فیل‌بند

فیل‌بند
روستا
محل
فیل‌بند در ایران واقع شده
فیل‌بند
فیل‌بند
مختصات: ۳۶°۰۹′۱۲″ شمالی ۵۲°۳۱′۴۳″ شرقی / ۳۶٫۱۵۳۳۳°شمالی ۵۲٫۵۲۸۶۱°شرقی / 36.15333; 52.52861
کشورایران
استانمازندران
شهرستانبابل
بخشبندپی غربی
دهستانخوشرود
جمعیت
۱۴۸ نفر (سرشماری ۹۵)
پیش‌شمارهٔ تلفن۰۱۱[۱]

فیلبند بابل (به مازندرانی: فِل‌بَن) ملقب به بام مازندران[۲]، روستایی در بخش بندپی غربی شهرستان بابل در استان مازندران ایران است. اهالی به این روستا فلبن می‌گویند؛ فِل یا فِل‌آمدن بمعنی خسته شدن و بَن بمعنی بند یعنی جایی که خستگی تمام می‌شود.

پانوراما. فیلبند

جمعیت این روستا براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۸ نفر (۴خانوار)؛[۳] و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، کمتر از ۳ خانوار بوده‌است.[۴] فیل‌بند به دلیل سوز و سرما و بارش برف شدید، در طی مدت زمستان از سکنه خالی است.[۵]

مسیر راهی فیلبند بابل

مسیر ماشین رو که به فیلبند ختم می‌شود، جاده فرعی «منگل- چلاو» در مسیر جاده هراز (یک کیلومتر بعد از اولین تونل بعد از پلیس راه آمل که تماماً آسفالت بوده و جاده‌های اصلی داخل محل نیز آسفالت است.[۵]

موقعیت جغرافیایی روستای فیلبند بابل

روستای فیلبند در شمال غربی به روستای سنگچال آمل، از جنوب به ییلاق ونه بن، از جنوب شرقی به روستاهای شیخ موسی و لهه بابل ختم می‌شود. این روستا به دلیل ارتفاع زیاد آن از سطح دریا زمستان‌هایی سخت و با بارش برف سنگین همراه است و شاید یکی از دلایل نام‌گذاری این روستا هم همین باشد. در تابستان‌ها این روستا دارای هوای بسیار مطلوبی است که پذیرای مسافرانی بسیار و همچنین کوهنوردان می‌باشد.[۶]

گویش فیلبند بابل

گویش محلی فیلبند گویشی از زبان تبری است یکی از مشخصه‌های اصلی ساخت‌آوایی آن نبود صامت /ž/ و وجود مصوّتِ /Ə/ به جای /e/است، که مانند یک واجگونه بعد از همزه و در واژه‌های عربی به کار می‌رود. در این گویش، گذشته نقلی و بعید متعدی و لازم با فعل کمکی «دار-/داشت-» ساخته می‌شود. مثلاً: بخردارمه ba-xƏrd-dār-mƏ (خورده‌ام)، و بخرداشتمه ba-xƏrd-dāšt-Ə-mƏ (خورده بودم).[۷]

گونه‌های درختی فیلبند بابل

به دلیل سرمای شدید پاییز و زمستان، درختان رشد چندانی در فیلبند ندارند. از درختان تنها گونه‌های سیاه‌ریشه مانند آلوچه ترش، زرشک کوهی و انگور کوهی (به گویش محلی: گالش انگیر) و نیز درخت ون در آن می‌رویند. کشت درختانی چون گردو، فندق، سیب و آلبالو ناموفق بوده‌است و رشد اندکی دارند.[۵]

نگارخانه فیلبند بابل

نام

اهالی منطقه به این روستا «فِل‌بَن» می‌گویند؛ فِل یا فِل‌آمدن به معنی خسته شدن و بَن به معنی بند یا جایی که خستگی تمام می‌شود.

پانوراما. فیلبند

جمعیت فیلبند بابل

این روستا در دهستان خوشرود قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۸ نفر (۴خانوار)؛[۸] و بر اساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۰، کمتر از ۳ خانوار بوده‌است.[۹] فیل‌بند، ییلاق اهالی روستای دیواکاقع در بندپی غربی بابل است که از دیرباز در ماه‌های گرم سال به آنجا می‌رفته‌اند. مراتع حوالی فیل‌بند در فصل گرم سال، چراگاه دام‌های اهالی دیواملکشاه‌هاست. فیل‌بند به دلیل سوز و سرما و بارش برف شدید، در طی مدت زمستان از سکنه خالی است.[۵]

مسیر راهی فیل‌بند بابل

مسیر ماشین رو که به فیل‌بند ختم می‌شود، جاده فرعی «منگل- چلاو» در مسیر جاده هراز (یک کیلومتر پس از اولین تونل بعد از پلیس راه آمل که تماماً آسفالت بوده و جاده‌های اصلی داخل محل نیز آسفالت است. یک مسیر دسترسی راه شوسه نیز از ییلاق شیخ موسی بخش بندپی شرقی به فیل‌بند وجود دارد. راه مال روی «کَرمیناپِی» نیز برای رسیدن به این روستا وجود دارد که از روستای دیوا، حدود ۳۰ کیلومتر و جنگلی است.[۵]

دسترسی به فیلبند از جاده هراز و سنگچال آمل آسان‌تر است زیرا مسیر بابل آسفالت نبوده و پیچ و شیب‌های زیادی دارد به همین دلیل برای رسیدن به این روستا مسیر هراز و سنگچال آسان‌تر است. از شهر آمل به سمت جاده هراز حرکت کنید و بعد از دو کیلومتر که از اولین تونل عبور کردید سمت چپ جاده تابلوی روستای چلاو را مشاهده خواهید کرد که با پشت سر گذاشتن این روستا اول به مراتع و بعد از عبور از سربالایی‌ها به روستای فیلبند خواهید رسید.

جغرافیا فیلبند بابل

روستای فیل‌بند از شمال غربی به روستای سنگچال آمل، از جنوب به ییلاق ونه بن، از جنوب شرقی به روستاهای شیخ موسی و لهه بابل ختم می‌شود. این روستا به دلیل ارتفاع زیاد آن از سطح دریا زمستان‌هایی سخت و با بارش برف سنگین همراه است و شاید یکی از دلایل نام‌گذاری این روستا هم همین باشد. در تابستان‌ها این روستا دارای هوای بسیار مطلوبی است که پذیرای مسافرانی بسیار و همچنین کوهنوردان می‌باشد.[۱۰]

گویش فیلبند بابل

گویش محلی فیلبند گویشی از زبان تبری (بندپی بابل) است یکی از مشخصه‌های اصلی ساخت‌آوایی آن نبود صامت /ž/ و وجود مصوّتِ /Ə/ به جای /e/است، که مانند یک واجگونه بعد از همزه و در واژه‌های عربی به کار می‌رود. در این گویش، گذشته نقلی و بعید متعدی و لازم با فعل کمکی «دار-/داشت-» ساخته می‌شود؛ مثلاً: بخردارمه ba-xƏrd-dār-mƏ (خورده‌ام)، و بخرداشتمه ba-xƏrd-dāšt-Ə-mƏ (خورده بودم).[۱۱]

گونه‌های درختی فیلبند بابل

به دلیل سرمای شدید پاییز و زمستان، درختان رشد چندانی در فیل‌بند ندارند. از درختان تنها گونه‌های سیاه‌ریشه مانند آلوچه ترش، زرشک کوهی و انگور کوهی (به گویش محلی: گالش انگیر) و نیز درخت ون در آن می‌رویند. کشت درختانی چون گردو، فندق، سیب و آلبالو ناموفق بوده‌است و رشد اندکی دارند.[۵]


منابع

  1. «اجرای طرح هم کد سازی تلفن ثابت». وبگاه شرکت مخابرات ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۱ نوامبر ۲۰۱۴.
  2. «فیلبند کجاست؟ راهنمای کامل سفر به فیلبند + عکس». لست‌سکند. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۲۳.
  3. «شناسنامه آبادی‌های کشور سال ۱۳۸۵». مرکز آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۱۰-۰۳.
  4. «نتایج سرشماری 1390 - شناسنامه آبادی‌ها». مرکز آمار ایران. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۱۰-۰۳.
  5. 1 2 3 4 5 6 «چشم‌انداز فراخ». همشهری شش و هفت. بایگانی‌شده از اصلی در 4 اكتبر 2018. دریافت‌شده در 2015-10-03. تاریخ وارد شده در |archive-date= را بررسی کنید (کمک) خطای یادکرد: برچسب <ref> نامعتبر؛ نام «6o7» چندین بار با محتوای متفاوت تعریف شده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  6. آپارات
  7. قریب، بدرالزمان: گذشته نقلی و بعید متعدی در سغدی و شباهت آن‌ها با برخی از گویش‌های ایرانی نو. مترجم: فریدی، میترا. در: ویژه‌نامه «نامه فرهنگستان» اردیبهشت ۱۳۸۳ - شماره ۲. ص۵۷.
  8. «شناسنامه آبادی‌های کشور سال ۱۳۸۵». مرکز آمار ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۱۰-۰۳.
  9. «نتایج سرشماری 1390 - شناسنامه آبادی‌ها». مرکز آمار ایران. دریافت‌شده در ۲۰۱۵-۱۰-۰۳.
  10. آپارات
  11. قریب، بدرالزمان: گذشته نقلی و بعید متعدی در سغدی و شباهت آن‌ها با برخی از گویش‌های ایرانی نو. مترجم: فریدی، میترا. در: ویژه‌نامه «نامه فرهنگستان» اردیبهشت ۱۳۸۳ - شماره ۲. ص۵۷.

پیوند به بیرون