فیلیپ دوم، دوک ساووی

فیلیپ دوم، دوک ساووی
کنت‌ها و دوک‌های ساوی
سلطنت	۱۶ آوریل ۱۴۹۶ – ۷ نوامبر ۱۴۹۷
پیشین	چارلز دوم، دوک ساووی
جانشین	فیلیبرت اول، دوک ساووی
زاده	۵ فوریه ۱۴۳۸ شامبری
درگذشته	۷ نوامبر ۱۴۹۷ (۵۹ سال) شامبری
همسر(ان)	مارگارت بوربون
فرزند(ان)	لوئیز ساووی فیلیبرت اول، دوک ساووی چارلز سوم، دوک ساووی
خاندان	دودمان ساووی
پدر	لوئیس، دوک ساووی

فیلیپ دوم، دوک ساووی (انگلیسی: Philip II, Duke of Savoy؛ ۵ فوریه ۱۴۳۸ – ۷ نوامبر ۱۴۹۷) از سال ۱۴۹۶ تا زمان مرگش در سال ۱۴۹۷ دوک ساووی بود. او عضوی از شاخه کوچک خاندان ساووی، پسر لوئیز اول، دوک ساووی، و برادر کوچکتر دوک آمادئوس نهم بود. فیلیپ در اواخر عمر، پس از مرگ نوه برادر خود، چارلز دوم، دوک ساووی، وارث این دوک‌نشین شد.

فیلیپ نوه عموی دوک قبلی چارلز دوم و کوچک‌ترین پسر بازمانده دوک لویی ساووی و آن قبرسی بود. با این حال، او وارث کل دوک قبلی نبود، زیرا چندین زن قبل از او در خط جانشینی بودند. برای اطمینان از ارث بردن پسران به نسل ساووی، پسر ارشدش فیلیبرت با پسر عمویش، تنها خواهر دوک جوان متوفی، ازدواج کرد. با این حال، این نقشه موفقیت‌آمیز نبود: دختر در سن دوازده سالگی درگذشت. (فیلیپ در این میان درگذشته بود) فرزندان دختران برادر بزرگتر فیلیپ، دوک آمدئو نهم ساووی، در رتبه بعدی قرار داشتند و حق ارث بردن از خط وراث عمومی، از جمله قبرس و اورشلیم را داشتند. با وجود این واقعیت که قبرس و اورشلیم مانع جانشینی از نسل زن نشدند، فیلیپ این ادعاها را پذیرفت و از این عناوین نیز استفاده کرد. جانشینان مرد او در ساووی نیز به این کار ادامه دادند و به این ترتیب عنوان دوک خود را به عنوانی بالاتر و سلطنتی تبدیل کردند.

او بیشتر عمر خود را به عنوان عضو جوان خانواده دوک گذراند. قلمرو اصلی او منطقه برس، نزدیک مرز فرانسه و بورگوندی بود، اما این قلمرو از بین رفت و به همین دلیل فیلیپ لقب «بی‌زمین» یا «لاکلند» را دریافت کرد.

او ششمین پسر دوک لویی ساووی (۱۴۱۵–۱۴۶۵) و آن لوزینیان بود.

فیلیپ در هجده سالگی به عنوان نماینده پدرش، دوک ساووی، به ریمز فرستاده شد، زمانی که لویی یازدهم در اوت ۱۴۶۱ به عنوان پادشاه تاجگذاری کرد. او در دربار برادر همسرش (همسر لویی یازدهم، خواهرش شارلوت بود) باقی ماند.

در اوایل سال ۱۴۶۲، لویی یازدهم فرماندهی صد نیزه را به او سپرد، که قرار بود آنها را به آستی ببرد تا برای لشکرکشی به جنوا آماده شود. در آستی، برخی از بارون‌ها، از جمله صدراعظم سابق آنتونیو دی رومانیانو، تلاش کردند تا از طریق مانورهایی که ظاهراً با هدف خلاص کردن دوک لویی از درباریان نادرست انجام می‌شد، دوک‌نشین ساووی را تصرف کنند و موفق شدند فیلیپ را به این هدف برسانند. او، به همراه گروه مردان مسلح خود، به سرعت از آلپ عبور کرد و در قلعه تونون، محل اقامت لویی ساووی، ظاهر شد. او مارشال واراکس را کشت، صدراعظم جاکومو والپرگا را دستگیر کرد و او را شکنجه داد تا به جادوگری اعتراف کند. سپس سعی کرد پدرش را که از رفتار او وحشت زده شده بود، متقاعد کند که با رضایت پادشاه فرانسه و به نفع او عمل کرده است.

رفتار او لویی یازدهم را به شدت خشمگین کرد، به طوری که او را به دربار احضار کرد و پس از دستگیری در جاده اورلئان، او را در قلعه لوش زندانی کرد (۱۴۶۴)، جایی که تقریباً دو سال زندانی بود.

در سال ۱۴۶۷، به نمایندگی از برادرش آمادئوس نهم، صلح گمه را با دوک میلان، گالئاتزو ماریا اسفورتسا، امضا کرد، پیمانی که پایان خصومت بین دو دوک‌نشین را رقم زد.

فیلیپ، در اختلاف بین لویی یازدهم فرانسه و دوک بورگوندی، شارل جسور، با دومی متحد شد و به شدت با خواهرزنش یولاند والوا، که ابتدا شامبری را به مقصد مونتملیان و سپس گرنوبل ترک کرده بود و در نتیجه دوک آمادئوس نهم را به دست فیلیپ سپرده بود، جنگید. پس از کشمکش‌های طولانی، لویی یازدهم که به تماس‌های پنهانی یولاند با بورگوندی‌ها مشکوک بود، به سرعت به عنوان میانجی صلح بین فیلیپ و یولاند عمل کرد: صلح برقرار شد و یولاند در اوت ۱۴۷۱ به شامبری بازگشت و سپس به ورچلی نقل مکان کرد. با این حال، کمتر از یک سال بعد، آمادئوس نهم درگذشت و یولاند به نام پسر هفت ساله‌اش، فیلیبرت، نایب‌السلطنه دوک‌نشین شد.

فیلیپ سال‌های زیادی با خواهرزنش بر سر نیابت سلطنت دوک‌نشین که به برادرزاده‌های جوانش فیلیبرت اول و چارلز اول به ارث رسیده بود، اختلاف داشت تا اینکه در سال ۱۴۸۱ موفق به کسب آن شد. یک سال بعد، وارث دوک‌نشین، فیلیبرت، درگذشت.

در سال ۱۴۹۴، فیلیپ شاه چارلز هشتم را در لشکرکشی علیه پادشاهی ناپل همراهی کرد و پس از عقب‌نشینی در رأس فرانسوی‌ها، از نووارا در برابر ارتش میلانی لودوویکو ایل مورو دفاع کرد.

در سال ۱۴۷۲، فیلیپ با مارگارت بوربون (۱۴۳۸–۱۴۸۳)، دختر دوک چارلز اول بوربون و اگنس بورگوندی، ازدواج کرد.

در سال ۱۴۸۵، فیلیپ با کلودین بروسه (۱۴۵۰–۱۵۱۳) ازدواج مجدد کرد که در بوی تقدس درگذشت.

با مرگ برادرزاده جوانش چارلز جان (۱۴۹۶)، سلسله دودمانی دوک آمادئوس نهم ساووی (به اصطلاح اولین شاخه دوک‌ها) منقرض شد؛ بنابراین، فیلیپ به عنوان برادر بازمانده آمادئوس نهم، تاج و تخت را به ارث برد. با او، دومین شاخه دوک ساووی یا شاخه برسا (که با نام شاخه برس نیز شناخته می‌شود) آغاز شد.

فیلیپ دوم تنها پس از ۱۸ ماه سلطنت در شامبری درگذشت و در صومعه اوتکومب به خاک سپرده شد. با این حال، امروزه فقط سنگ قبرهای کنت باقی مانده است، زیرا صومعه توسط ژاکوبن‌ها ویران شد، که به مقبره او تجاوز کردند و بقایای او را به همراه سایر ساووی‌ها نابود کردند.

• فیلیپ دوم از مارگریت دو بوربون، همسر اولش، دارای:
• لوئیز (۱۴۷۶–۱۵۳۱)، که با شارل والوا-آنگولم (۱۴۵۹–۱۴۹۶)، دوک آنگولم، ازدواج کرد و مادر فرانسیس اول پادشاه فرانسه بود.
• ژروم (۱۴۷۸)، که اندکی پس از تولد درگذشت؛
• فیلیبر (۱۴۸۰–۱۵۰۴)، معروف به زیبا، جانشین مستقیم او.
• دوک و همسر دومش، کلودین دو بروس، دارای:
• شارل (۱۴۸۶–۱۵۵۳)، معروف به خوب، که جانشین برادر ناتنی‌اش فیلیبر بر تخت دوک‌نشین شد؛ لویی (۱۴۸۸–۱۵۰۲)، فرماندار گذرگاه بزرگ سنت برنارد
• فیلیپ (۱۴۹۰–۱۵۳۳)، کنت ژنو، که در آن زمان دوک نمور بود، در سال ۱۵۲۸ با شارلوت اورلئان (۱۵۱۲–۱۵۴۹) ازدواج کرد که از او نسل دوک‌های نمور پدید آمد؛
• آسالونه (۱۴۹۴)، که اندکی پس از تولد درگذشت؛
• جیووانی آمدئو (۱۴۹۵)، که اندکی پس از تولد درگذشت.
• فیلیبر (۱۴۹۸–۱۵۲۴)، که در سال ۱۵۱۵ با جولیانو د مدیچی، دوک نمور، برادر پاپ لئو دهم، ازدواج کرد؛ او همچنین چندین فرزند نامشروع داشت:
• رنه از ساووی، کنت ویلارز (۱۴۶۸–۱۵۲۵)، که با آنا لاسکاریس از تندا (۱۴۸۷–۱۵۵۴) ازدواج کرد و بدین ترتیب سلسلهٔ ویلارز-تندا را تأسیس کرد که در سال ۱۷۵۱ منقرض شد.
• آنتوانت (درگذشته ۱۵۰۰)، که در سال ۱۴۸۶ با جان دوم گریمالدی (۱۴۶۸–۱۵۰۵) ازدواج کرد؛
• پیترو (درگذشته ۱۴۵۸)، اسقف ژنو.
• کلودینا از ساووی-برس (درگذشته ۱۵۲۸)، که در سال ۱۵۱۴ با جیمز سوم (درگذشته ۱۵۳۱)، کنت هورن، ازدواج کرد؛
• مارگریت از ساووی-برس، که با فرئول، کنت کاستا دی کیری، ازدواج کرد؛
• ژان از ساووی-برس؛
• مایکل، کشیش.

• Cholakian, Patricia Francis; Cholakian, Rouben Charles (2006). Marguerite de Navarre. Columbia University Press.
• Hand, Joni M. (2016). Women, Manuscripts and Identity in Northern Europe, 1350-1550. Routledge.
• Jackson-Laufer, Guida Myrl (1999). Women Rulers Throughout the Ages: An Illustrated Guide. ABC-CLIO.
• Kemp, Martin (2006). Leonardo Da Vinci. Oxford University Press.
• Knecht, R.J. (1982). Francis I. Cambridge University Press.
• Vester, Matthew, ed. (2013). Sabaudian Studies: Political Culture, Dynasty, and Territory (1400–1700). Truman State University Press.
• مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Philip II, Duke of Savoy». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۵.