قیطیه

قیطیه
Qeitiya[۱]
روستا
ریشه‌شناسی: El Keitîyeh, el Keitîyeh، از نام شخصی[۲]
نقشه دهه ۱۸۷۰
نقشه دهه ۱۹۴۰
نقشه معاصر
نقشه دهه ۱۹۴۰ با پوشش معاصر
مجموعه‌ای از نقشه‌های تاریخی منطقه پیرامون قیطیه (دکمه‌ها را بزنید)
مختصات: ۳۳°۱۱′۵۹″ شمالی ۳۵°۳۶′۴۶″ شرقی / ۳۳٫۱۹۹۷۲°شمالی ۳۵٫۶۱۲۷۸°شرقی / 33.19972; 35.61278
شبکه فلسطین۲۰۷/۲۸۹
واحد جغرافیای سیاسیقیمومت بریتانیا بر فلسطین
بخشصفد
تاریخ تخلیه۱۹ مه ۱۹۴۸ / ژوئن ۱۹۴۸[۱]
جمعیت
 (۱۹۴۵)
 • کل۹۴۰[۳][۴]
علت (های) تخلیهجنگ روانی
علت دوماخراج توسط نیروهای یه‌شو
شهرک‌های کنونیکفر بلوم،[۵] احتمالاً بیت‌هیلل[۵]

قیطیه (به عربی: قيطية؛ به انگلیسی: Qaytiyya) روستایی فلسطینی عرب‌نشین در بخش صفد بود که در جریان جنگ ۱۹۴۸ اعراب و اسرائیل در ۱۹ مه ۱۹۴۸ توسط گردان نخست پالماخ در چارچوب عملیات یفتاح از سکنه تخلیه شد. این روستا در ۲۸ کیلومتری شمال شرق صفد و در حاشیه رودهای حاصبانی و دان قرار داشت.

قیطیه در دشت حوله در شمال دریاچه حوله و در ارتفاع ۸۵ متری از سطح دریا بنا شده بود. رود حاصبانی از بخش غربی روستا می‌گذشت و رود بانیاس نیز در ۱٫۵ کیلومتری شرق آن جریان داشت. نام روستا به احتمال از واژه سریانی «قیطه» به معنای تابستان برگرفته شده‌است. در سال ۱۹۴۵ جمعیت روستا ۹۴۰ نفر (همگی مسلمان) و مساحت کل اراضی آن ۵٬۳۹۰ دونوم بود.

پیشینه

در سال ۱۸۸۱ میلادی، پیمایش غرب فلسطین که از سوی صندوق اکتشاف فلسطین انجام شد، قیطیه را زیر حکمرانی امپراتوری عثمانی روستایی ۸۰ نفری مسلمان‌نشین توصیف کرد که خانه‌هایش از خشت ساخته شده و آبراهه‌ها آن را فرا گرفته بودند؛ ساکنان در فصل بهار و برداشت در آن اقامت می‌کردند.[۶]

دوره قیمومت بریتانیا

بر پایه سرشماری ۱۹۳۱ فلسطین، جمعیت قیطیه ۸۲۴ نفر مسلمان در ۱۶۳ خانه بود.[۷]

روستا از دو بخش تشکیل شده بود: بخش شرقی (بزرگ‌تر) در ساحل غربی رود قارونی و در شرق رود حاصبانی، و بخش غربی (کوچک‌تر) در ساحل غربی رود حاصبانی.[۸]

طبق آمار روستایی ۱۹۴۵، جمعیت قیطیه ۹۴۰ نفر مسلمان بود[۳] و مساحت کل اراضی آن ۵٬۳۹۰ دونوم بود.[۴] از این مساحت، ۱۹ دونوم به مرکبات و موز، ۴٬۴۶۵ دونوم به باغ‌ها و زمین‌های آبی، ۴۴ دونوم به غلات[۹] و ۹۳ دونوم به بافت مسکونی اختصاص داشت.[۱۰] یهودیان ۱۸۳ دونوم (۳٫۴ درصد) از اراضی روستا را در اختیار داشتند.[۸]

روستا دارای آسیابی برای آرد کردن غلات در ساحل شرقی رود قارونی بود. اقتصاد روستا بر دامپروری و کشاورزی استوار بود و خدمات عمومی در آن وجود نداشت.[۸]

تخلیه و پاکسازی

تخلیه ساکنان قیطیه به جنگ روانی سازمان هاگانا در چارچوب عملیات یفتاح نسبت داده شده‌است. مورخ اسرائیلی بنی موریس می‌نویسد که ساکنان در ۱۹ مه ۱۹۴۸ روستا را ترک کردند؛ اما در نیمه‌شب ۵ ژوئن، کامیون‌های ارتش اسرائیل روستا را محاصره کردند و سربازان ساکنان باقی‌مانده را گردآوری کرده و همراه با ساکنان روستاهای جاعونه و خصاص به دامنه تپه‌ای نزدیک عکبره در جنوب صفد انتقال دادند.[۸]

این یورش به سه روستا واکنش‌هایی را در میان برخی اسرائیلی‌های چپ‌گرا برانگیخت. نماینده‌ای از حزب مپام در کنست گفت که «روستاییان فلسطینی با خشونت رفتار شده‌اند… با لگد و دشنام و تحقیر».[۸] ارتش اسرائیل خشونت خود را با این ادعا توجیه کرد که اطلاعات سازمان جاسوسی سوریه نشان می‌داد آنان درصدد جلب همکاری روستاییان هستند. دیوید بن‌گوریون نخست‌وزیر اعلام کرد که دلایل ارتش را کافی می‌داند و نمی‌داند دقیقاً چه بر سر ساکنان قیطیه آمده‌است. با این حال موریس می‌نویسد که شرایط در عکبره جایی که آوارگان رها شدند، سال‌ها نابسامان باقی ماند.[۸]

روستا در زمان حاضر

در سال ۱۹۹۲ وضعیت محل روستا چنین توصیف شد: «تنها چند سنگ از روستای قدیمی هنوز دیده می‌شود. زمین‌های پیرامون کشت شده‌اند، به‌جز بخش کوچکی که آوارهای سنگی در آن پراکنده و پوشیده از بوته‌های خاردار و درختان اکالیپتوس است.»[۵]

شهرک‌های اسرائیلی بر اراضی روستا

در سال ۱۹۴۳ اسرائیلی‌ها شهرک «کفر بلوم» را در جنوب روستا بر زمین‌هایی که به قیطیه تعلق داشت بنیاد نهادند.[۸] شهرک «بیت‌هیلل» نیز در سال ۱۹۴۰ در ۰٫۷۵ کیلومتری شمال غرب روستا پایه‌گذاری شد. این شهرک در آغاز بر اراضی قیطیه واقع نبود اما پس از گسترش در سال ۱۹۴۸ احتمالاً بخشی از اراضی روستا را دربر گرفت.[۸] جمعیت بیت‌هیلل در سال ۱۹۵۰ به ۱۰۵ نفر رسید و در ۱۹۶۱ به ۲۶۰ نفر افزایش یافت که بیشترشان مهاجرانی از روسیه، لهستان و رومانی بودند؛ سپس در سال ۱۹۷۰ به ۱۷۳ نفر کاهش یافت.[۸]

جستارهای وابسته

منابع

  1. 1 2 Morris, 2004, p. xvi, village #12. Also gives causes of depopulation.
  2. ↑ Palmer, 1881, p. 23
  3. 1 2 Department of Statistics, 1945, p. 10
  4. 1 2 Government of Palestine, Department of Statistics. Village Statistics, April, 1945. Quoted in Hadawi, 1970, p. 71
  5. 1 2 3 Khalidi, 1992, p. 486
  6. ↑ Conder، C.R.؛ Kitchener، H.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۱. Committee of the Palestine Exploration Fund. ص. ۸۸.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  7. ↑ Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ۱۹۳۲. ص. ۱۰۹.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 «نبذة تاریخیة عن قیطیة-صفد من کتاب لکی لا ننسی لولید الخالدی». Palestine Remembered. دریافت‌شده در ۲۰۱۹-۰۸-۳۱.{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  9. ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۲۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  10. ↑ Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center. ص. ۱۷۰.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

کتاب‌شناسی

  • Conder، C.R.؛ Kitchener، H.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Memoirs of the Topography, Orography, Hydrography, and Archaeology. ج. ۱. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Village Statistics, April, ۱۹۴۵. Government of Palestine. ۱۹۴۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Hadawi، S. (۱۹۷۰). Village Statistics of ۱۹۴۵: A Classification of Land and Area ownership in Palestine. Palestine Liberation Organization Research Center.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Khalidi، W. (۱۹۹۲). All That Remains: The Palestinian Villages Occupied and Depopulated by Israel in ۱۹۴۸. Institute for Palestine Studies. شابک ۰-۸۸۷۲۸-۲۲۴-۵.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Census of Palestine ۱۹۳۱. Population of Villages, Towns and Administrative Areas. Government of Palestine. ۱۹۳۲.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Morris، B. (۲۰۰۴). The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited. Cambridge University Press. شابک ۹۷۸-۰-۵۲۱-۰۰۹۶۷-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  • Palmer، E.H. (۱۸۸۱). The Survey of Western Palestine: Arabic and English Name Lists. Committee of the Palestine Exploration Fund.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون