فهرست کاروانسراها و خان‌های سلجوقی در ترکیه

دروازه‌های سلطانخان بین آکسارای و قونیه

فهرست کاروانسراها و خان‌های سلجوقی در ترکیه (انگلیسی: List of Seljuk hans and kervansarays in Turkey) شامل بسیاری از کاروانسراها و خان‌ها هستند که در دوران سلجوقیان روم در ترکیه ساخته شدند. این فهرست به ترتیب زمانی (قرن سیزدهم) مرتب شده است. تفاوت مشخصی میان خان (میخانه) و کاروانسرا وجود نداشت، اما به‌طور معمول، خان‌ها در داخل شهرها و کاروانسراها در مناطق روستایی ساخته می‌شدند. از آنجا که کاروانسراها دور از شهرها بودند، علاوه بر اقامت، خدماتی مانند آهنگری نیز به کاروان‌ها ارائه می‌کردند.

نام خان یا کاروانسرا در ستون اول نمایش داده شده است. در زبان محاوره‌ای، گاهی اوقات نام خان یا کاروانسرا با پسوند خان ادغام می‌شود (مثلاً BozBozhan). در ستون دوم، بانی ساخت مشخص شده است که معمولاً سلطان‌ها (مانند علاءالدین کیقباد اول)، مادران سلاطین (مانند ملیکه محرری)، اتابک‌ها (مانند ارتقوش)، فرمانداران (مانند کاراسونگور) و در برخی موارد، افراد بدون منصب رسمی بودند. ستون سوم تاریخ تقریبی ساخت را نشان می‌دهد و در ستون آخر، موقعیت مکانی خان یا کاروانسرا با توجه به مسیرهای تجاری و نقاط انتهایی راه مشخص شده است. (در صورت امکان، نام مکان نیز ذکر شده است).[۱]

فهرست

نام بانی تاریخ تقریبی ساخت موقعیت (بین)
اوکلاقلج ارسلان دوم۱۱۵۶–۱۱۹۲آق‌سرای-قونیه
آلتون آپاآلتون آپا۱۲۰۱بی‌شهر-قونیه
آرغیتآلتون آپا۱۲۰۱آق‌شهر-قونیه
قزل‌اورنامیر کوتلو۱۲۰۶بی‌شهر-قونیه
کورو چشمهکیخسرو یکم (?)۱۲۰۷بی‌شهر-قونیه
دوکوزون دربندابی‌بکر۱۲۱۰قونیه-آق‌شهر
ادویر (اودیر)کیکاووس یکم۱۲۱۰–۱۲۱۹آنتالیا-اسپارتا ۳۶°۵۹′۱۸″شمالی ۳۰°۳۴′۴۸″شرقی / ۳۶٫۹۸۸۳°شمالی ۳۰٫۵۸°شرقی / 36.9883; 30.58
آلایعلاءالدین کیقباد اول۱۲۱۹–۱۲۳۶آق‌سرای-قیصریه (ترکیه)
اصحاب کهفنصرت‌الدین حسن۱۲۱۵–۱۲۳۴بسنی-قیصریه
سیف‌الدین فرّوخسیف‌الدین فرّوخ۱۲۱۵قونیه-سیدی‌شهر
تاش‌خانکیکاووس یکم۱۲۱۸حکیم‌خان-ملطیه
حکیمالحکیم الملتی۱۲۱۹–۱۲۳۶ملطیه-سیواس
پینارباشیاتابک ارتقوش۱۲۲۰دنیزلی-اغیردیر
ارتقوشاتابک ارتقوش۱۲۲۳اغیردیر-قونیه (گلندوست)
کادینرازیه۱۲۲۳قونیه-آق‌شهر (کادین هانی)
ابوالقاسم احمدابوالقاسم۱۲۲۴نیکسار
محلص‌الدینمحلص‌الدین۱۲۲۸زیله
کاروانسرای سلطان‌خانعلاءالدین کیقباد اول۱۲۲۹آق‌سرای-قونیه
چارداکاسدالدین آیاس۱۲۳۰دنیزلی-اغیردیر (چارداک)
الاراعلاءالدین کیقباد اول۱۲۳۱–۱۲۳۲آلانیا-آنتالیا ۳۶°۴۱′۳۲″شمالی ۳۱°۴۳′۲۶″شرقی / ۳۶٫۶۹۲۳°شمالی ۳۱٫۷۲۳۸°شرقی / 36.6923; 31.7238
کاروانسرای سلطان‌خان (قیصریه)علاءالدین کیقباد اول۱۲۳۲–۱۲۳۶قیصریه-سیواس
کاراسونگورکاراسونگور۱۲۳۵–۱۲۳۶دنیزلی
سعدالدین (زازادین)سعدالدین کوپک۱۲۳۵–۱۲۳۶آق‌سرای-قونیه
قرق‌گؤزکیخسرو دوم۱۲۳۶–۱۲۴۶آنتالیا-اسپارتا
شاراپ‌ساغیاث‌الدین کیخسرو دوم (?)۱۲۳۵–۱۲۴۵کوناکلی ۳۶°۳۵′۱۸″شمالی ۳۱°۵۲′۱۴″شرقی / ۳۶٫۵۸۸۳°شمالی ۳۱٫۸۷۰۶°شرقی / 36.5883; 31.8706
اغیردیرغیاث‌الدین کیخسرو۱۲۳۷–۱۲۳۸اغیردیر
ازینه پازارملیکه محرری۱۲۳۸–۱۲۴۶آماسیه-توقات
اینجیرغیاث‌الدین کیخسرو دوم۱۲۳۸–۱۲۳۹آنتالیا-اسپارتا
پازارملیکه محرری۱۲۳۸–۱۲۳۹آماسیه-توقات
چین‌چینلی سلطانملیکه محرری۱۲۳۹–۱۲۴۰قرشهر-زیله
آگزیکارا خانحاجی مسعود۱۲۳۱–۱۲۴۰آق‌سرای-قیصریه
قره‌تایجلال‌الدین قره‌تای۱۲۴۰–۱۲۴۱قیصریه-ملطیه
سوسوزصادق‌آغا۱۲۴۴–۱۲۴۶آنتالیا-اسپارتا
روز آپاجامه‌دار روزآپا۱۲۴۶–۱۲۴۹آق‌شهر-قونیه
ینی (آخان)کاراسونگور۱۲۴۹–۱۲۵۰دنیزلی
ایشاقلیساحب عطا۱۲۴۹افیون قره‌حصار-آق‌شهر (سلطان‌داغ)
قره‌تایجلال‌الدین قره‌تای (?)۱۲۵۳قونیه
بوزکاراسونگور۱۲۵۳–۱۲۵۴دنیزلی-اغیردیر
دوراغانمعین‌الدین پروانه۱۲۶۶بوی‌آباد، ترکیه-وزیرکوپرو
ایلگینساحب عطا۱۲۶۷–۱۲۶۸آق‌شهر-قونیه (ایلگین)
کسیک‌کوپروججابی۱۲۶۸آق‌سرای-قرشهر
چای‌خانابوالمجاهد یوسف۱۲۷۸–۱۲۷۹افیون-آق‌شهر (چای (شهر))
دیبلی۱۲۹۲دیوریغی-خارپوت

منابع

  1. İsmet İlter: Türk Hanları, TC Karayolları Genel Müdürlüğü, Ankara, 1969