قدیس ستوننشین
استایلیتها (یونانی باستان: στυλίτης (stylitēs) «ساکن ستون»، برگرفته از στῦλος (stȳlos) «ستون» و سریانی کلاسیک: ܐܣܛܘܢܝܐ ((astˁonāyā)یا قدیسهای ستوننشین نوعی زاهد مسیحی بودند که زندگی، موعظه، روزهداری و دعا کردن خود را بر فراز ستونها انجام میدادند. آنان بر این باور بودند که ریاضت کشیدن بدن، موجب نجات روحشان میشود. این سبک زاهدانه در اوایل دوران امپراتوری بیزانس رایج شد. نخستین استایلیت شناختهشده، سمعان ستوننشین بود که در سال ۴۲۳ میلادی بر روی ستونی در سوریه رفت و تا زمان مرگش، یعنی ۳۶ سال بعد، بر همان ستون باقی ماند.
پیشینههای تاریخی
پالادیوس غلاطیایی دربارهٔ الپیدیوس، زاهدی از کاپادوکیه، روایت میکند که بیستوپنج سال در غاری واقع بر قلهٔ کوهی در نزدیکی اریحا زندگی کرد. او تنها در روزهای شنبه و یکشنبه غذا میخورد و شبها را ایستاده به عبادت میگذراند.[۲] گریگوری نازیانزوس نیز از مردی گوشهنشین یاد میکند که سالهای طولانی را در حال ایستاده و غرق در تفکر سپری کرد، بیآنکه حتی یکبار دراز بکشد. تئودورت نیز ادعا کرده است که زاهدی را دیده که ده سال تمام در وانی که از تیرکها در هوا آویزان بود زندگی کرده است.[۳]: 136–138
سمعان ستوننشین و معاصران او
در سال ۴۲۳ میلادی، سمعان ستوننشین بر بالای ستونی اقامت گزید. برخی منتقدان به نوشتهای از لوسیان در کتاب De Syria Dea (فصلهای ۲۸ و ۲۹) اشاره کردهاند که در آن از ستونی بلند در هیراپولیس بامبیس سخن گفته میشود؛ جایی که مردی دوبار در سال بر فراز آن میرفت و یک هفته را صرف گفتگو با خدایان میکرد. با این حال، هربرت تورستون، کشیش انگلیسی کلیسای کاتولیک روم، معتقد است پژوهشگران به سختی میپذیرند که سمعان از چنین آیین بتپرستانهای الهام گرفته باشد، زیرا این رسم پیش از زمان او از میان رفته بود.[۴]
سمعان، بهویژه در سوریه و فلسطین، پیروان بسیاری پیدا کرد. گفته میشود دانیال ستوننشین نخستین کسی بود که از او پیروی کرد؛ او شاگرد سمعان بود و اندکی پس از مرگ استادش، زندگی ریاضتکشانهٔ مشابهی را آغاز کرد. دانیال اصالتاً سوری بود، اما در نزدیکی قسطنطنیه ساکن شد؛ جایی که حتی امپراتوران لئون دوم و زنون نیز برای دیدارش رفتند.
سمعان جوان هم همانند سمعان بزرگ، در حوالی انطاکیه زندگی میکرد. او در سال ۵۹۶ درگذشت و معاصر او، سنت آلیپیوس ستوننشین، به همان اندازه شهرت یافت. ستون آلیپیوس در نزدیکی هادریانوپولیسِ پافلاگونیا قرار داشت. بر اساس روایتها، آلیپیوس پس از ۵۳ سال ایستادن، زمانی که پاهایش دیگر توان نگهداری او را نداشتند، به جای پایین آمدن از ستون، بر پهلو دراز کشید و چهارده سال باقیمانده عمر خود را در همان وضعیت سپری کرد.[۴]
راجر کالینز در کتاب اروپای اوایل قرون وسطی اشاره میکند که گاهی پیش میآمد دو یا چند قدیس ستوننشین با دیدگاههای متفاوت الهیاتی، آنقدر به هم نزدیک بودند که از فراز ستونهای خود با یکدیگر مناظره میکردند.[۵]
ستوننشینهای دیگر
دانیال ستوننشین (حدود ۴۰۹–۴۹۳ میلادی)، پس از آنکه ردای سمعان ستوننشین را دریافت کرد، همان شیوهٔ زاهدانه را پیش گرفت و به مدت ۳۳ سال باقی زندگی خود را بر فراز ستونی گذراند.
علاوه بر این چهرههای مشهورتر، بسیاری دیگر نیز بودند که به زندگی ستونی روی آوردند، هرچند نامشان کمتر شناخته شده است. حتی زنانی نیز به این سبک از ریاضت روی آوردند. به نظر میرسد که در غرب هم یک یا دو تلاش پراکنده برای گسترش این شیوه انجام شده، اما چندان مورد استقبال قرار نگرفته است. یکی از نمونههای شناختهشده، وولفایش، شماسی اهل لومبارد بود که بنا بر روایت گریگوری تور، در دوران اسقفنشینی ماگنریک (پیش از ۵۸۷ میلادی) و همزمان با سلطنت شیلدبرت دوم (۵۷۶–۵۹۶)، تصمیم گرفت بهعنوان یک ستوننشین در اسقفنشین تریر زندگی کند.[۶]
در شرق، سنت ستوننشینی تا مدتها ادامه یافت؛ مواردی از آن حتی تا اواخر قرن دوازدهم میلادی گزارش شده است. در کلیسای ارتدکس روسی این رسم تا سال ۱۴۶۱ و در میان روتنیها حتی دیرتر نیز دوام آورد. با گذشت زمان، ریاضت شدید نخستین سمعانها و آلیپیوسها کمی تعدیل شد. برخی از ستونها دارای کلبههای کوچکی بودند که به عنوان پناهگاهی در برابر باران و آفتاب ساخته میشد. در میان میافیزها نیز، برخی زاهدان به جای قرار گرفتن بر فراز ستون، درون ستونهای توخالی سکونت میکردند. با وجود این تغییرات، زندگی آنان همچنان با سختی و محرومیتهای شدید همراه بود. در کلیسای ارتدکس سریانی نیز این سنت تا سده هشتم یا نهم میلادی ادامه یافت. نمونهٔ شاخص آن صومعهٔ مور لووزور است، جایی که راهبان به نوبت بهعنوان گوشهنشین بر فراز ستون صومعه زندگی میکردند.[۷]
در قرون اخیر، ستوننشینی بهطور کامل تقریباً از میان رفته است، اما نمونهای استثنایی در گرجستان باقی مانده است. ماکسیم کاواتارادزه، راهب کلیسای ارتدکس گرجی، حدود بیست سال بالای ستون کاتسخی زندگی کرده است. این ستون یک صخرهٔ طبیعی سنگی به ارتفاع تقریبی ۱۴۰ فوت (حدود ۴۰ متر) است که به شکل شگفتانگیزی از زمین سر برآورده. او تنها دو بار در هفته برای تأمین نیازهای ضروری پایین میآید.
شواهد تاریخی نشان میدهد که این صخره تا اواخر سده پانزدهم نیز توسط ستوننشینان مورد استفاده قرار میگرفت.[۸] کاواتارادزه با همکاری روستاییان محلی و آژانس ملی حفاظت از میراث فرهنگی گرجستان توانست کلیسای کوچک و باستانی ۱۲۰۰ سالهٔ بالای ستون را مرمت کند. در سال ۲۰۱۳ نیز یک مستند سینمایی دربارهٔ این پروژه ساخته و تکمیل شد.[۹]
منابع
- ↑ Haas، Christopher. «Simeon Stylites». www29.homepage.villanova.edu. دریافتشده در ۲۰۲۵-۰۹-۱۵.
- ↑ Palladius of Galatia (1918). The Lausiac History of Palladius. trans. , W. K. Lowther Clarke. The Macmillan Company. pp. 154-155. Retrieved 7 November 2016.
- ↑ Dollison, J. , Pope-Pourri: What You Don't Remember From Catholic School (New York: Touchstone, 1994), pp. 136–138.
- 1 2 Thurston, H. H. C. ; "Stylites (Pillar Saints)", Catholic Encyclopedia, Vol. 14 (New York, 1912)
This article incorporates text from this source, which is in the public domain. - ↑ Collins, Roger (2007). Early Medieval Europe, 300–1000. Bloomsbury. p. 77. ISBN 978-1-137-01428-3. Retrieved 11 November 2021.
- ↑ Franz Xaver Kraus (1898), "Wulflaich", Allgemeine Deutsche Biographie (ADB) (به آلمانی), vol. 44, Leipzig: Duncker & Humblot, pp. 286–287.
- ↑ Keser-Kayaalp, Elif (2021). Church Architecture of Late Antique Northern Mesopotamia (به انگلیسی). Oxford University Press. p. 195. ISBN 978-0-19-886493-6. Retrieved 14 January 2025.
- ↑ Bardzimashvili, Temo. "Georgian Monk Builds Stairway to Heaven", eurasianet, 27 August 2010.
- ↑ "Upon this Rock (2013) - IMDb". IMDb. Retrieved 7 November 2016.