قلعه قجر

قلعه قجر
اطلاعات کلی
کشور	ایران
مختصات	۳۵°۴۰′۱۲٫۶۹″ شمالی ۵۱°۲۳′۲۷٫۵۲″ شرقی

قلعهٔ قجر یا قلعهٔ قجرها نام یک ساختمان در جنوب تهران قدیم بود که در زمان قاجاریه ساخته شد. بعداً در دورهٔ حکومت پهلوی این منطقه به روسپی‌خانه تبدیل شد و بعدتر با شهری شدن تهران، منطقهٔ شهر نو جایگزین آن شد.

تاریخچه

در دورهٔ محمدعلی شاه، محلهٔ قجرها در تهران شکل گرفت و درباری‌ها قلعهٔ قجرها را در همین منطقه برای خانوادهٔ شاه ساختند. محلهٔ قجرها در آن زمان خارج از شهر تهران و در جنوب آن واقع شده بود.

بعد از انقراض قاجاریه، رضاشاه که تازه به سلطنت رسیده بود، دستور تعطیلی حرمسرای قاجار را صادر کرد. در نتیجه، زنان و دختران حرمسرا به قلعهٔ قجرها پناه بردند. از آنجا که بسیاری از این زنان دارای چندانی نداشتند، به تن‌فروشی روی آوردند و این منطقه و خیابان مشرف به آن که «خیابان جمشید» نام داشت، به روسپی‌خانه تبدیل شد. در همان سال‌ها، خیابان جمشید مثل دیگر خیابان‌های تهران آسفالت شد و چهرهٔ تازه‌ای پیدا کرد و شهر نو لقب گرفت. گفته شد که حوالی سال ۱۳۴۶ ه‍.خ بالغ بر ۱٬۵۰۰ روسپی در این منطقه زندگی می‌کردند و وضع شهر نو چنان بود که حکومت پهلوی دستور داد همهٔ فیلم‌ها و عکس‌های مربوط به این منطقه نابود شوند. بعد از انقلاب اسلامی ایران شهر نو کاملاً پاکسازی شد و در سال ۱۳۷۶ بوستان رازی را در همین منطقه ساختند.

برخی از تصاویری که کاوه گلستان در قالب مجموعهٔ «روسپی» از قلعه قجر و شهر نو تهیه کرد هنوز باقی مانده‌اند. همچنین فیلم قلعه اثر کامران شیردل حاوی تصاویری از این منطقه است. تصاویری که داوود روستایی از قلعه قجر و شهر نو تهیه کرده بود هم بعداً در قالب فیلم قصری با دیوارهای قرمز به نمایش درآمدند.

پیوند به بیرون

• داستان شهرنو، اپیزودی از پادکست تصویری مورخ در یوتیوب
• برخی از تصاویر مجموعهٔ روسپی از کاوه گلستان