لیلی البه
لیلی البه | |
|---|---|
![]() البه در ۱۹۲۶ | |
| زادهٔ | ۲۸ دسامبر ۱۸۸۲ |
| درگذشت | ۱۳ سپتامبر ۱۹۳۱ (۴۸ سال) |
| ملیت | دانمارکی |
| پیشه | نقاش |
| همسر | گردا وگنر (۱۹۳۰–۱۹۰۴) |
لیلی ایلسه الونس (۲۸ دسامبر ۱۸۸۲ – ۱۳ سپتامبر ۱۹۳۱) که بیشتر با نام لیلی البه شناخته میشود، یک نقاش دانمارکی، زن تراجنسی و یکی از نخستین دریافتکنندگان عمل تطبیق جنسیت (که در آن زمان جراحی تغییر جنسیت نامیده میشد) بود.[۱][۲]
البه با نام زمان تولدش، آینار ویگنر، به نقاشی اشتغال داشت.[۳] او پس از گذار جنسیت در سال ۱۹۳۰، نام قانونی خود را به لیلی ایلسه الونس تغییر داد، نقاشی را کنار گذاشت[۴] و بعدها نام خانوادگی البه را برگزید. او نخستین فرد شناختهشدهای بود که برای دستیابی به بارداری تحت عمل پیوند رحم قرار گرفت، اما به دلیل عوارض ناشی از آن درگذشت.[۵][۶][۷][۸]
نسخههای بریتانیایی و آمریکایی روایت نیمهزندگینامهای او پس از مرگش در سال ۱۹۳۳ با عنوان «از مرد به زن: یک گزارش واقعی از تغییر جنسیت» منتشر شد.[۹][۱۰] فیلمی با الهام از زندگی او به نام دختر دانمارکی در سال ۲۰۱۵ اکران شد. همچنین یک اپرا بر اساس زندگی او با نام لیلی البه، به آهنگسازی توبیاس پیکر، در سال ۲۰۲۳ برای نخستین بار اجرا شد.[۱۱][۱۲][۱۳]
اوایل زندگی
طبق دفتر ثبت کلیسای سنت نیکولای، عموماً باور بر این است که البه در سال ۱۸۸۲ در وایله، دانمارک، به عنوان فرزند آنه ماری تامسن و موگنس ویلهلم ویگنر، تاجر ادویه، متولد شد.[۱۴][۱۵] سال تولد او در کتابی دربارهاش ۱۸۸۶ ذکر شده که در آن برخی حقایق برای محافظت از هویت افراد درگیر تغییر یافته است. حقایق مربوط به زندگی همسرش، گردا ویگنر-گوتلیب، نشان میدهد که تاریخ ۱۸۸۲ صحیح است؛ زیرا آنها در سال ۱۹۰۴ در زمان تحصیل در دانشکده با هم ازدواج کردند و اگر تاریخ ۱۸۸۶ درست بود، البه در آن زمان تنها هجده سال داشت.[۱۶][۱۷]
گمانهزنیهایی وجود دارد مبنی بر اینکه البه بیناجنسی بوده است،[۱۸][۱۹][۲۰] اگرچه این موضوع مورد اختلاف است.[۲۱] برخی گزارشها حاکی از آن است که او از پیش تخمدانهای ابتدایی در شکم خود داشته و ممکن است به سندرم کلاینفلتر مبتلا بوده باشد.[۲][۷]
ازدواج و مدلینگ


البه زمانی که دانشجو در آکادمی سلطنتی هنرهای زیبای دانمارک در کپنهاگ بود با گردا گوتلیب آشنا شد[۲۲] و آنها در سال ۱۹۰۴، زمانی که گوتلیب نوزده و البه بیست و دو ساله بود، ازدواج کردند.[۲۳] گردا از خانوادهای محافظهکار بود و پدرش در کلیسای لوتری کشیش بود.[۲۴] آنها به عنوان تصویرگر فعالیت میکردند؛ البه در نقاشی منظره تخصص داشت و گوتلیب کتابها و مجلات مد را تصویرگری میکرد.
آنها پیش از اقامت در پاریس در سال ۱۹۱۲ به سراسر ایتالیا و فرانسه سفر کردند؛ در پاریس البه توانست با تظاهر به اینکه خواهرشوهر گوتلیب است، آزادانهتر به عنوان یک زن زندگی کند.[۲۵] البه در سال ۱۹۰۷ جایزه نوهاوزن را دریافت کرد و آثارش را در «نمایشگاه پاییزی هنرمندان» در موزه هنر وایله در دانمارک و همچنین در سالن و «نمایشگاه پاییز» پاریس به نمایش گذاشت.[۲۶]
البه پس از آنکه متوجه شد از پوشیدن جورابهای زنانه و کفش پاشنهبلند لذت میبرد، شروع به پوشیدن لباسهای زنانه کرد؛ او این کار را برای جایگزینی مدل گوتلیب، بازیگر زن «آنا لارسن»، که یک بار برای نشستن مقابل نقاش دیر کرده بود، انجام داد. لارسن نام «لیلی» را پیشنهاد کرد و تا دهه ۱۹۲۰، البه به طور منظم با این نام به عنوان یک زن در مراسمها و جشنهای مختلف شرکت میکرد. گوتلیب برای نقاشیهایش از زنان زیبا با چشمان بادامی مسحورکننده که لباسهای شیک به تن داشتند، مشهور شد؛ مدل این تصویرگریهای «زنان افسونگر کوچک»، در واقع البه بود.[۲۷][۲۸] البه پس از گذار خود، نقاشی را کنار گذاشت.[۴][۲]
پرتره، حدود ۱۹۲۸
پرتره، بدون تاریخ
جراحیها و پایان ازدواج

در سال ۱۹۳۰، البه برای انجام عمل تطبیق جنسیت که در آن زمان بسیار آزمایشی بود، به آلمان وایمار رفت. او پیش از آگاهی از این گزینهها، به خودکشی فکر کرده بود.[۲۹] البه در زمان حضور در آلمان، در مؤسسه علوم جنسی هیرشفلد اقامت داشت.[۳۰] پیش از شروع هرگونه مراحل جراحی، سلامت روانشناختی البه توسط ماگنوس هیرشفلد، سکسولوژیست آلمانی، طی مجموعهای از آزمایشها ارزیابی شد.[۳۰] سپس مجموعهای از چهار عمل جراحی در یک دوره دو ساله انجام شد.[۲۸] نخستین جراحی که در برلین انجام شد، شامل بیضهبرداری بود که توسط اروین گورباندت صورت گرفت.[۳۱] باقی جراحیهای او توسط کورت وارنکروس، پزشک کلینیک زنان شهرداری درسدن، انجام شد.[۳۰][۳۲] تمام مدارک پزشکی لیلی البه در نتیجه بمبارانهای نیروهای متحدین که کلینیک و بایگانی آن را ویران کرد، از بین رفت.[۳۰][۳۳] دومین عمل جراحی شامل پیوند تخمدان روی عضلات شکمی او و سومین عمل برای برداشتن آلت تناسلی و کیسه بیضه بود.[۳۰][۳۴] تا این زمان، پرونده او در روزنامههای دانمارکی و آلمانی به یک جنجال تبدیل شده بود. یک دادگاه دانمارکی در اکتبر ۱۹۳۰ ازدواج این زوج را ابطال کرد[۳۵] و البه موفق شد جنسیت قانونی و نام خود را تغییر دهد و حتی گذرنامهای با نام «لیلی ایلسه الونس» دریافت کند.[۳۶] نام «لیلی البه» نخستین بار در مقاله یک روزنامه دانمارکی که توسط لوئیز «لولو» لاسن، روزنامهنگار کپنهاگی برای پولیتیکن در فوریه ۱۹۳۱ نوشته شده بود، به چاپ رسید.[۳۳][۳۷] البه به درسدن بازگشت و رابطهای را با کلود لژون، دلال هنری فرانسوی، آغاز کرد که قصد داشت با او ازدواج کند و از او صاحب فرزند شود.[۸][۳۸] گردا نیز پس از جدایی از البه با یک مرد ایتالیایی ازدواج کرد، هرچند این ازدواج نیز اندکی بعد به طلاق انجامید.[۳۹]
در سال ۱۹۳۱، البه برای چهارمین جراحی خود جهت پیوند رحم و ساخت مجرای واژن (واژینوپلاستی) بازگشت.[۸][۴۰][۷] این امر او را به یکی از نخستین زنان ترنس تبدیل کرد که تنها چند هفته پس از عمل آزمایشی اروین گورباندت بر روی دورا ریشتر، تحت جراحی واژینوپلاستی قرار گرفت.[۳۳]
مرگ
به دنبال چهارمین جراحی البه، دستگاه ایمنی او رحم پیوندی را پس زد؛ چرا که در آن زمان داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی مانند آنچه در پیوندهای عضو مدرن استفاده میشود، هنوز به طور گسترده کاربرد نداشتند. پسزدن عضو باعث بروز عفونت شد که منجر به مرگ او بر اثر ایست قلبی در ۱۳ سپتامبر ۱۹۳۱ در درسدن آلمان، سه ماه پس از جراحی گشت.[۷][۸][۳۳][۴۰][۴۱]
البه در گورستان ترینیتی در درسدن آلمان به خاک سپرده شد، اما قبر او در دهه ۱۹۶۰ تسطیح شد. در آوریل ۲۰۱۶، سنگ قبر جدیدی با حمایت مالی فوکس فیچرز (شرکت تولیدکننده فیلم دختر دانمارکی) بنا گردید.[۴۲][۴۳]
نقاشیها
البه علاوه بر اینکه یکی از نخستین دریافتکنندگان عمل تطبیق جنسیت بود، به عنوان یک نقاش نیز شناخته میشد اما پس از گذار جنسیت خود، این کار را رها کرد.[۴] تمرکز اصلی نقاشیهای البه بر روی مناظر بود. او آثار موفق بسیاری داشت که از میان آنها میتوان به پرتره یک زن (۱۹۲۳)، چشماندازی از کاپری (۱۹۲۱)، نمایی از باغ ورسای (۱۹۲۲)، نمای ساحلی از فرانسه (۱۹۱۸) و تریانون (۱۹۲۰) اشاره کرد.[۴۴]
در فرهنگ عامه
جشنواره فیلم MIX کپنهاگ، هر ساله چهار جایزه لیلی را که به نام البه نامگذاری شده است، اهدا میکند.[۴۵]
در سال ۲۰۰۰، دیوید ایبرشوف کتاب دختر دانمارکی را نوشت که روایتی تخیلی از زندگی البه بود.[۴۶] این کتاب به یک پرفروشترین بینالمللی تبدیل و به زبانهای بسیاری ترجمه شد. این رمان یکی از نخستین روایتهای داستانی از عمل تطبیق جنسیت را ارائه کرد که به ادبیات دگرباشان شکل داد.[۴۷] در سال ۲۰۱۵، فیلمی به همین نام به تهیهکنندگی گیل موتروکس و نیل لابیت و با بازی ادی ردمین در نقش البه ساخته شد. این فیلم در سپتامبر ۲۰۱۵ در جشنواره فیلم ونیز مورد استقبال قرار گرفت،[۴۸] اگرچه به دلیل انتخاب یک مرد همسوکردار برای ایفای نقش یک زن ترنس مورد انتقاد قرار گرفت.[۴۹] هم رمان و هم فیلم چندین موضوع را نادیده گرفتند، از جمله گرایش جنسی گوتلیب که در سوژههای طراحیهای اروتیک او مشهود است[۵۰] و فروپاشی رابطه گوتلیب و البه پس از ابطال ازدواجشان.[۵۱]
اپرای توبیاس پیکر به نام لیلی البه با حضور لوسیا لوکاس، در تئاتر سنت گالن در سوئیس برای نخستین بار اجرا شد.[۵۲][۵۳][۵۴] این اپرا که بر اساس زندگی لیلی البه و کتاب «از مرد به زن: یک گزارش واقعی از تغییر جنسیت» ساخته شده است،[۵۵][۵۶] در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۳ به روی صحنه رفت[۵۷] و جایزه «بهترین نخستین اجرای جهانی» را در جوایز اوپر! ۲۰۲۳ دریافت کرد.
انتشارات
در سال ۱۹۳۱، لیلی البه در دانمارک با همکاری دوستش، ارنست هارترن، بر روی خاطرات زندگیاش کار میکرد.[۳۱] کتاب Fra Mand til Kvinde (از مرد به زن) پس از مرگ البه توسط دوست و ویراستار آلمانیاش با نام مستعار نیلز هویر منتشر شد.[۵۸] این روایت جزئیاتی از زندگی او به عنوان نقاش دانمارکی و مراحل عمل تطبیق جنسیت او را ارائه میداد.[۳۱] به دلیل گزارشهایی مبنی بر داشتن اندامهای تناسلی مردانه و زنانه و همچنین از بین رفتن پروندههای پزشکی مربوط به کالبدشناسی پیش از جراحی او در جریان حملات هوایی متحدین، احتمال بیناجنسی بودن لیلی البه مطرح شده است؛ هرچند این نظریه مورد اختلاف است.[۵۸] این روایت در طول دو سال، چهار بار و به سه زبان مختلف منتشر شد.[۳۱] نسخههای بریتانیایی و آمریکایی با عنوان «از مرد به زن: یک گزارش واقعی از تغییر جنسیت» هر دو در سال ۱۹۳۳ به چاپ رسیدند.[۹][۱۰]
کتاب «از مرد به زن: یک گزارش واقعی از تغییر جنسیت» با انتشار داستان لیلی البه در نشریات آمریکایی، توجهها را به مداخلات پزشکی جدید جلب کرد.[۵۹] نشریات آمریکایی مانند «مردی که زن میشود» و «زمانی که علم مردی را به زن تبدیل کرد» که در مجله محبوب سکسولوژی منتشر شدند، داستان لیلی البه را با موارد تغییر جنسیت افراد بیناجنسی مرتبط دانستند.[۵۹] این روایتها دیدگاهی دوگانه نسبت به جنسیت را ترویج کرده و کلیشههای جنسیتی را در میان آمریکاییها تقویت کردند.[۵۹]
لیلی البه و کتاب خاطراتش در رسانههای اروپایی نیز به خوبی شناخته شدند و توسط پل وبر تبلیغ گشتند.[۶۰] داستان او مشوق کنشگری سیاسی شد و آگاهی نسبت به چالشهای پیش روی افراد ناهمنوا با جنسیت را افزایش داد.[۶۰]
منابع
- ↑ Hirschfeld, Magnus (1926). "Chirurgische Eingriffe bei Anomalien des Sexuallebens". Therapie der Gegenwart (به آلمانی): 67, 451–455.
- 1 2 3 Koymasky, Matt & Andrej (17 May 2003). "Famous GLTB: Lili Elbe". HistoryVSHollywood.com. Archived from the original on 10 October 2007. Retrieved 2 February 2016. Based on Brown, Kay (1997); Aldrich R. & Wotherspoon G., Who's Who in Gay and Lesbian History, from Antiquity to WWII, Routledge, London, 2001.
- ↑ Meyer 2015, pp. 15, 310–313.
- 1 2 3 Meyer, Sabine (2015). »Wie Lili zu einem richtigen Mädchen wurde«: Lili Elbe: Zur Konstruktion von Geschlecht und Identität zwischen Medialisierung, Regulierung und Subjektivierung (به آلمانی). Verlag. pp. 311–314. ISBN 978-3-8394-3180-1.
- ↑ Goldberg, A. E.; Beemyn, G. (2021). The Sage Encyclopedia of Trans Studies. Sage Publications. p. 261. ISBN 978-1-5443-9382-7. Archived from the original on 2023-01-12. Retrieved 2023-01-12.
- ↑ Kroløkke, C.; Petersen, T. S.; Herrmann, J. R.; Bach, A.S.; Adrian, S. W.; Klingenberg, R.; Petersen, M. N. (2019). The Cryopolitics of Reproduction on Ice: A New Scandinavian Ice Age. Emerald Studies in Reproduction, Culture and Society. Emerald Publishing Limited. p. 154. ISBN 978-1-83867-044-3. Archived from the original on 2023-01-31. Retrieved 2023-01-31.
- 1 2 3 4 "Lili Elbe Biography". Biography.com. A&E Television Networks. Archived from the original on 2019-01-06. Retrieved 2015-12-11.
- 1 2 3 4 "Lili Elbe: The Transgender Artist behind The Danish Girl". This Week Magazine. 18 September 2015. Archived from the original on 26 December 2018. Retrieved 1 February 2016.
- 1 2 Worthen, Meredith (n.d.). "Lili Elbe – Painter". Biography.com. Archived from the original on 6 January 2019. Retrieved 15 August 2016.
- 1 2 Elbe, Lili (2020). "Introduction". In Caughie, Pamela; Meyer, Sabine (eds.). Man Into Woman: A Comparative Scholarly Edition. Bloomsbury. ISBN 978-1-350-02149-5.
- ↑ "Lili Elbe". tobiaspicker.com. Archived from the original on 2022-10-18. Retrieved 2022-01-11.
- ↑ Charles Shafaieh. "Living Authentically". Opera News. Archived from the original on 18 October 2022. Retrieved 2022-09-11.
- ↑ Cannon, Richard. "Lucia Lucas: The BBC Music Magazine Interview". BBC Music Magazine. Archived from the original on 8 July 2023. Retrieved 2023-09-11.
- ↑ Meyer 2015, p. 340.
- ↑ "Kunstindeks Danmark & Weilbachs Kunstnerleksikon". kulturarv.dk (به Danish). Archived from the original on 30 April 2022. Retrieved 30 April 2022.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:زبان ناشناخته (link) - ↑ She and She: The Marriage of Gerda and Einar Wegener. The Copenhagen Post. 3 July 2000
- ↑ "Ejner Mogens Wegener, 28-12-1882, Vejle Stillinger: Maler". Politietsregisterblade.dk. Archived from the original on 3 August 2015. Retrieved 30 December 2011.
- ↑ Hoyer, Niels, ed. (2004). Man into Woman: The First Sex Change, a Portrait of Lili Elbe: The True and Remarkable Transformation of the Painter Einar Wegener. London: Blue Boat Books. pp. vii, 26–27, 172. ISBN 978-0-9547072-0-0.
- ↑ "Lili Elbe's Autobiography, Man into Woman". OII Australia – Intersex Australia. OII Australia. 16 April 2009. Archived from the original on 28 March 2015. Retrieved 1 September 2015.
- ↑ Vacco, Patrick (29 April 2014). "Les Miserables Actor Eddie Redmayne to Star as Queer Artist Lili Elbe". The Advocate. Archived from the original on 29 September 2015. Retrieved 1 September 2015.
- ↑ Kaufmann, Jodi (January 2007). "Transfiguration: A Narrative Analysis of Male-to-female Transsexual". International Journal of Qualitative Studies in Education. 20 (1): 1–13. doi:10.1080/09518390600923768. S2CID 144939698.
- ↑ "Conway's Vintage Treasures". Vintage-movie-poster.com. Archived from the original on 27 March 2019. Retrieved 8 April 2014.
- ↑ "Biography of Gerda Wegener". Biography.com. Archived from the original on 16 May 2019. Retrieved 17 December 2019.
- ↑ "Wegener, Gerda (1886–1940) – Danish". Archived from the original on 13 January 2022. Retrieved 13 January 2022.
- ↑ "Gerda Wegener: The Truth Behind The Canvas". artefactmagazine.com. 7 March 2017. Archived from the original on 18 December 2019. Retrieved 17 December 2019.
- ↑ The Arts and Transgender. renaissanceblackpool.org
- ↑ Gerda Wegener. get2net.dk
- 1 2 "Lili Elbe (1886–1931)". LGBT History Month. Archived from the original on 3 August 2015. Retrieved 8 April 2014.
- ↑ Vianello, Laura (2015-12-02). "Lili Elbe and Gerda Gottlieb: Defining Gender through Artistic Representation". Laura Vianello (به انگلیسی). Archived from the original on 6 April 2023. Retrieved 2023-04-06.
- 1 2 3 4 5 Vicente, Marta V (2021-09-23). "The Medicalization of the Transsexual: Patient-Physician Narratives in the First Half of the Twentieth Century". Journal of the History of Medicine and Allied Sciences. 76 (4): 392–416. doi:10.1093/jhmas/jrab037. ISSN 0022-5045. PMID 34553224. Archived from the original on 2 July 2023. Retrieved 26 March 2023.
- 1 2 3 4 "Lili Elbe Digital Archive". www.lilielbe.org. Archived from the original on 18 December 2019. Retrieved 2023-03-26.
- ↑ Brown, Kay (1997) Lili Elbe. Transhistory.net.
- 1 2 3 4 "A Trans Timeline – Trans Media Watch". Trans Media Watch. Archived from the original on 26 December 2018. Retrieved 3 February 2016.
- ↑ (Meyer 2015، صص. 271–281)
- ↑ (Meyer 2015، صص. 308–311)
- ↑ "Man Into Woman". Archived from the original on 18 December 2019. Retrieved 17 December 2019.
- ↑ Loulou Lassen (February 28, 1931). "Lili Elbe Digital Archive – Contextual Material – Et Liv gennem to Tilværelser". Politiken. Archived from the original on 2 October 2021. Retrieved 2 October 2021.
- ↑ "The Incredibly True Adventures of Gerda Wegener and Lily Elbe". Coilhouse.net. Archived from the original on 11 May 2019. Retrieved 17 December 2019.
- ↑ "Gerda Wegener – Art, Death & Facts". Biography (به انگلیسی). 2021-04-06. Archived from the original on 1 April 2023. Retrieved 2023-03-26.
- 1 2 Harrod, Horatia (8 December 2015). "The Tragic True Story Behind The Danish Girl". The Telegraph. Archived from the original on 21 April 2016. Retrieved 11 December 2015.
- ↑ "Lili Elbe (Einar Wegener) 1882–1931". Danmarkshistorien.dk (به دانمارکی). 10 September 2013. Archived from the original on 5 April 2016. Retrieved 2 February 2016.
- ↑ "Letzte Ehre fürs Danish Girl" [Last honor for the Danish Girl]. Queer.de (به آلمانی). April 23, 2016. Archived from the original on 21 June 2018. Retrieved 24 May 2017.
- ↑ Haufe, Kay (22 April 2016). "Hollywood rettet Lili Elbes Grab" [Hollywood saves Lili Elbe's grave]. Sächsische Zeitung (به آلمانی). Archived from the original on 21 June 2018. Retrieved 26 April 2016.
- ↑ Shennan, Rhona (December 28, 2022). "Lili Elbe Paintings: Who was Transgender Artist, is The Danish Girl Film About Her, When was Her Death?". Archived from the original on 6 April 2023. Retrieved 6 April 2023.
- ↑ "MIX Copenhagen LGBT Film Festival – LGBTQ – Copenhagen". ellgeeBE. Archived from the original on 9 December 2018. Retrieved 8 December 2018.
- ↑ "Books of the Times; Radical Change and Enduring Love". The New York Times. 14 February 2000. Archived from the original on 25 December 2018. Retrieved 11 December 2015.
- ↑ "International Journal Of Arts, Humanities & Social Science". ijahss.net (به انگلیسی). Archived from the original on 26 March 2023. Retrieved 2023-03-26.
- ↑ "The Danish Girl Wows With 10-Minute Standing Ovation In Venice Premiere". Deadline. 5 September 2015. Archived from the original on 15 April 2019. Retrieved 6 September 2015.
- ↑ Denham, Jess (12 August 2015). "The Danish Girl: Eddie Redmayne Defends Casting as Trans Artist Lili Elbe After Backlash". The Independent. Archived from the original on 12 May 2019. Retrieved 7 March 2016.
- ↑ "The Incredibly True Adventures of Gerda Wegener and Lili Elbe". coilhouse.net. 3 August 2012. Archived from the original on 11 May 2019. Retrieved 26 January 2016.
- ↑ "Reading Group Notes The Danish Girl". allenandunwin.com. Archived from the original on 24 May 2020. Retrieved 10 December 2015.
- ↑ "Lili Elbe". tobiaspicker.com. Archived from the original on 18 October 2022. Retrieved January 11, 2022.
- ↑ Charles Shafaieh. "Living Authentically". Opera News. Archived from the original on 18 October 2022. Retrieved 2022-09-11.
- ↑ "Lili Elbe". tobiaspicker.com. Archived from the original on 18 October 2022. Retrieved 18 October 2022.
- ↑ Worthen, Meredith (n.d.). "Lili Elbe – Painter". Biography.com. Archived from the original on 6 January 2019. Retrieved 15 August 2016.
- ↑ Elbe, Lili (2020). Caughie, Pamela; Meyer, Sabine (eds.). Man Into Woman: A Comparative Scholarly Edition. Bloomsbury. Introduction. ISBN 978-1-350-02149-5.
- ↑ "Lili Elbe: Oper von Tobias Picker und Aryeh Lev Stollman". konzertundtheater.ch. July 10, 2023. Archived from the original on 15 June 2023. Retrieved 22 October 2024.
- 1 2 Gailey, Nerissa (2017-10-15). "Strange Bedfellows: Anachronisms, Identity Politics, and the Queer Case of Trans*". Journal of Homosexuality. 64 (12): 1713–1730. doi:10.1080/00918369.2016.1265355. ISSN 0091-8369. PMID 27892825. S2CID 11678847. Archived from the original on 2 July 2023. Retrieved 26 March 2023.
- 1 2 3 Meyerowitz, Joanne (1998). "Sex Change and the Popular Press: Historical Notes on Transsexuality in the United States, 1930–1955". GLQ: A Journal of Lesbian and Gay Studies. 4 (2): 159–187. doi:10.1215/10642684-4-2-159. ISSN 1064-2684.
- 1 2 Sutton, Katie (May 2012). "'We Too Deserve a Place in the Sun': The Politics of Transvestite Identity in Weimar Germany". German Studies Review. 35 (2): 335–354. doi:10.1353/gsr.2012.a478043. JSTOR 23269669. Archived from the original on 29 March 2023. Retrieved 26 March 2023.
- مشارکتکنندگان ویکیپدیا. «Lili Elbe». در دانشنامهٔ ویکیپدیای انگلیسی، بازبینیشده در ۱۲ سپتامبر ۲۰۱۵.
