لا ژوکوندا (اپرا)

«لا جیوکوندا» در سال ۱۸۷۴ توسط جولیو ریکوردی از شرکت نشر موسیقی کاسا ریکوردی سفارش داده شد. ریکوردی آریگو بویتو را برای نوشتن لیبرتوی این اپرا انتخاب کرد؛ اگرچه او از یک آناگرام از نام خودش، «توبیا گوریو»، استفاده کرد. بویتو ساختار خود را از سبک گرند اپرای دراماتیست فرانسوی اوژن اسکریب الگوبرداری کرد؛ با استفاده از یک چارچوب تاریخی با طیف گسترده‌ای از شخصیت‌ها که می‌توانست منظره‌ای بصری روی صحنه و فرصت‌هایی برای تضاد فراهم کند. در سنت اپرای بزرگ فرانسوی، این اثر شامل یک باله مرکزی و صحنه‌های کرال انبوه است.

'لا جیوکوندا اولین بار در ۸ آوریل ۱۸۷۶ در تئاتر آلا اسکالا، میلان، با حضور سوپرانو ایتالیایی مادالنا ماریانی ماسی در نقش اصلی و تنور اسپانیایی خولیان گایار در نقش انزو اجرا شد. این اثر در اولین اجرای خود با استقبال مثبت منتقد برجسته موسیقی میلان، فیلیپو فیلیپی از مجله لا پرسِوِرانزا روبرو شد و اعلام کرد که به غیر از جوزپه وردی، تنها پونکیلی می‌تواند اپرایی با چنین اهمیت در میان آهنگسازان زنده آن زمان ایتالیا خلق کند. همسر پونکیلی، سوپرانو ترزینا برامبیلا، نیز نقش لا جیوکوندا را در اجراهای بعدی اپرا در لا اجرا کرد. اسکالا در سال ۱۸۷۶، و به مفسر مشهوری برای این نقش تبدیل شد.^[۳]

پس از اجرای نخست، پونچیلی چندین بار برای اجراهای بعدی به اصلاح اثر ادامه داد. برای اولین اجرای اپرا در ونیز در تئاتر سن بندتو | تئاتر روسینی در ۱۸ اکتبر ۱۸۷۶ تغییرات متعددی اعمال شد؛ از جمله اضافه شدن «فورلانا» در پرده اول؛ یک کابالتای جدید («O grido di quest’anima») برای دوئت بین انزو و بارنابا؛ یک «پریگیرا» برای لورا در پرده دوم؛ و یک آریای جدید برای آلویز در پرده سوم که بعداً در اجراهای بعدی کنار گذاشته شد، اما اشعار آن تا حدودی در اصلاحات بعدی در Credo یاگو مورد استفاده مجدد قرار گرفت.^[۴] این اپرا برای اولین اجرای خود در رم در Teatro Apollo در ۲۳ ژانویه ۱۸۷۷ دوباره اصلاح شد.^[۴] برای این اجرا، پونچیلی یک فینال جدید برای پرده اول نوشت که جایگزین تکرار «فورلانا» شد و نبرد دریایی در پایان پرده دوم را با یک دوئت برای انزو و جیوکوندا جایگزین کرد.^[۴]

نسخه چهارم و نهایی اپرا در ۲۷ نوامبر ۱۸۷۹ بدون هیاهوی زیاد در جنوا به نمایش درآمد.^[۴] با این حال، این نسخه بعداً با تحسین منتقدان روبرو شد و به عنوان نسخه قطعی اپرا شناخته شد، زمانی که سال بعد در ۲۸ مارس در لا اسکالا در میلان به روی صحنه رفت. ۱۸۸۰.^[۴] برای این نسخه، پونکیلی آریای آلویز، "Si! Morir ella de'!"، را دوباره ساخت و stretta اصلی در فینال پرده ۳ را با یک اجرای ارکسترال از تم اصلی "pezzo concertato" قبلی جایگزین کرد. این ساختار در آن زمان بدیع بود و بعدها بر دیگر آهنگسازان اپرا مانند شاگرد پونکیلی Giacomo Puccini تأثیر گذاشت.^[۴]

پس از اولین اجرای این اثر در سال ۱۸۷۶، La Scala چندین بار در تاریخ خود "لا ژوکوندا" را اجرا کرده است. به ویژه احیایی که توسط نیکولا الکساندروویچ بنویس با بازیگرانی چون ماریا کالاس و جوزپه دی استفانو در دهه 1950 به روی صحنه رفت.^[۵] کالاس پیش از این نقش لا جیوکوندا را بازی کرده بود؛ او در ۲ آگوست ۱۹۴۷ در آرنا دی ورونا برای اولین اجرای حرفه‌ای اپرایش این نقش را خواند.^[۶] این اثر بنویس تا سال ۱۹۹۷ در رپرتوار لا اسکالا باقی ماند؛ اگرچه با اجراکنندگان متفاوت.^[۵] لا اسکالا همچنین مسئول اولین ضبط کامل اپرا بود که در سال 1931 با جیانینا آرنگی-لومباردی در نقش اصلی انجام شد.^[۷] در سال 2022، لا اسکالا اجرای جدیدی از اپرا را به کارگردانی دیوید لیورمور با بازیگرانی به رهبری سوپرانوها سایوا هرناندز و ایرینا چوریلووا که به نوبت در نقش اصلی بودند، به نمایش گذاشت.^[۵]

بریتانیا اولین اجرای «لا جیوکوندا» در خانه اپرای سلطنتی، کاونت گاردن در ۳۱ مه ۱۸۸۳ با حضور سوپرانوی آمریکایی ماریا دوراند (متولد ۱۸۴۶) در نقش اصلی انجام شد.^[۸][۹] اولین اجرای اسپانیایی این اپرا در سال ۱۸۸۶ در بارسلونا انجام شد. پس از آن، اجراهایی در سال ۱۸۸۷ در بروکسل، وین و ورشو انجام شد.

خواننده تنور مشهور انریکو کاروسو اولین موفقیت مهم و انتقادی دوران حرفه‌ای خود را در نقش انزو تجربه کرد، زمانی که این نقش را در تئاتر ماسیمو در پالرمو در سال ۱۸۹۷ اجرا کرد.^[۱۰]

خواننده سوپرانوی ایتالیایی تینا پولی رانداچیو در نیمه اول قرن بیستم در صحنه بین‌المللی، اجراکننده‌ای تحسین‌شده در نقش لا ژوکوندا بود. او اولین بار این نقش را در اروپا در تئاتر ماسیمو ویتوریو امانوئله در پالرمو در سال ۱۹۰۷ اجرا کرد؛ پس از آنکه پیش از این، لا ژوکوندا را در یک تور آمریکای جنوبی در سال‌های ۱۹۰۴-۱۹۰۵ در تئاتر شهرداری سائوپائولو و تئاتر شهرداری ریودوژانیرو خوانده بود. او در ادامه این نقش را در چندین تئاتر دیگر از جمله La Fenice (1908)، Teatro Real (1910)، Teatro Regio di Parma (1911)، Teatro Carlo Felice (1911)، [[Teatro dell Romater]Ostanme [[Teatro dell Romater|Ostanme] به تصویر کشید. (1915)، تئاتر شهری سانتیاگو (1915)، تئاترو کولون در بوئنوس آیرس (1915)، تئاترو دی سان کارلو در ناپل (1915)، تئاترو دال ورمه] در میلان [[در کوران] (1918)، Teatro Comunale di Bologna (1919)، Teatro Comunale مودنا (1927)، Teatro Lirico در میلان (1929)، و Teatro Politeama Garibaldi در پالرمو (1931) در میان دیگران. او همچنین نقش La Gioconda را برای پخش رادیویی اپرا با ارکسترها در رم و تورین در سال 1931 اجرا کرد.

در سال 1909 این اپرا در تئاتر دل اپرای رم با بازیگران عالی که توسط آنجلو ماسینی پیرالی، جیانینا راس، لویزا گاریبالدی و تیتا روفو تشکیل شده بودند، روی صحنه رفت.

در سال 2017 این اپرا برای اولین بار در جمهوری چک در تئاتر ملی برنو، تئاتر یاناچک با سیلا بوروس در نقش اصلی روی صحنه رفت.^[۱۱] در سال 2022 جوزف کالخا نقش انزو و آماندا اشالاز نقش لا ژوکوندا را در اپرای گرنج پارک به تصویر کشیدند.^[۱۲]

این اپرا اولین اجرای آمریکایی خود را در اپرای متروپولیتن ("Met") در طول فصل اول آن گروه اپرا داشت. در ۲۰ دسامبر ۱۸۸۳ با حضور سوپرانوی سوئدی کریستین نیلسون در نقش اصلی، تنور ایتالیایی روبرتو استاگنو در نقش انزو، سوپرانوی فرانسوی امی فورش-مادی در نقش لورا، و کنترآلتو ایتالیایی سوفیا اسکالچی در نقش لا سیکا.^[۱۳] همین بازیگران برای اجراهای بیشتر اپرا در شیکاگو و [[سنت ...] به کار گرفته شدند. سنت لوئیس]] در سال ۱۸۸۴.^[۱۴] اجرای بعدی اپرا در نیویورک یک دهه بعد در گراند اپرا هاوس در سال 1893 با سوپرانوی آمریکایی سلما کرونولد در نقش اصلی انجام شد.^[۱۵] این اپرا در سال 1899 توسط گروه اپرای کسل اسکوئر در برادوی در تئاتر آمریکا با بازی ایوون دو ترویل در نقش اصلی به روی صحنه رفت.^[۱۶] سوپرانو لیلیان نوردیکا نقش اصلی را در سال ۱۹۰۷ با اسکار همرشتاین اول در شرکت اپرای منهتن اجرا کرد.^[۱۷]

متروپولیتن، بیست و یک سال پس از اولین اجرای اپرا در سال ۱۹۰۴، برای دومین بار این اپرا را با اجرای مجدد نیلسون در نقش اصلی، انریکو کاروسو در نقش انزو، آرتورو ویگنا رهبر ارکستر، و خواننده باریتون فرانسوی اوژن دوفریش هم به عنوان کارگردان تولید و هم در نقش مکمل خواننده، به روی صحنه برد.^[۱۸] این اجرا در طول فصل 1914-1915 که در آن کاروزو هنوز نقش انزو را بازی می‌کرد، اما امی دستین در نقش اصلی بود، در رپرتوار سالانه‌ی متروپولیتن باقی ماند.^[۱۹] متروپولیتن در سال 1924 برای سومین بار به اپرا بازگشت با اجرایی جدید با استفاده از طراحی رقص روزینا گالی، صحنه‌آرایی توسط طراح میلانی آنتونیو رووسکالی، و صحنه‌آرایی توسط کارگردان دزیره دفره. بازیگران اصلی این صحنه‌آرایی جدید شامل فلورانس ایستون در نقش جیوکوندا و بنیامینو گیگلی در نقش انزو بودند.^[۲۰] با این حال، رزا پونسل بعداً در سال ۱۹۲۴ نقش جیوکوندا را بر عهده گرفت.^[۲۱] این نمایش تا سال 1940 با اجرای چرخشی بازیگران، بخشی از رپرتوار منظم برنامه‌ریزی‌شده متروپولیتن باقی ماند.^[۲۲] پس از پنج سال غیبت از متروپولیتن، اجرای «ژوکوندا» در سال 1945 بار دیگر به صحنه رفت، این بار با استلا رومن در نقش اصلی و ریچارد تاکر که اولین حضور خود را در متروپولیتن در نقش انزو تجربه کرد.^[۲۲] یک اجرای زنده در سال ۱۹۴۶ در خانه اپرای متروپولیتن با بازی زینکا میلانوف در نقش جیوکوندا، ریسه استیونز در نقش لورا، تاکر در نقش انزو و مارگارت هارشو در نقش لا سیکا برای پخش رادیویی ضبط و بعداً روی دیسک منتشر شد.^[۲۳]

اجرای اپرا به سبک دفره (Defrère) در متروپولیتن ادامه یافت تا اینکه در سال ۱۹۶۶ با اجرایی جدید جایگزین شد که توسط مارگارت والمن و با طراحی صحنه و لباس توسط بنی مونتسور به روی صحنه رفت.^[۲۴] متروپولیتن این تولید را در سال ۱۹۶۷ در یک تور ایالات متحده با رناتا تبالدی در نقش اصلی، فرانکو کورلی در نقش انزو، روزالیند الیاس در نقش لورا، و فاوستو کلوا به رهبری ارکستر به نمایش گذاشت.^[۲۵] تولید والمن و مونتسور در رپرتوار متروپولیتن به مدت ۱۷ سال ادامه داشت و آخرین بار توسط این شرکت در فصل ۱۹۸۲-۱۹۸۳ با حضور پلاسیدو دومینگو در نقش انزو و اوا مارتون در نقش اصلی اجرا شد.^[۲۶] پس از سال ۱۹۸۳، «لا ژیوکوندا» با تناوب کمتری روی صحنه متروپولیتن اجرا شده است و اجراهایی از این اثر شامل یک تولید در سال ۱۹۹۰ با غنا دیمیتروا;^[۲۷] تولید ۲۰۰۶ با ویولتا اورمانا;^[۲۸] و اخیراً تولید ۲۰۰۸ با دبورا ویگت به ترتیب به عنوان قهرمانان زن.^[۲۹] علاوه بر این، ارکستر اپرای نیویورک چندین بار نسخه‌های کنسرتی از این اپرا را ارائه کرده است؛ از جمله کنسرتی در سال ۱۹۸۶ با بازی غنا دیمیترووا در نقش جیوکوندا؛^[۳۰] و کنسرتی در سال ۲۰۰۴ با بازی April Millo در نقش اصلی و Marcello Giordani در نقش انزو.^[۳۱]

در خارج از نیویورک، «لا جیوکوندا» برای افتتاحیه بزرگ خانه اپرای بوستون در 8 نوامبر 1909، با لیلیان نوردیکا در نقش اصلی، فلورنسیو کنستانتینو در نقش انزو، و لوئیز هومر در نقش لا سیکا اجرا شد.^[۳۲] اپرای سانفرانسیسکو (SFO) این اثر را برای اولین بار در سال 1947 با حضور متناوب استلا رومن و رجینا رسنیک در عنوان، به روی صحنه برد. نقش.^[۳۳] SFO متعاقباً این اپرا را در سال 1967 با لیلا گنسر در نقش جیوکوندا و گریس بامبری در نقش لورا به روی صحنه برد،^[۳۴] و در سال 1979 SFO این اپرا را برای سومین بار با بازیگرانی تمام ستاره از جمله رناتا اسکاتو در نقش جیوکوندا و لوچیانو پاواروتی در نقش انزو به روی صحنه برد؛ تولیدی که برای پخش تلویزیونی ملی در PBS فیلمبرداری شد و در زمانی که این امر نادر بود، از طریق فناوری ماهواره‌ای به صورت بین‌المللی پخش شد.^[۳۵] متعاقباً، SFO در سال ۱۹۸۳ نمایش «لا جیوکوندا» را با Montserrat Caballé به روی صحنه برد؛^[۳۶] و در سال ۱۹۸۸ با اوا مارتون.^[۳۷]

در سال ۱۹۱۳ شرکت بزرگ اپرای شیکاگو این اثر را با کارولینا وایت در نقش اصلی به روی صحنه برد. امی دستین نقش اصلی «لا ژوکوندا» را برای افتتاحیه فصل اپرای ۱۹۱۵ در سالن شیکاگو اجرا کرد.^[۳۸] اپرای مدنی شیکاگو فصل ۱۹۲۴-۱۹۲۵ خود را با اجرایی از «لا ژوکوندا» با بازی رزا رایسا در نقش خواننده تصنیف تحت ... آغاز کرد. رهبری جورجیو پولاکو.^[۳۹] اپرای غنایی شیکاگو برای اولین بار در سال 1957 با ایلین فارل در نقش اصلی، «لا ژوکوند» را به روی صحنه برد. اجراهای بعدی در شیکاگو شامل اجرایی در سال 1966 با النا سولیوتیس؛ اجرایی در سال 1986 با غنا دیمیترووا؛ و یک تولید در سال ۱۹۹۸ با جین ایگلن. در سال ۱۹۷۴، این اپرا توسط اپرای ایالتی نیوجرسی با گریس بامبری در نقش اصلی، با اجراهایی در سالن سمفونی نیوآرک و یادبود جنگ ترنتون به روی صحنه رفت.^[۴۰]

حیاط کاخ دوک

در طول جشن‌های کارناوال قبل از ایام روزه، در حالی که همه مشغول مسابقه قایق‌رانی هستند، بارنابا، یک جاسوس دولتی، با شهوت لا جیوکوندا را تماشا می‌کند که مادر نابینایش، لا سیکا، را در میدان هدایت می‌کند. وقتی پیشنهادهای عاشقانه او قاطعانه رد می‌شود، او با محکوم کردن پیرزن به عنوان جادوگری که قدرت‌های شیطانی‌اش بر نتیجه مسابقه گوندولا تأثیر گذاشته است، انتقام خود را می‌گیرد. تنها مداخله یک کاپیتان جوان دریایی است که جمعیت خشمگین را دور نگه می‌دارد.

با نزدیک شدن آلویس بادوئرو، عضو تفتیش عقاید ونیزی، و همسرش، لورا، آرامش برقرار می‌شود. لورا لا سیکا را تحت حمایت شخصی خود قرار می‌دهد و پیرزن به نشانه قدردانی، ارزشمندترین دارایی خود، یک تسبیح، را به او هدیه می‌دهد. بارنابای تیزبین متوجه رفتارهای پنهانی بین لورا و کاپیتان کشتی می‌شود که نشان‌دهنده‌ی یک رابطه‌ی پنهانی است. بارنابا با یادآوری اینکه لورا قبل از ازدواج اجباری‌اش با آلویز، با اشراف‌زاده‌ی تبعیدی، انزو گریمالدو، نامزد بوده است، متوجه می‌شود که کاپیتان کشتی، انزو در لباس مبدل است.

بارنابا با انزو روبرو می‌شود و انزو اعتراف می‌کند که هدفش از بازگشت به ونیز، بردن لورا و شروع زندگی جدیدی در جای دیگری است. بارنابا می‌داند که جیوکوندا نیز شیفته‌ی انزو است و او فرصتی را می‌بیند تا با کمک به انزو در نقشه‌ی فرار، شانس خود را با او افزایش دهد.

وقتی انزو می‌رود، بارنابا نامه‌ای را برای ارسال به آلویز دیکته می‌کند که در آن خیانت همسرش و نقشه‌ی فرار معشوقه‌ها را فاش می‌کند. او بی‌خبر است که جیوکوندا صدایش را شنیده است. این پرده با انداختن نامه توسط بارنابا در دهان شیر، جایی که تمام اطلاعات محرمانه برای دادگاه تفتیش عقاید قرار دارد، پایان می‌یابد، در حالی که جیوکوندا از خیانت انزو ابراز تاسف می‌کند و جمعیت به جشن‌های خود بازمی‌گردند.

عرشه کشتی انزو

انزو منتظر بارنابا است تا لورا را از شهر به کشتی‌اش ببرد. دیدار شاد آنها تحت الشعاع ترس‌های لورا قرار می‌گیرد، زیرا او به بارنابا اعتماد ندارد. به تدریج انزو می‌تواند او را آرام کند و او را روی عرشه رها می‌کند تا برای عزیمتشان آماده شود.

لا جیوکوندا با هدف انتقام گرفتن از رقیبش، لورا را تعقیب می‌کرد. آلویز و افراد مسلحش نیز به شدت در تعقیب او هستند، اما وقتی جیوکوندا می‌خواهد لورا را با چاقو بزند، تسبیح مادرش را که به گردنش آویزان است، می‌بیند و با فهمیدن اینکه لورا مادرش را نجات داده است، فوراً نظرش عوض می‌شود. او لورا را با عجله به قایقش می‌برد تا از دست تعقیب‌کنندگانش فرار کند.

انزو به عرشه برمی‌گردد و متوجه می‌شود که لورا فرار کرده و جیوکوندا را پیروزمندانه ترک کرده است. علاوه بر این، افراد آلویز به سرعت در حال نزدیک شدن هستند. انزو به جای اینکه کشتی را به دست دشمنانش بیندازد، آن را آتش می‌زند و سپس به درون تالاب فرو می‌رود. ... ===پرده ۳ کاد اورو (خانه طلا)===

کاخ آلویز

لورا اسیر شده است و شوهر انتقام‌جویش اصرار دارد که او باید با مسموم کردن خودش بمیرد (در واقع خودکشی و محکوم کردن خود به جهنم). جیوکوندا بار دیگر او را دنبال کرده و راه خود را به داخل کاخ پیدا کرده است، این بار با هدف نجات رقیبش. جیوکوندا که لورا را تنها می‌یابد، شیشه سم را با دارویی قدرتمند جایگزین می‌کند که ظاهری شبیه به مرگ ایجاد می‌کند. صحنه دوم با استقبال آلویز از دیگر اعضای اشراف در کاخ آغاز می‌شود؛ بارنابا و انزو نیز در میان حاضران هستند. سرگرمی‌های مجللی تدارک دیده شده و نمایش با باله معروف «رقص ساعت‌ها» به پایان می‌رسد. حال و هوای جشن و سرور با به صدا درآمدن ناقوس تشییع جنازه و آشکار شدن جسد لورا که در انتظار دفن است، در هم می‌شکند. انزوی پریشان، لباس مبدل خود را کنار می‌گذارد و فوراً توسط افراد آلویز دستگیر می‌شود.

ویرانه‌ای در حال فروپاشی در جزیره جودکا

در ازای آزادی انزو از زندان، لا جیوکوندا موافقت کرده است که خود را به بارنابا بدهد. وقتی انزو را می‌آورند، در ابتدا وقتی جیوکوندا فاش می‌کند که جسد لورا را از مقبره‌اش بیرون آورده‌اند، خشمگین می‌شود. او در شرف چاقو زدن به او است که صدای لورا شنیده می‌شود و نقش جیوکوندا در اتحاد مجدد عاشقان آشکار می‌شود. انزو و لورا فرار می‌کنند و لا جیوکوندا را با وحشتی که در انتظار اوست، به همراه بارنابا تنها می‌گذارند. صدای قایقرانان از دور شنیده می‌شود که می‌گویند اجسادی در شهر شناور هستند. وقتی جیوکوندا سعی می‌کند آنجا را ترک کند، بارنابا او را می‌گیرد. سپس وانمود می‌کند که از ورود او استقبال می‌کند، اما تحت پوشش جواهراتش، خنجری برمی‌دارد و با آن خود را می‌کشد. بارنابا در خشم و ناامیدی سعی می‌کند آخرین عمل شیطانی خود را مرتکب شود و بر سر جسد بی‌جان فریاد می‌زند: «دیشب مادرت مرا آزرد. من او را غرق کردم!»

• 1931: Giannina Arangi-Lombardi, Alessandro Granda, Gaetano Viviani, Ebe Stignani, Corrado Zambelli – Coro e Orchestra del Teatro alla Scala, Lorenzo Molajoli – (Columbia, Naxos)
• 1952: Maria Callas, Gianni Poggi, Paolo Silveri, Fedora Barbieri, Giulio Neri – Coro e Orchestra della RAI Torino, Antonino Votto – (Cetra, Naxos)
• 1957: Zinka Milanov, Giuseppe Di Stefano, Leonard Warren, Rosalind Elias, Plinio Clabassi, Belen Amparan – Coro e Orchestra de l'Accademia di Santa Cecilia, Fernando Previtali – (RCA Victor, later Decca/London)
• 1957: Anita Cerquetti, Mario Del Monaco, Ettore Bastianini, Giulietta Simionato, Cesare Siepi – Coro e Orchestra della Maggio Musicale Fiorentino, Gianandrea Gavazzeni – (Decca)
• 1959: Maria Callas, Pier Miranda Ferraro, Piero Cappuccilli, Fiorenza Cossotto, Ivo Vinco – Coro e Orchestra del Teatro alla Scala, Antonino Votto – (EMI)
• 1964: Mary Curtis-Verna, Franco Corelli, Cesare Bardelli, Mignon Dunn, Bonaldo Giaiotti. – Chorus and Orchestra of Philadelphia Lyric Opera, Anthony Guadango – (Bel Canto Society)
• 1967: Renata Tebaldi, Carlo Bergonzi, Robert Merrill, Marilyn Horne, Nicola Ghiuselev – Coro e Orchestra dell'Accademia di Santa Cecilia, Lamberto Gardelli – (Decca)
• 1980: Montserrat Caballé, Luciano Pavarotti, Sherrill Milnes, Agnes Baltsa, Nicolai Ghiaurov – London Opera Chorus, National Philharmonic Orchestra, Bruno Bartoletti – (Decca)
• 1986: Éva Marton, Giorgio Lamberti, Samuel Ramey, Livia Buday-Batky, Anne Gjevang, Sherrill Milnes – Hungaroton Opera Chorus, Hungarian State Orchestra Giuseppe Patanè – (Hungaroton)
• 2001: Violeta Urmana, Plácido Domingo, Lado Ataneli, Luciana d'Intino, Roberto Scandiuzzi, Elisabetta Fiorillo – Müncher Rundfunkorchester & Chorus Marcello Viotti – (EMI)
• 2005: Andrea Gruber, Marco Berti, Alberto Mastromarino, Carlo Colombara, Ildikó Komlósi, Elisabetta Fiorillo – Orchestra, Coro e Corpo di ballo dell'Arena di Verona, Donato Renzetti – Dynamic

Source:^[۴۵]

• 1979: Kirk Browning directed a television film with Renata Scotto (La Gioconda) – for which Scotto won an Emmy, Luciano Pavarotti (Enzo Grimaldo), Stefania Toczyska (Laura Adorno), Margarita Lilowa (La Cieca), Norman Mittelmann (Barnaba), and Ferruccio Furlanetto (Alvise Badoero).
• 1986: Ádám Fischer conducts Vienna State Opera Orchestra, with Éva Marton (La Gioconda), Plácido Domingo (Enzo Grimaldo), Ludmila Semtschuk (Laura Adorno), Kurt Rydl (Alvise Badoero), Margarita Lilova (La Cieca) and Matteo Manuguerra (Barnaba). Arthaus DVD and blu-ray.
• 1988: Television film made in Barcelona at the Liceu, with Grace Bumbry (La Gioconda), Fiorenza Cossotto (Laura Adorno), Viorica Cortez (La Cieca), Ermanno Mauro (Enzo Grimaldo), Ivo Vinco (Alvise Badoero), Matteo Manuguerra (Barnaba).
• 2005: Daniele Callegari conducts Orquestra Sinfonica i Cor del Gran Teatre del Liceu, with Deborah Voigt (La Gioconda), Richard Margison (Enzo Grimaldo), Elizabeth Fiorillo (Laura Adorno), Carlo Colombara (Alvise Badoero), Ewa Podleś (La Cieca) and Carlo Guelfi (Barnaba); Pier Luigi Pizzi (director and set/costume designer). Co-production with Arena di Verona. TDK DVD.
• 2005: Live video recording made at the Arena di Verona: Donato Renzetti (conductor) – Pier Luigi Pizzi (stage director)
  Cast: Andrea Gruber, Marco Berti, Carlo Colombara, Alberto Mastromarino, Ildikó Komlósi, Elisabetta Fiorillo; Pier Luigi Pizzi (director and set/costume designer). Co-production with Teatre del Liceu. Dynamic DVD Cat.33500

منابع:^[۴۵]