لوسار

لوسار
رقص شیر برفی در جشنواره تبتی لوسار
نام مستعارسال نو تبتی
لوسار
برپایی توسطمردم تبتی، بوتانی، لداخی، شرپا، تامانگ، مونپا، و بودیست‌های تبتی در سراسر جهان
نوعفرهنگ تبتی، بودیسم تبتی، سال نو
اهمیتنمادگر تجدید حیات، رفاه و پاکشویی معنوی
تناوبسالانه
مرتبط باگالدان نامچوت، لوسونگ، گیالپو لوسار، تامو لهوسار، سونام لهوسار، ماِی‌فانگ

لوسار (به انگلیسی: Losar; الفبای تبتی: ལོ་གསར་, وایل: lo-sar ؛ به معنای «سال نو»)، که با نام سال نو تبتی نیز شناخته می‌شود، جشنواره‌ای در بودیسم تبتی است. این جشن در تاریخ‌های متفاوتی بسته به سنت‌های محلی در تبت، بوتان، نپال، آروناچال پرادش، سیکیم و لداخ برگزار می‌شود. لوسار در نخستین روز تقویم شمسی–قمری تبتی جشن گرفته می‌شود که با ماه فوریه یا مارس در گاه‌شماری میلادی تطابق دارد.

این جشنواره ریشه‌هایی کهن‌تر از ورود آیین بودا به تبت دارد و برخاسته از آیین‌های زمستانی سوزاندن بخور در دین بون است. در دوران پادشاه نهم تبت، این رسم با جشن برداشت درآمیخت و لوسار سالانه را پدیدآورد. در سال ۲۰۲۵، سال نو در ۲۸ فوریه (۹ اسفند ۱۴۰۳) آغاز شد و سال ماده چوب مار را رقم زد.

تاریخچه

جشن لوسار در لهاسا، ۱۹۳۸

لوسار پیش از ورود بودیسم به تبت وجود داشته و ریشه‌های آن به رسم زمستانی سوزاندن بخور در دین بون بازمی‌گردد. سال نو تبتی بر اساس سال ۱۲۷ پیش از میلاد، یعنی سالی که نخستین پادشاه تبت، نیاتری تسنپو، سلسله یارلونگ را بنیان نهاد، شمارش می‌شود. گفته می‌شود در دوران پادشاه نهم تبت، پوده گونگیال (۳۱۷–۳۹۸ میلادی)، این رسم با جشن برداشت درآمیخت و جشنواره سالانه لوسار را پدیدآورد.[۱]

چهاردهمین دالایی لاما اشاره می‌کند که برای صدها سال سنت بوده‌است که دالایی لاما و دولت تبت در جشن‌های سال نو با اوراکل نچونگ مشورت کنند.[۲]

آداب و رسوم

اجرای راهب تبتی در جشن لوسار در صومعه دام‌تهوک در منطقه خام

لوسار به مدت ۱۵ روز جشن گرفته می‌شود و مهم‌ترین مراسم در سه روز نخست برگزار می‌شود. در روز اول، نوشیدنی‌ای به نام چانگکول از چهانگ (نوعی آبجو تبتی-نپالی) تهیه می‌شود. روز دوم به نام «لوسار پادشاه» (گیالپو لوسار) شناخته می‌شود.[۱]

خانواده‌ها چند روز پیش از لوسار خانه‌های خود را کاملاً تمیز می‌کنند، با گل‌های معطر آذین می‌بندند، و شاخه‌های سدر، رودودندرون و ارس را برای سوزاندن به عنوان بخور آماده می‌کنند. غذاهای سنتی مانند کاپسه (شیرینی سرخ‌شده) تهیه می‌شود و چانگ (آبجو جو) نوشیدنی محبوب این جشن است.[۱]

لوسار در شهر دارامشالا در هند[۳] و دیگر جوامع بودیست تبتی برگزار می‌شود. پیش از تهاجم چین به تبت در ۱۹۵۰، مراسم لوسار با آیینی صبحگاهی در صومعه نامگیال، به رهبری دالایی لاما، آغاز می‌شد.[۴]

لوسار در بوتان با آداب مشابه اما متمایزی برگزار می‌شود. جشن مدرن لوسار در بوتان از سال ۱۶۳۷ میلادی آغاز شد.[۵]

تاریخ‌های لوسار

تقویم تبتی یک گاه‌شماری شمسی–قمری است. لوسار در روزهای اول تا سوم نخستین ماه قمری جشن گرفته می‌شود.

سال میلادیسال تبتیتاریخ لوسارجنس، عنصر و حیوان
۲۰۲۳۲۱۵۰۶ فوریهماده آب خرگوش
۲۰۲۴۲۱۵۱۱۰ فوریهنر چوب اژدها
۲۰۲۵۲۱۵۲۲۸ فوریهماده چوب مار
۲۰۲۶۲۱۵۳۱۸ فوریهنر آتش اسب

منابع

  1. 1 2 3 William D. Crump, "Losar" in Encyclopedia of New Year's Holidays Worldwide (McFarland & Co. : 2008), pp. 237–38.
  2. ↑ Gyatso, Tenzin (1988). Freedom in Exile: the Autobiography of the Dalai Lama of Tibet (rev. ed. : Abacus Books, London). شابک ‎۰−۳۴۹−۱۱۱۱۱−۱
  3. ↑ The Best of Photojournalism #۲۱: ۱۹۹۵: The Year in Pictures. Philadelphia: Running Press Book Publishers. ۱۹۹۶. ص. ۱۴۲. شابک ۹۷۸-۱-۵۶۱۳۸-۷۷۲-۴.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  4. ↑ J. Gordon Melton, "Losar" in Religious Celebrations: An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations, Vol. 1 (ABC-CLIO, 2011), pp. 530–31.
  5. ↑ James Mayer, Losar: Community Building and the Bhutanese New Year بایگانی‌شده در فوریه ۲۸, ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine, Smithsonian Folklife Festival (February 15, 2013).

پیوند به بیرون