قشر حرکتی
 | |
| حوزهٔ | نوروآناتومی |
|---|---|
| قشر حرکتی | |
|---|---|
 پیکرهنگاری قشر حرکتی انسان. ناحیهٔ حرکتی کمکی با عنوان SMA مشخص شدهاست. | |
| جزئیات | |
| شناسهها | |
| لاتین | cortex motorius |
| MeSH | D009044 |
| نورونیمز | 2332 |
| شناسه نورولکس | oen_0001104 |
قشر حرکتی بخشی از قشر مخ است که در برنامهریزی، کنترل و اجرای حرکات ارادی نقش دارد. قشر حرکتی در لوب پیشانی و در بخش پسین چرخ پیشمرکزی[الف] قرار دارد، درست در جلوی شیار مرکزی.[۱] [۲]
بخشها
قشر حرکتی را میتوان به سه بخش اصلی تقسیم کرد:
- قشر حرکتی نخستین مهمترین بخش در ایجاد تکانههای عصبی است که به طناب نخاعی میروند و اجرای حرکت را کنترل میکنند. البته دیگر ناحیههای حرکتی مغز نیز در این کار نقش دارند. این ناحیه در بخش پیشین لوب جانبی مرکزی در سطح میانی قرار دارد.
- قشر پیشحرکتی[ب] مسئول برخی جنبههای کنترل حرکت است؛ از جمله آمادهسازی برای حرکت، هدایت حسی حرکت، هدایت فضایی دستیابی، یا کنترل مستقیم برخی حرکات. این ناحیه بهویژه بر کنترل عضلات تنه و بخشهای نزدیک اندامها تأکید دارد. قشر پیشحرکتی در جلوی قشر حرکتی نخستین جای گرفتهاست.
- ناحیهٔ حرکتی مکمل یا SMA کارکردهای متعددی دارد که از آن میان میتوان به برنامهریزی درونی حرکت، طراحی توالی حرکات و هماهنگی دو سوی بدن (مانند هماهنگی دوسویهٔ دستان) اشاره کرد. این ناحیه در سطح میانی نیمکره و در جلوی قشر حرکتی نخستین قرار گرفتهاست.
- قشر آهیانهای پسین[پ] نیز گاهی در گروه ناحیههای حرکتی بهشمار میرود؛ هرچند بیشتر باید آن را قشر انجمنی دانست تا حرکتی. این بخش در تبدیل اطلاعات چند حسی به فرمانهای حرکتی نقش دارد و در برخی جنبههای برنامهریزی حرکتی[ت] نیز دخالت میکند، در کنار بسیاری دیگر از کارکردهایی که الزاماً حرکتی نیستند.
- قشر نخستین پیکری-حسی[ث] بهویژه ناحیهٔ 3a که درست کنار قشر حرکتی قرار گرفته، گاهی بخشی از مدارهای کنترل حرکتی بهشمار میآید.
علاوه بر قشر مخ، نواحی دیگر مغز نیز برای کارکرد حرکتی اهمیت فراوان دارند؛ از جمله مخچه، گرههای قاعدهای، هستهٔ پدونکولوپونتین[ج] و هستهٔ سرخ، و نیز دیگر هستههای حرکتی زیرقشری.[۱][۲]
پانویس
- ↑ (انگلیسی: Precentral gyrus) در فارسی به «چرخ پیشمرکزی» ترجمه میشود و ناحیهای از لوب پیشانی است که در جلوی شیار مرکزی قرار دارد و محل اصلی قشر حرکتی نخستین بهشمار میآید.
- ↑ Premotor cortex
- ↑ Posterior parietal cortex
- ↑ Motor planning
- ↑ Primary somatosensory cortex
- ↑ Pedunculopontine nucleus
منابع
- 1 2 Campbell, A. W. (1905). Histological Studies on the Localisation of Cerebral Function. Cambridge University Press.
- 1 2 مختاری، پونه؛ طیبی میبدی، علی (۱۳۹۶). مبانی عصبی حرکت انسان. تهران: انتشارات حتمی.