قلعه گمبرون
 قلعه هرمز در سده ۱۷؛ در بالای تصویر در آنسوی تنگه هرمز گمبرون مشخص است | |
| نام | قلعه گمبرون |
|---|---|
| کشور | ایران |
| استان | هرمزگان |
| شهرستان | بندرعباس |
| بخش | مرکزی |
| اطلاعات اثر | |
| سال‌های مرمت | نشده |
| کاربری | نظامی، دفاعی |
| دیرینگی | سده ۱۷ میلادی |
| دورهٔ ساخت اثر | صفویه |
قلعه پرتغالی‌ها یا قلعه گمبرون (به پرتغالی: Forte de Comorão) قلعه‌ای مربوط به پرتغالی‌ها واقع در گمبرون (بندرعباس کنونی) در استان هرمزگان واقع در جنوب ایران بود.
این قلعه از چاه‌های آب آشامیدنی تامین‌کننده آب پرتغالی‌های ساکن هرمز، محافظت می‌کرد. این قلعه و گمبرون در ۲۲ سپتامبر ۱۶۱۴ تحت فرماندهی شاه عباس یکم در حمله دریایی نیروهای ایرانی تسلیم شد و این روستا به بندرعباس تغییر نام داد.
پیشینه
گمبرون نام کهن شهر بندرعباس در استان هرمزگان بود و قلعه گمبرون از سازه‌های برجای‌مانده از دوران حضور پرتغالی‌ها در کرانه‌های خلیج فارس به شمار می‌رود. پرتغالی‌ها پس از دست‌یافتن به جزیرهٔ هرمز در آغاز سدهٔ شانزدهم میلادی، در گمبرون که بندری کوچک در ساحل روبه‌روی هرمز بود جای پا یافتند و این قلعه را برای پاسداری از چاه‌های آب آشامیدنی برپا کردند. این بندر جایگاهی راهبردی در بازرگانی خلیج فارس داشت. با نیرومندشدن حکومت صفوی، نیروهای ایرانی به فرماندهی شاه عباس یکم گمبرون را در سال ۱۶۱۴ میلادی از دست پرتغالی‌ها بیرون آوردند و این آبادی به پاس نام او بندرعباس نامیده شد؛ سپس در سال ۱۶۲۲ میلادی و با همراهی نیروی دریایی انگلستان، پرتغالی‌ها به‌کلی از هرمز رانده شدند و بندرعباس به یکی از بندرهای مهم بازرگانی خلیج فارس بدل گشت.[۱]
منابع
- ↑ «BANDAR-E ABBAS i. The City». Encyclopaedia Iranica. دریافت‌شده در ۱۰ تیر ۱۴۰۵.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Forte de Comorão». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای پرتغالی، بازبینی‌شده در ۳ اکتبر ۲۰۲۱.
- استحکامات سده ۱۷ (میلادی)
- امپراتوری پرتغال
- دژهای پرتغال
- قلعههای استان هرمزگان
- قلعههای تاریخی ایران بر پایه شهرستان
- معماری سده ۱۷ (میلادی)