قلم شوشتری
قلم شوشتری نوعی قلم نی است که از گذشته تا کنون مشهور بوده و علاوه بر ایران، تا عثمانی و هندوستان صادر می‌شده‌است.[۱] سید نعمت‌الله جزایری نویسنده دوره صفوی در قرن دوازدهم هجری نوشته‌است: «قلم از خواص آنجا [شوشتر] است که به همه بلاد عالم از آنجا برند.»[۲]
میرزا عبداللطیف شوشتری سفرنامه‌نویس دوره قاجار در کتاب خود می‌نویسد: «قلم از خواص آنجا [شوشتر] است که در جای دیگر نمی‌شود و هر جای عالم که قلم به مصرف می‌رسد از آنجا [شوشتر] می‌برند.»[۳]
فرصت شیرازی نویسنده و ادیب دوره قاجار نیز در کتاب خود می‌نویسد: «شوشتر پایتخت خوزستان است و قلم در آنجا خوب می‌روید.»[۴] عبدالغفار نجم‌الدوله از نویسندگان و معلمان مدرسه دارالفنون در دوره قاجار نیز در سفر به شوشتر در سال ۱۳۰۶ هجری قمری از قلم معروف شوشتر نام برده‌است.[۵]
قلم شوشتری در ادبیات فارسی
قلم شوشتری به دلیل کیفیت و ظرافت و استحکام بالا، جایگاه ویژه‌ای در ادبیات فارسی داشته است. انوری در شعر خود می‌گوید:
| مرکب آید از تبریز توقیع منیرت را |
| قلم آید از شوشتر، قلمدان ز اصفهان بادت |
قاآنی در قصیده ۲۰ و قطعه ۹۷ اشعارش چنین می‌سراید:
| به دستم شد آن شوشتر خامه (قلم) جنبان |
| چو در دست بربط نوازان مضارب |
| فصّاد نیستم ولی ای شُشتری قلم |
| در سفک خون خصم تو ماند به نشترم |
کشت و فرآوری نی در دوره معاصر
در دوره معاصر نیز نی در شوشتر کشت شده و پس از برداشت و فرآوری بصورت قلمنی درآمده به فروش می‌رسد. احیا و تولید قلمنی شوشتری در دوران معاصر توسط عباس نژادفتحی، پژوهشگر فرهنگی، صورت گرفته‌است.[۹][۱۰]
جستارهای وابسته
پانویس
- ↑ «سفرنامه الیویه، ترجمه محمد طاهر میرزا، با تصحیح غلامرضا ورهرام». موسسه اطلاعات. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۴ فوریه ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۲.
- ↑ «تذکره شوشتر، نوشته سید نعمت‌الله جزایری، فصل دوم، ص ۵» (PDF). کتابفروشی صافی. بایگانی‌شده (PDF) از روی نسخه اصلی در ۳۱ اكتبر ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۲. تاریخ وارد شده در
|archive-date=را بررسی کنید (کمک) - ↑ «تحفة العالم، نوشته میرزا عبداللطیف موسوی شوشتری، ص ۴۲». کتابخانه طهوری، به همت صمد موحد. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۲.
- ↑ «آثار عجم، محمدحسین فرصت شیرازی، جلد دوم، ص ۶۲۴». موسسه انتشارات امیرکبیر، به کوشش منصور رستگار فسائی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۲.
- ↑ «سفرنامه خوزستان، نوشته نجم‌الملک». موسسه مطبوعاتی علمی.
- ↑ «دیوان انوری، ص ۴۷۳، نقل از کتاب ظرایف و طرایف، نوشته دکتر محمد آبادی باویل». انتشارات انجمن استادان زبان و ادب فارسی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۳ ژانویه ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۲.
- ↑ «دیوان قاآنی، قصیده ۲۰». پایگاه اینترنتی گنجور، شعرهای ادب پارسی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۲.
- ↑ «دیوان قاآنی، قطعه ۹۷». پایگاه اینترنتی گنجور، شعرهای ادب پارسی. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۲.
- ↑ «برداشت قلمنی شوشتر، قلم نی بومی شوشتر احیا شد». پایگاه خبری شوشان. بایگانی‌شده از روی نسخه اصلی در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۲.
- ↑ «فروش قلمنی شوشتر». فروشگاه رابین. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۵ ژانویه ۲۰۲۲.