لومی
| The LUMI supercomputer.jpg | |
| Active | ۱۳ ژوئن ۲۰۲۲ |
|---|---|
| حمایت کنندگان | EuroHPC و کنسرسیوم LUMI |
| مکان | کایانی، فنلاند |
| معماری | ۳۶۲٬۴۹۶ هسته، پردازنده‌های AMD EPYC و ۱۰٬۲۴۰ پردازنده گرافیکی AMD Radeon Instinct MI250X |
| توان | ۷٫۱ مگاوات |
| حافظه | ۱٫۷۵ پتابایت |
| ظرفیت | ۱۱۷ پتابایت |
| سرعت | ۳۷۹ پتافلاپس (Rmax) / ۵۳۱ پتافلاپس (Rpeak) |
| هزینه | ۱۴۴٫۵ میلیون یورو |
| Ranking | TOP500: 9, ژوئیه ۲۰۲۵ |
| وب سایت | www |
لومی (به انگلیسی: LUMI، مخفف Large Unified Modern Infrastructure) یک ابررایانه پتامقیاس است که در مرکز داده CSC در کایانی، فنلاند قرار دارد.[۱] این سامانه در ژانویه ۲۰۲۳ به سریع‌ترین ابررایانه اروپا تبدیل شد.[۲]
سامانه کامل LUMI دارای ۳۶۲٬۴۹۶ هسته پردازشی است و توانایی اجرای بیش از ۳۷۵ پتافلاپس را دارد. توان نظری اوج آن بیش از ۵۵۰ پتافلاپس است که آن را در میان قدرتمندترین رایانه‌های جهان قرار می‌دهد.[۳] در فهرست TOP500 نوامبر ۲۰۲۲، لومی در رتبه پنجم قرار گرفت و عملکرد اندازه‌گیری‌شده آن ۳۰۹٫۱ پتافلاپس بود.[۴]
معماری
سامانه توسط شرکت هیولت پکرد انترپرایز (HPE) ساخته شده و از معماری HPE Cray EX بهره می‌برد. این سامانه دارای پردازنده‌های نسل جدید ۶۴ هسته‌ای AMD EPYC و پردازنده‌های گرافیکی AMD Radeon Instinct است.[۵]
لومی یک سامانه مبتنی بر واحد پردازش گرافیکی (GPU) است و بخش عمده توان محاسباتی آن از هسته‌های گرافیکی تأمین می‌شود. این معماری به دلیل نسبت مناسب هزینه به عملکرد انتخاب شده است. سامانه دارای ۱٫۷۵ پتابایت حافظه RAM و ۱۱۷ پتابایت فضای ذخیره‌سازی است.[۶]
تأمین مالی
لومی به‌صورت مشترک توسط طرح مشترک EuroHPC و کنسرسیوم LUMI تأمین مالی شده است. کشورهای عضو این کنسرسیوم عبارت‌اند از فنلاند، بلژیک، جمهوری چک، دانمارک، استونی، ایسلند، نروژ، هلند، لهستان، سوئد و سوئیس. بودجه کل پروژه ۱۴۴٫۵ میلیون یورو بوده است.[۷]
انرژی
لومی به‌طور کامل از برق‌آبی استفاده می‌کند و گرمای تولیدشده توسط آن برای گرم‌کردن ساختمان‌های اطراف بازیافت می‌شود. به همین دلیل، این سامانه یکی از سازگارترین ابررایانه‌های جهان با محیط زیست به‌شمار می‌رود.[۸]
بهره‌برداری
نیمی از ظرفیت لومی در اختیار EuroHPC قرار دارد که ۲۰ درصد آن برای استفاده صنعت و شرکت‌های کوچک و متوسط رزرو شده است. نیم دیگر میان کشورهای عضو کنسرسیوم بر اساس میزان مشارکت مالی آن‌ها تقسیم می‌شود.[۹]
نام‌گذاری
واژه «لومی» در زبان فنلاندی به معنای «برف» است.[۱۰]
جستارهای وابسته
- لئوناردو
- EuroHPC
منابع
- ↑ «CSC: One of the world's mightiest supercomputers LUMI will lift European research and competitiveness to a new level». ScienceBusiness. ۲۱ اکتبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۴ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Larabel، Michael (۱۳ ژوئن ۲۰۲۲). «LUMI Inaugurated As Europe's Most Powerful Supercomputer - Powered By AMD CPUs/GPUs». دریافت‌شده در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۲.
{{cite news}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Black، Doug (۱ مه ۲۰۲۰). «LUMI: the EuroHPC pre-exascale system of the North». insideHPC. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ دسامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۷ مه ۲۰۲۶.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازدید=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «November 2022 TOP500». دریافت‌شده در ۱۹ نوامبر ۲۰۲۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «Hewlett Packard Enterprise wins $160M+ contract to power one of the world's fastest supercomputers». Hewlett Packard Enterprise. ۲۱ اکتبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «GPU nodes - LUMI-G - Documentation». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ مارس ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱۷ مه ۲۰۲۶.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازدید=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «LUMI: a new EuroHPC world-class supercomputer in Finland». European Commission. ۲۱ اکتبر ۲۰۲۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ ژوئن ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۱۷ مه ۲۰۲۶.
{{cite web}}: بیش از یک پارامتر|تاریخ بازدید=و|بازبینی=داده‌شده است (کمک)نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «LUMI Supercomputer Will Start Operations Next Year, Promotes Green Transition». HPCwire. ۱۷ نوامبر ۲۰۲۰. دریافت‌شده در ۱۳ فوریه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ «FAQ». LUMI. دریافت‌شده در ۱۳ ژوئیه ۲۰۲۱.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده) - ↑ Alanne، Severi (۱۹۱۹). Suomalais-Englantilainen Sanakirja - Finnish-English Dictionary. Tyomies Publishing Company. ص. ۳۴۳.
{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
- ابررایانهها
- کایانی