کوفج

کوچ، کوفج یا کوفیج (به عربی: قُفص)، یکی از قبایل سنی مذهب، و همراه با بلوچ ها (به عربی: بلوص یا بلوش) در جنوب استان کرمان و سلسله کوه‌های بارز و کوه‌های اطراف جیرفت زندگی می‌کردند که سر انجام توسط سلجوقیان کرمان سرکوب و نابود شدند.[۱][۲]ن

پیشینه

در حدود العالم آمده است:

کوفج مردمانی اند بر کوه کوفج و کوهیانند و ایشان هفت گروهند و هر گروهی را مهتری است و این کوفجان نیز مردمانی اند دزدپیشه و شبان و برزگر

در عهد امرای آل بویه، احمد معزالدوله که از طرف بردارش مأمور فتح کرمان بود، با وجود فتح این شهر، نتوانست به‌راحتی این قبایل سرکوب و مطیع امر حکومت آل بویه کند تا اینکه سرانجام در عهد سلاجقه، قاوُرد توانست با استفاده از حیله، در جریان مهمانی همهٔ سران آنها را بکشد و هفت قبیلهٔ کوفج را مطیع خود سازد.[۳][۴][۵]

یاقوت حموی به سرزمین بلوچ ها اشاره می کند و در انتها در مورد مسکن کوچ(یا کوفج) می‌نویسد:

بلوص (بلوچ) نام تیره ای مانند کردان هستند در سرزمینی گسترده در کرمان و مکران که به بلاد البلوصان (بلوچستان) شناخته می‌شود ساکن هستند. بلوص ها نیز همراه با قفص ها(کوچ ها) در دامنه‌های کوه‌های قفص (جبال بارز) زندگی می‌کنند و از هیچ‌کس جز از بلوص ها (بلوچ ها) نمی‌ترسند.[۶][۷]

انصاری دمشقی می‌نویسد:

دیگر از سرزمین‌های کرمان کوه‌های هفت‌گانه قفص هستند. در کوه‌های بارز که یکی از آنان هفت کوه است گروه‌های بی شماری از قفص ها (کوچ) و بلوص ها (بلوچ) در جای گزیده‌اند.[۸]

پانویس

  1. ابوحامد کرمانی، افضل‌الدین (۱۳۲۶). بدایع الازمان فی وقایع کرمان. تهران: انتشارات دانشگاه تهران. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۳۳۱۳۴-۶-۳.
  2. سجادی، صادق (۱۳۶۸). «آل قاورد». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ج. ۲. تهران: مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ص. ۴۴۷. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۰۲۵-۰۴-۱.
  3. ابولقاسم فروزانی، سلجوقیان، از آغاز تا فرجام، ص۲۴۷.
  4. حسین رفعتی، جیرفت در آینه تاریخ، ص۱۳۰.
  5. خبیصی، سلجوقیان و غز در کرمان، ص۳۳۰.
  6. The Baloch Race: A Historical and Ethnological Sketch Paperback – 11 2024. ISBN 1-981149-00-7.Public Domain This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  7. The Baloch Race: A Historical and Ethnological Sketch Paperback. Mansel Longworth Dames, شابک ۱۳۳۲۰۴۹۸۹۳Public Domain This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
  8. دمشقی، محمدبن‌ابی‌طالب. نخبه الدهر فی عجائب البر و البحر. اساطیر. شابک ۹۷۸۹۶۴۳۳۱۱۴۰۷.

منابع

  • صابری، حسین (۱۳۸۴). تاریخ فرق اسلامی. تهران: سمت.
  • خبیصی، محمد ابراهیم (۱۳۴۳). باستانی پاریزی، ویراستار. سلجوقیان و غز در کرمان. تهران: انتشارات طهوری.
  • رفعتی، حسین (۱۳۸۶). جیرفت در آینه تاریخ. کرمان: مرکز کرمان‌شناسی.