مؤید ابراهیم الایرانی

مؤید ابراهیم الایرانی
مؤيد إبراهيم الإيراني‎‎
مؤید ابراهیم، دههٔ ۱۹۵۰
زادهٔ	۱۹۱۰ عکا، ولایت بیروت، امپراتوری عثمانی
درگذشت	۱۰ ژانویهٔ ۱۹۸۷ (۷۷ سال) حیفا، اسرائیل
ملیت	فلسطینی
شهروندی	امپراتوری عثمانی (۱۹۱۰–۱۹۲۰) سرپرستی فلسطین (۱۹۲۰–۱۹۴۸)
پیشه(ها)	شاعر، مترجم

مُؤیَّد ابراهیم الایرانی (۱۹۱۰ – ۱۰ ژانویهٔ ۱۹۸۷) شاعر و مترجم فلسطینیِ سدهٔ بیستم بود. او در شهر عکّا و در خانواده‌ای با اصالت ایرانی به دنیا آمد. در مدرسهٔ برادران یسوعی در حیفا درس خواند و شش زبان عربی، عبری، فرانسوی، انگلیسی، آلمانی و روسی را آموخت، به‌جز زبان فارسی که زبان پدر و مادرش بود. او در شهرداری حیفا به‌عنوان کارمند منصوب شد. مؤیّد از همان سال‌های آغازین زندگی‌اش شعر سرودن را شروع کرد و شعرش با رمانتیسیسم و یأس شناخته می‌شد. چندین مجموعهٔ شعری و یک نمایشنامهٔ منظوم فلسفی با عنوان «مجنون لیلی» از او برجای مانده است. او در حیفا به سن ۷۷ سالگی درگذشت.^[۱][۲][۳]

مؤیّد بن ابراهیم الایرانی در سال ۱۳۲۸ قمری/ ۱۹۱۰ میلادی در شهر عکّا، سنجق عکا، ولایت بیروت، امپراتوری عثمانی به دنیا آمد و در همان‌جا در خانواده‌ای با ریشه‌های فارسیِ ایرانی رشد یافت. سپس همراه خانواده به حیفا نقل مکان کرد. او در کالج الفریر در شهر حیفا تحصیل کرد و از آن‌جا فارغ‌التحصیل شد. وی شش زبان عربی، فرانسوی، انگلیسی، آلمانی، روسی و عبری را به‌خوبی فراگرفت، افزون بر زبان فارسی که زبان پدر و مادرش بود.^[۲][۳]

او به‌عنوان حسابدار در شهرداری حیفا کار می‌کرد و در همان اداره پیشرفت نمود تا این‌که به‌عنوان «کاتب شهر» منصوب شد. همچنین به‌عنوان مترجم میان زبان‌هایی که می‌دانست فعالیت داشت. علاوه بر این در بخش عربی مجلهٔ «لقاء» به‌عنوان ویراستار کار می‌کرد. او مدتی ریاست بخش فرهنگ عربی در شورای مردمیِ ادبیات و هنر فلسطین را نیز بر عهده داشت. پس از ۴۶ سال، او در سال ۱۹۷۵ بازنشسته شد. در حوزه‌های گوناگون به جامعهٔ عربی فلسطین و حیفا خدمت کرد. همچنین به‌پاس خدمات اجتماعی، ادبی و انسانی‌اش، به او «شهروند افتخاری شهر حیفا» اعطا شد.^[۲]

مؤیّد ابراهیم نوشته‌ها و اشعار خود را در مطبوعات فلسطینی و عربی منتشر کرد: از جمله در مجلات «الفجر»، «الجامعة الإسلامیة»، «فلسطین» و «الدفاع» در یافا، و «الکرمل» و «النَّفیر» در حیفا، و نیز «البلاغ الأسبوعی» و «السیاسة الأسبوعیة» در قاهره. همچنین در نشریات «حقیقة الأمر»، «الیوم»، «الهدف»، «الرابطة»، «لقاء»، «الأنباء»، «آفاق»، «الشرق» و دیگر.^[۲]

مدتی در فرانسه زندگی کرد و در سال ۱۹۸۳ به ایالات متحده مهاجرت نمود. سپس به فلسطین و اسرائیل بازگشت و سرانجام در ۱۰ ژانویهٔ ۱۹۸۷ / ۱۰ جمادی الاول ۱۴۰۷ در شهر حیفا درگذشت.^[۲]

مضامین شعری او متنوّع بودند و میان رمانتیسیسم و احساس‌گرایی تأملی در نوسان بود، «با این‌حال، گرایش رمانتیک برجسته‌ترین و غالب‌ترین ویژگی شعر او به‌شمار می‌آید». در معجم البابطین دربارهٔ او آمده است: «شعرش سرشار از نماهای تصویری کوتاه، سریع و فشرده است که در چارچوب شعر تأملیِ وجدانی جای می‌گیرد و عاطفهٔ اندوه و شکایت از روزگار بر آن چیره است. در شعر او تکرار واژگانی چون مرگ، یأس، شب، اندوه، سیاهی و تاریکی فراوان دیده می‌شود. بسیاری از شعرهایش با خطاب قرار دادن زمان آغاز می‌شوند (ای زمانِ تاریکی، ای زمانِ نزول…). همچنین او به آمیختگی با طبیعت، گفت‌وگو با آن و بازگویی رنج‌ها و شکایت‌هایش به طبیعت گرایش دارد، در حالتی آمیخته با احساس‌گرایی و رمانتیسیسمی افراطی.»^[۳] او در منظومهٔ مجنون لیلی به بازآفرینی داستان عشق قیس و لیلی پرداخته و عشق انسانی را در مکالمه‌ای با خداوند تصویر کرده است. شعرهای او تصاویر زیبای طبیعت و احساسات انسانی را با دقت و لطافت خاصی به تصویر کشیده است.^[۲]

وی از پیشگامان نهضت ادبی فلسطین از نسل شاعرانی همچون ابراهیم طوقان، عبدالکریم الکرمی، عبدالرحیم محمود، برهان العبوشی، حسن البحیری، معین بسیسو و دیگران به‌شمار می‌رود، با این حال، او مانند آنان مشهور نشد و توجه نقد ادبی و پژوهش‌های دانشگاهی را به خود جلب نکرد؛ چرا که رویکردی بی‌طرف، دور از سیاست و مبارزه داشت و از مسئلهٔ فلسطین نیز دور بود.^[۲]

در کنار شاعری، به ترجمه نیز علاقه‌مند بود و آثار بسیاری از شعر و داستان ادبیات جهانی را به عربی برگرداند.^[۲]

از مجموعه‌های شعری او می‌توان به این‌ها اشاره کرد:^[۲][۳]

• «الدموع» (اشک‌ها)، ۱۹۳۰
• «من الأعماق» (از ژرفاها)، ۱۹۶۲
• «إلى الآفاق» (به‌سوی افق‌ها)، ۱۹۷۳
• «نشيد إنشاد السلام» (سرودِ سرایشِ صلح)، ۱۹۷۸

و نیز:

• «مجنون لیلى»، یک اپرای شعریِ فلسفی.

از مهم‌ترین ترجمه‌های او:

• شاهنامهٔ فردوسی، از فارسی به عربی است که در سال ۱۹۸۶ انجام شد
• «گل‌های بدی» اثر بودلر
• گزیده‌ای از سروده‌های شاعر هندی، تاگور