کرانهٔ باختری است. بارکلیز سرمایهگذاری مستقیم خود را رد کرده و اعلام کرده که تنها با سرمایهٔ مشتریان فعالیت میکند و همچنان به حمایت از دولت اسرائیل متعهد است.[۷] | |
| BlackRock | شرکت بلکراک یکی از سرمایهگذاران بزرگ در اوراق قرضهٔ اسرائیل و شرکتهای دفاعی و فناوری مرتبط با محاصره و تخریب غزه است. این شرکت از سهامداران عمده در شرکتهایی چون لاکهید مارتین، کاترپیلار، پالانتیر، مایکروسافت، آمازون، گوگل و IBM است که محصولات و خدماتشان در حملات و نظارت علیه غیرنظامیان فلسطینی بهکار رفته است.[۸] | |
| Boeing | شرکت بوئینگ پس از حملات ۷ اکتبر تحویل سامانههای مهمات تهاجم مستقیم مشترک را به اسرائیل تسریع کرد. اسرائیل از بمبهای GBU-39 ساخت بوئینگ در حملات به اردوگاه پناهجویان رفح، مدرسهٔ الصرادی، مدرسهٔ التابعین و مدرسهٔ فهمی الجرجاوی استفاده کرده است.[۹] | |
| Boston Consulting Group | این شرکت در طراحی و ادارهٔ بنیاد بشردوستانهٔ غزه مشارکت داشته و مدلسازیهایی برای بازسازی پساجنگ غزه انجام داده است؛ از جمله تخمین هزینهٔ بستههای «جابجایی» ۹۰۰۰ دلاری برای ساکنان غزه در ازای خروج از سرزمین.[۱۰] | |
| Caterpillar | شرکت کاترپیلار دهههاست بولدوزرهای زرهی D9 را به ارتش اسرائیل میفروشد. این ماشینها نقش محوری در تخریب خانهها، زیرساختها و اماکن فرهنگی در سرزمینهای اشغالی داشتهاند؛ اقداماتی که از دید نهادهای حقوق بشری «جنایت جنگی» محسوب میشود. همچنین برای ساخت جادههای نظامی مانند «کریدور نتساریم» استفاده شدهاند. کاترپیلار با وجود انتقادات گفته است کنترل نحوهٔ استفاده از محصولات پس از فروش را ندارد. در گزارش سازمان ملل (ژوئن ۲۰۲۵) نام این شرکت بهعنوان تأمینکنندهٔ تجهیزات تخریب اموال فلسطینی ذکر شده است.[۱۱] | |
| Chevron | شرکت شورون در بهرهبرداری از منابع گاز طبیعی مدیترانه شرقی از جمله میادین لویاتان و تامار در آبهای ساحلی اسرائیل نقش داشته و از کنترل اسرائیل بر منابعی که فلسطینیان از دسترسی به آن محروماند سود برده است.[۱۲] | |
| Day & Zimmermann | تولیدکنندهٔ گلولههای M830A1 برای ارتش آمریکا؛ طی جنگ غزه ۱۴٬۰۰۰ عدد از این مهمات از انبار ارتش آمریکا به اسرائیل منتقل شده است.[۱۳] | |
| DJI | بر اساس تحقیق الجزیره، ارتش اسرائیل از پهپادهای اصلاحشدهٔ شرکت دیجیآی (بهویژه مدل Agras) برای حمله به پناهگاهها و بیمارستانها و نظارت بر اسرای فلسطینی استفاده کرده است. مدلهای Agras، Avata و Mavic برای نظارت و بمباران بهکار رفتهاند.[۱۴] | |
| Elbit Systems | شرکت البیت بزرگترین تولیدکنندهٔ تسلیحات در اسرائیل و تأمینکنندهٔ اصلی فناوری نظارت و سلاح برای ارتش است. پهپادهای Hermes و Skylark، بمبهای MPR 500 و سامانههای هدفگیری پیشرفتهٔ آن در غزه، کرانهٔ باختری و لبنان استفاده شدهاند. | |
| FANUC | شرکت فانوک رباتهای صنعتی برای خطوط تولید سلاح فراهم میکند و به صنایع هوافضای اسرائیل، البیت سیستمز و لاکهید مارتین تجهیزات میفروشد.[۱۵] | |
| General Dynamics | جنرال داینامیکس تولیدکنندهٔ بمبهای ۲۰۰۰ پوندی مارک ۸۴ بوده که آمریکا دستکم ۱۴٬۰۰۰ عدد از آن را به اسرائیل ارسال کرده است. استفاده از این بمبها در مناطق پرجمعیت باعث تلفات سنگین غیرنظامی شده و حملات به جبالیا و دیرالبلح توسط سازمان ملل بهعنوان «جنایت جنگی احتمالی» معرفی شدهاند.[۱۶] | |
| Glencore | شرکت گلنکور تأمینکنندهٔ عمدهٔ زغالسنگ و سوختهای فسیلی برای اسرائیل است و طبق گزارش سازمان ملل حدود ۱۵٪ از زغالسنگ وارداتی اسرائیل را بین اکتبر ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴ تأمین کرده است.[۱۷] | |
| Google (Alphabet Inc.) | در قالب پروژهٔ نیمبوس، گوگل همراه با آمازون قراردادی ۱٫۲ میلیارد دلاری با دولت اسرائیل امضا کرده است. اسناد داخلی نشان میدهد گوگل قابلیتهای پیشرفتهٔ هوش مصنوعی از جمله تشخیص چهره، ردیابی اشیا و تحلیل احساسات را در اختیار ارتش اسرائیل قرار داده است. از سال ۲۰۲۳ دسترسی وزارت دفاع اسرائیل به پلتفرم Vertex و مدل Gemini گسترش یافت. در آوریل ۲۰۲۴، گوگل بیش از ۵۰ کارمند معترض به این همکاری را اخراج کرد. در ژوئن ۲۰۲۵، گوگل/آلفابت در گزارش سازمان ملل بهعنوان یکی از شرکتهای محوری در ساختار نظارتی اسرائیل نام برده شد.[۱۸] | |
| HD Hyundai | طبق گزارش سازمان ملل (ژوئن ۲۰۲۵)، گروه صنایع سنگین هیوندای ماشینآلات سنگینی را تأمین کرده که در تخریب اموال فلسطینیها استفاده شدهاند.[۱۹] | |
| Honeywell | قطعهای از سامانهٔ هدایت یافته در مدرسهٔ الصرادی پس از حمله، ساخت هانیول بود. | |
| IBM | طبق گزارش سازمان ملل در ژوئن ۲۰۲۵، آيبیام یکی از شرکتهای کلیدی در زیرساخت نظارتی اسرائیل و تخریب غزه است.[۲۰] | |
| İÇDAŞ | طبق گزارش روزنامهٔ اورنسل، شرکت ایچداش از آغاز جنگ در غزه از ۷ اکتبر، حدود ۵۰٬۰۰۰ تن فولاد به اسرائیل ارسال کرده است. دولت ترکیه این گزارش را رد کرده است.[۲۱] | |
| Israel Aerospace Industries (IAI) | صنایع هوافضای اسرائیل تأمینکنندهٔ پهپادهای تهاجمی Heron TP و خودروهای زرهی Zibar برای ارتش اسرائیل است. مدیرعامل این شرکت در نوامبر ۲۰۲۴ اعلام کرد که پهپادهای آن «نقش محوری» در حملات به غزه داشتهاند. | |
| Leonardo | طبق گزارش سازمان ملل در ژوئن ۲۰۲۵، شرکت لئوناردو اس.پی.ای. تسلیحاتی برای استفاده در غزه تأمین کرده است. | |
| Lockheed Martin | لاکهید مارتین تولیدکنندهٔ جنگندههای F-35I است که در حملات متعدد به غزه، از جمله حمله به منطقهٔ انسانی المواصی، استفاده شدهاند. در ژوئن ۲۰۲۵ در گزارش سازمان ملل بهعنوان تأمینکنندهٔ تسلیحات غزه معرفی شد.[۲۲] | |
| Maersk | شرکت مرسک در انتقال قطعات و سلاحهای تأمینشده توسط آمریکا به اسرائیل نقش داشته است.[۲۳] | |
| MBDA | شرکت امبیدیای قطعاتی برای بمبهای جیبییو-۳۹ تولید میکند که در حملات اسرائیل به غیرنظامیان از جمله کودکان استفاده شدهاند. | |
| Meta | دولت اسرائیل از پلتفرم فیسبوک برای تبلیغ جذب رانندگان بولدوزر جهت تخریب زیرساختهای غیرنظامی غزه استفاده کرده است. کارشناسان این اقدام را نوعی «همکاری در جنایت جنگی» دانستهاند.[۲۴] | |
| Microsoft | ارتش اسرائیل از پلتفرم ابری مایکروسافت اژر و خدمات هوش مصنوعی مایکروسافت برای شناسایی اهداف در جنگ غزه استفاده کرده است. وزارت دفاع اسرائیل دومین مشتری بزرگ نظامی مایکروسافت است. در ژوئن ۲۰۲۵، این شرکت در گزارش سازمان ملل بهعنوان یکی از بازیگران محوری در ساختار نظارتی اسرائیل معرفی شد.[۲۵] | |
| Oshkosh | شرکت اوشکوش تأیید کرده که تجهیزاتش در غزه توسط ارتش اسرائیل استفاده میشود. در ژوئن ۲۰۲۵، صندوق بازنشستگی نروژ (KLP) بهدلیل نقش این شرکت در جنگ از آن خارج شد. | |
| Palantir Technologies | شرکت پالانتیر ابزارهای تحلیل داده و هوش مصنوعی را برای پشتیبانی از ارتش اسرائیل در جنگ غزه فراهم کرده است. این نرمافزارها در بهبود هدفگیری و حملات هوایی به کاروانهای امدادی نقش داشتهاند. در ژوئن ۲۰۲۵، این شرکت در گزارش سازمان ملل بهعنوان تأمینکنندهٔ ابزارهای هوش مصنوعی برای ارتش اسرائیل ذکر شد.[۲۶] | |
| Renk Group AG | شرکت Renk تأمینکنندهٔ جعبهدندههای تانک مرکاوا است. دولت آلمان صادرات جدید این قطعات را در ۲۰۲۴ تصویب کرد. مدیرعامل Renk در اوت ۲۰۲۵ از احتمال انتقال تولید به آمریکا برای دور زدن ممنوعیت صادرات خبر داد. | |
| Rheinmetall | شرکت راینمتال همراه با بیایئی سیستمز توپخانههای خودکششی ۱۵۵ میلیمتری M109 را تولید میکند که ارتش اسرائیل در گلولهباران مناطق پرجمعیت غزه بهکار برده است. شواهدی از استفاده از فسفر سفید نیز گزارش شده است. | |
| RTX Corporation | شرکت آرتیاکس کورپوریشن (از طریق زیرمجموعهٔ Pratt & Whitney) موتورهای لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ و مکدانل داگلاس اف-۱۵ئی استرایک ایگل را میسازد. | |
| Starlink | در اکتبر ۲۰۲۳، ارتش اسرائیل دسترسی به شبکهٔ استارلینک را برای ارتباطات نظامی بهدست آورد. برخی گزارشها مدعیاند که این دسترسی در فوریهٔ ۲۰۲۴ به محاصرهٔ بیمارستان الشفاء کمک کرده است.[۲۷][۲۸] | |
| Tata Group | زیرمجموعههای گروه تاتا، از جمله جگوار لندرور، تاتا موتورز و تاتا ادونسد سیستمز، تسلیحات و تجهیزات مورد استفاده جنگندههای اف-۱۶، بالگردهای ایاچ-۶۴ آپاچی و همچنین خودروهای زرهی سبک MDT David را که توسط ارتش اسرائیل در عملیات خود در کرانه باختری به کار گرفته میشوند، تأمین کردهاند.[۲۹] | |
| Vanguard | شرکت ونگارد پس از ۷ اکتبر بیش از ۵۰۰ میلیون دلار اوراق قرضهٔ دولتی اسرائیل خریداری کرده و در گزارش سازمان ملل بهعنوان یکی از بزرگترین سرمایهگذاران در شرکتهای تأمینکنندهٔ سلاح برای اسرائیل معرفی شده است.[۳۰] | |
| Volvo | شرکت ولوو ماشینآلات سنگین مانند بیل مکانیکی و بولدوزر از طریق نمایندگیهای مجاز خود در اختیار اسرائیل قرار داده که در تخریب خانهها و زیرساختهای فلسطینی، از جمله در بیتالمقدس شرقی و روستای امالخیر (الخلیل)، استفاده شدهاند. گزارش سازمان ملل این شرکت را به همدستی در «نظام جابجایی اجباری» متهم کرده است.[۳۱] | |
| Wieland Group | شرکت ویلاند پوکههای برنجی مهمات را از کارخانهٔ خود در بوفالوی نیویورک برای کارخانهٔ البیت سیستمز در اسرائیل تأمین میکند.[۳۲] | |
| Woodward HRT | تکههای بمب جیبییو-۳۹ پیدا شده در محل حمله به مدرسهٔ الصرادی نشان میدهد که فروشندهٔ این سلاح شرکت وودوارد بوده است.[۳۳] |
منابع
- ↑ "Seven underwriters of "war bonds" instrumental in enabling Israel's assault on Gaza, new research finds". Banktrack (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ Marsi, Federica. "India exports rockets, explosives to Israel amid Gaza war, documents reveal". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-24.
- ↑ "Partners in power: Israel, India and the arms trade | New Internationalist". newint.org (به انگلیسی). 2025-04-29. Retrieved 2025-10-24.
- ↑ Reiff، Ben (۲۰۲۴-۰۸-۰۴). «'Order from Amazon': Tech giants storing mass data for Israel's war». +972 Magazine (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.
- ↑ Hurwitz، Sophie. «The activists targeting companies that make money from Israel's war». Mother Jones (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.
- ↑ Perry, Noam; MADEO (2023-12-01). "Companies Profiting from the Gaza Genocide". American Friends Service Committee (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ "Barclays: Bankrolling genocide & apartheid | War on Want". waronwant.org (به انگلیسی). 2024-06-28. Retrieved 2025-10-09.
- ↑ Berman، Lazar (۲۰۲۵-۰۷-۰۱). «UN special rapporteur on Palestinian territories accuses Israel of 'economy of genocide'» (به انگلیسی). The Times of Israel. شاپا 0040-7909. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.
- ↑ "Israel Used U.S.-Made Bombs in Strike That Killed Dozens in Rafah (Published 2024)" (به انگلیسی). 2024-05-29. Retrieved 2025-10-09.
- ↑ «U.S. consulting firm quits Gaza humanitarian aid effort amid criticism» (به انگلیسی). The Washington Post. ۲۰۲۵-۰۶-۰۳. شاپا 0190-8286. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.
- ↑ Perry, Noam; MADEO (2023-12-01). "Companies Profiting from the Gaza Genocide". American Friends Service Committee (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ «Client Challenge». www.ft.com. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.
- ↑ «Day & Zimmermann | AFSC Investigate». investigate.afsc.org. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.
- ↑ Staff, Al Jazeera. "Israel retrofitting DJI commercial drones to bomb and surveil Gaza". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ "A/HRC/59/23: From economy of occupation to economy of genocide - Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occupied since 1967". OHCHR (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ Clifton، Eli (۲۰۲۳-۱۰-۳۰). «'Hamas has created additional demand': Wall Street eyes big profits from war» (به انگلیسی). The Guardian. شاپا 0261-3077. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.
- ↑ «"Ecco l'economia del genocidio"». Il Fatto Quotidiano (به ایتالیایی). ۲۰۲۵-۰۷-۰۳. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.
- ↑ «Google rushed to sell AI tools to Israel's military after Hamas attack» (به انگلیسی). The Washington Post. ۲۰۲۵-۰۱-۲۱. شاپا 0190-8286. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.
- ↑ "A/HRC/59/23: From economy of occupation to economy of genocide - Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occupied since 1967". OHCHR (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ "A/HRC/59/23: From economy of occupation to economy of genocide - Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occupied since 1967". OHCHR (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ Gazetesi، Evrensel. «Their true colours have become visible». Evrensel.net (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
- ↑ Goodkind, Nicole (2023-10-18). "What the Israel-Hamas war means for defense stocks | CNN Business". CNN (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ "A/HRC/59/23: From economy of occupation to economy of genocide - Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occupied since 1967". OHCHR (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ Mahdawi، Arwa (۲۰۲۵-۰۷-۰۹). «Seeking bulldozer drivers to demolish Gaza: how a genocide is being outsourced» (به انگلیسی). The Guardian. شاپا 0261-3077. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.
- ↑ "A/HRC/59/23: From economy of occupation to economy of genocide - Report of the Special Rapporteur on the situation of human rights in the Palestinian territories occupied since 1967". OHCHR (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ Koller, Alex (2024-03-13). "Palantir CEO says his outspoken pro-Israel views have caused employees to leave company". CNBC (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ "Palantir & Starlink allegedly complicit in war crimes amid Israel's war on Gaza". Business & Human Rights Resource Centre (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ Hajj، Natalia El (۲۰۲۵-۰۵-۲۰). «Secret Backchannel Expedited Starlink Access for IDF on Oct. 8». Inside Telecom (به انگلیسی). دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.
- ↑ "'Heart of India-Israel alliance': New York group releases report slamming Tata". Middle East Eye (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-25.
- ↑ Marsi, Federica. "UN report lists companies complicit in Israel's 'genocide': Who are they?". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ Marsi, Federica. "UN report lists companies complicit in Israel's 'genocide': Who are they?". Al Jazeera (به انگلیسی). Retrieved 2025-10-09.
- ↑ "Tonnes of ammunition en route to Israel". The Ditch (به انگلیسی). 2025-10-02. Retrieved 2025-10-09.
- ↑ «Israel used U.S. munition in deadly strike on U.N. school, experts say» (به انگلیسی). The Washington Post. ۲۰۲۴-۰۶-۰۶. شاپا 0190-8286. دریافتشده در ۲۰۲۵-۱۰-۰۹.