قلعه هزار درب
 | |
| نام | قلعه هزار درب |
|---|---|
| کشور | ایران |
| استان | استان ایلام |
| شهرستان | شهرستان آبدانان |
| اطلاعات اثر | |
| کاربری | قلعه |
| دیرینگی | دوره ساسانیان |
| دورهٔ ساخت اثر | دوره ساسانیان، دوران‌های تاریخی پس از اسلام |
| اطلاعات ثبتی | |
| شمارهٔ ثبت | ۲۷۴۴ |
| تاریخ ثبت ملی | ۲۲ تیر ۱۳۷۹ |
  قلعه هزار درب مکان در ایران | |
قلعه هزار درب قلعه‌ای تاریخی مربوط به دوره ساسانیان و دوران‌های تاریخی پس از اسلام است که در شرق شهرستان آبدانان در استان ایلام قرار دارد. این اثر در تاریخ ۲۲ تیر ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۲۷۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.[۱]
کاربری
با توجه به ساختار معماری قلعۀ هزار در، این اثر به احتمال قلعه یا پادگان نظامی بوده‌است.[۲]
ویژگی‌های معماری
نمای اصلی این اثر دارای طاق‌های هلالی‌شکل است. پلان اصلی بنا مستطیل‌شکل است. راهروهای طولانی در چهار جهت آن قرار گرفته و به‌وسیلۀ درگاه‌هایی به اتاق‌های داخل مرتبط می‌شوند. این بنا دارای چند طبقه است که زیرزمین طبقه همکف و طبقۀ بالایی (باتوجه به پی) را شامل می‌شود. به دلیل پوشش قطور و محکم دیوار و نبود پنجره‌های باز در راهروها، اتاق‌ها و دالان‌ها انتظار می‌رود که فضا تاریک باشد، اما تأمین نور از طریق دریچه‌هایی به قطر تقریبی یک متر در سقف، دالان، راهرو و اتاق صورت می‌گیرد که کار تهویه را نیز انجام می‌داده‌است. مصالح بنا نیز شامل سنگ‌های تراشیده و قلوه‌سنگ‌هایی است که در ملات آن‌ها گچ پخته به کار رفته‌است.[۲]
حصار اصلی قلعه
آثار پی بنا در چهار سوی ساختمان قلعه قرار دارد که حصار قلعه را تشکیل می‌دهد. قطر دیوارها حدود ۱/۵ متر است و در بنای آن از مصالحی همچون قلوه‌سنگ و گچ استفاده شده‌است. دیوار جبهۀ شمالی که مشرف به پرتگاه ایجاد شده، حدود چهار متر پایین‌تر از دیوار قلعه بنا شده‌است. آثاری از یک بنا با مصالح یادشده در دامنۀ تند جبهۀ شمالی به سمت زیر قلعه ایجاد شده که کاربرد آن مشخص نیست.[۲]
سفاله‌های محوطۀ قلعه غالباً به رنگ نخودی است. پخت سفال‌ها کافی و تزئینات نقش‌برجسته، طنابی و نقش‌کنده دارد. سفال شاخص این منطقه، سفال نیش گونی است که به دوره ساسانی تعلق دارد. سبک معماری و مصالح به کار رفته نشان‌دهنده این است که احتمالاً بنا متعلق به دوره تاریخی است.[۲]
قدمت
از آنجا که معماری این بنا همانند شهر تاریخی سیمره در دره‌شهر است، احتمال داده شده که قدمت این بنا به دورۀ ساسانی برگردد.[۲]
جستارهای وابسته
منابع
- ↑ «دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر». وزارت راه و شهرسازی. بایگانی‌شده از اصلی در ۶ اكتبر ۲۰۱۹. دریافت‌شده در ۱۲ اكتبر ۲۰۱۹.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازدید=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر|تاریخ بایگانی=و|archive-date=داده‌شده است (کمک); بیش از یک پارامتر|نشانی بایگانی=و|archive-url=داده‌شده است (کمک); تاریخ وارد شده در|بازبینی=و|archive-date= - 1 2 3 4 5 خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا): سفری به تاریکی و نور؛ تجربۀ راهروهای قلعۀ «هزار در» دره‌شهر، نوشته‌شده در ۹ آذر ۱۴۰۴؛ بازدید در ۹ آذر ۱۴۰۴.
- ساختمانها و سازهها در آبدانان
- قلعههای تاریخی شهرستان آبدانان
- قلعههای استان ایلام
- قلعههای ساسانیان
- آثار دوران پس از اسلام در شهرستان آبدانان
- آثار دوره ساسانیان در شهرستان آبدانان