ماتریکس متالوپروتئیناز

ماتریکس متالوپروتئیناز
شناسه‌ها
نمادMMP
پی‌فم clanCL0126
اینترپروIPR021190
Membranome317

ماتریکس متالوپروتئینازها (به انگلیسی: Matrix metalloproteinases؛ مخفف: MMPs)، که با نام‌هایی همچون ماتریکس متالوپپتیدازها یا ماتریکسین‌ها نیز شناخته می‌شوند، گروهی از متالوپروتئینازها هستند که در ردهٔ اندوپپتیدازهای حاوی روی و وابسته به کلسیم قرار می‌گیرند.[۱] این خانواده از پروتئازها در کنار دیگر گروه‌ها همچون آدامالیسین‌ها، سرالیسین‌ها و آستاسین‌ها بخشی از یک ابرخانوادهٔ گسترده‌تر به نام متزینسین‌ها محسوب می‌شوند.[۲]

به طور کلی، ماتریکس متالوپروتئینازها نه‌تنها توانایی تجزیه‌ی طیف گسترده‌ای از پروتئین‌های شبکه برون‌سلولی را دارند، بلکه قادرند تعدادی از مولکول‌های زیست‌فعال را نیز پردازش کنند. مطالعات نشان داده است که این آنزیم‌ها در فرآیندهایی همچون تجزیه‌ی گیرنده‌های سطح سلول، آزادسازی لیگاندهای مرتبط با آپوپتوز (مانند لیگاند فاس) و غیرفعال‌سازی کموکین‌ها و سیتوکین‌ها نقش ایفا می‌کنند.[۳]

علاوه بر این، شواهد موجود حاکی از آن است که ماتریکس متالوپروتئینازها تأثیر بسزایی در مجموعه‌ای از رفتارهای سلولی شامل تکثیر سلولی، مهاجرت و تغییرات در چسبندگی/پراکندگی سلول‌ها، تمایز سلولی، رگ‌زایی، آپوپتوز و همچنین مکانیسم‌های دفاعی میزبان دارند.

ماتریکس متالوپروتئینازها نخستین بار در سال ۱۹۶۲ در مهره‌داران، از جمله انسان، شناسایی و توصیف شدند.[۴] با این حال، پژوهش‌های بعدی نشان داد که این آنزیم‌ها نه تنها در مهره‌داران بلکه در بی‌مهرگان و حتی گیاهان نیز حضور دارند.

ویژگی‌های اصلی که ماتریکس متالوپروتئینازها را از دیگر اندوپپتیدازها متمایز می‌سازد عبارتند از: وابستگی به یون‌های فلزی (روی و کلسیم) به‌عنوان کوفاکتور برای فعالیت آنزیمی، توانایی ویژه در تجزیه‌ی شبکه برون‌سلولی که نقش اساسی در بازسازی بافت‌ها و فرآیندهای پاتولوژیک دارد، توالی DNA تکاملی منحصربه‌فرد که جایگاه ویژه آن‌ها را در ابرخانواده‌ی متزینسین مشخص می‌کند.

منابع

  1. ↑ Verma RP, Hansch C (March 2007). "Matrix metalloproteinases (MMPs): chemical-biological functions and (Q)SARs" (PDF). Bioorg. Med. Chem. 15 (6): 2223–68. doi:10.1016/j.bmc.2007.01.011. PMID 17275314. Archived from the original (PDF) on 13 May 2015. Retrieved 21 October 2015.
  2. ↑ Matrix Metalloproteinases: Its implications in cardiovascular disorders
  3. ↑ Van Lint P, Libert C (December 2007). "Chemokine and cytokine processing by matrix metalloproteinases and its effect on leukocyte migration and inflammation". J. Leukoc. Biol. 82 (6): 1375–81. doi:10.1189/jlb.0607338. PMID 17709402.
  4. ↑ Gross, J.; Lapiere, C. M. (June 1962). "Collagenolytic activity in amphibian tissues: a tissue culture assay". Proceedings of the National Academy of Sciences. 48 (6): 1014–22. Bibcode:1962PNAS...48.1014G. doi:10.1073/pnas.48.6.1014. PMC 220898. PMID 13902219.