مادران شنبه

مادران شنبه، استانبول، حدود ۱۹۹۵

مادران شنبه (ترکی استانبولی: Cumartesi Anneleri) گروهی است که هر شنبه ظهر به مدت نیم ساعت در گالاتاسارای استانبول ترکیه گرد هم می‌آیند تا اساساً در مورد بستگان گمشده خود توضیح بخواهند. ایشان عمدتاً از مادران قربانیان تشکیل شده و به عنوان الگویی از نافرمانی مدنی شناخته می‌شوند. مادران شنبه به عنوان روش اعتراض خود به ناپدیدشدن‌های اجباری و قتل‌های سیاسی توسط دولت پنهان در ترکیه در دوران کودتای نظامی دهه ۱۹۸۰ و دوران OHAL در دهه ۱۹۹۰، تحصن خاموش را با بیداری جمعی ترکیب می‌کنند. این گروه در سال ۱۹۹۵ شروع به کار کرد و با سرکوب دولت، از جمله خشونت پلیس و پیگرد قانونی، که آخرین بار در نوامبر ۲۰۲۰ رخ داده، مواجه شده است.

تاریخچه

بر اساس گزارش انجمن حقوق بشر، بین سال‌های ۱۹۹۲ و ۱۹۹۶، ۷۹۲ ناپدیدی اجباری و قتل دولتی در شرق ترکیه گزارش شده است، افزون بر تعداد بسیار بیشتری از افراد گم‌شده که گزارش نشده‌اند (OHAL را نیز ببینید).

اوّلین تحصن مادران شنبه — که گفته می‌شود تحت تأثیر مادران میدان مایو بوده — در ۲۷ مه ۱۹۹۵ بود.[۱] ایشان، پس از مواجهه با حملات خشونت‌آمیز پلیس که تقریباً هر هفته رخ می‌داد[۲][۳][۴] و به‌ویژه به‌دنبال چند حمله شدید که ضربه روحی به شرکت‌کنندگان وارد کرد،[۵] در ۱۳ مارس ۱۹۹۹ مجبور به توقف اعتراض خود شدند. این اعتراضات در ۳۱ ژانویه ۲۰۰۹ از سر گرفته شد. گروهی که با حدود ۳۰ نفر[۶] شروع به کار کرده بود، در حال حاضر هزاران شرکت‌کننده دارد. در ۲۵ آگوست ۲۰۱۸، مقامات ترکیه اعلام کردند که فرمانداری این رویداد تجمع را برای مدت نامحدود ممنوع کرده است. پس از اعلام این خبر، مادران شنبه در هفت‌صدمین اعتراض مسالمت‌آمیز خود با خشونت پلیس مواجه و تعدادی از شرکت‌کنندگان بازداشت شدند.[۷] در نوامبر ۲۰۲۰، یک دادستان برای معترضان به دلیل تلاش برای برگزاری یک «جلسه غیرقانونی» تا سه سال زندان درخواست کرد.[۸]

خواسته‌های اصلی این گروه عبارتند از:

دیدار با نخست‌وزیر اردوغان

در فوریه ۲۰۱۱، نخست‌وزیر رجب طیب اردوغان مادران شنبه را به دفتر خود در استانبول دعوت کرد تا درخواست‌های ایشان را بشنود. اردوغان گفت که به عنوان دولت هر کاری که از دستش بربیاید برای کاهش درد و رنج اعضای خانواده‌ها انجام خواهد داد، امّا خاطرنشان کرد که دستیابی به نتایج در پرونده‌های بالای ۳۰ سال آسان نخواهد بود. با این وجود، او افزود که این نمی‌تواند بهانه‌ای باشد و تلاش‌های لازم برای دستیابی به نتایج مثبت انجام خواهد شد.[۱۱]

ممنوعیت توسط دولت اردوغان

در آستانهٔ هفت‌صدمین شنبه، دولت اردوغان فعالیت مادران شنبه را ممنوع کرد. عفو بین‌الملل، دیده‌بان حقوق بشر و مدافعان حقوق بشر در بیانیه‌ای مشترک این اقدام را بخشی از «سرکوب بی‌امان جامعهٔ مدنی، مدافعان حقوق بشر و کسانی که به‌طور مسالمت‌آمیز مخالفت خود را در ترکیه ابراز می‌کنند» خواند. مادران شنبه پس از گردهمایی در آن روز دستگیر شدند و محاکمهٔ آنها در ۲۵ مارس ۲۰۲۱ در استانبول آغاز شد.[۱۲]

جوایز

  • در سال ۲۰۱۳ جایزه بین‌المللی هرانت دینک به آن‌ها اعطا شد.
  • در سال ۲۰۱۹، جایزه حقوق بشر، صلح و دموکراسی از اتاق پزشکی استانبول به آنها اعطا شد.[۱۳]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام dspace.marmara.edu.tr وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. ↑ ""Saturday Mothers": Government Must Find Bodies of Disappeared". Bianet. Retrieved 18 September 2014.
  3. ↑ "Cumartesi Anneleri/İnsanları 14 Yıldır Kayıpları Soruyor (Saturday Mothers have been asking about the lost ones for 14 years". Bianet. Retrieved 18 September 2014.
  4. ↑ Kural, Beyza. "Birinin Kaybedilmesiyle Başlıyor Her Şey". Bianet. Retrieved 18 September 2014. {{cite web}}: Unknown parameter |trans_title= ignored (|trans-title= suggested) (help)
  5. ↑ Günaysu, Ayşe. """Cumartesi" Nasıl Başladı, Neden Ara Verildi?" ("How did "Saturday" Mothers start, how was it temporarily halted")". Bianet. Retrieved 24 October 2014.
  6. ↑ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام Territories, Identities pp. 689-715 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  7. ↑ "Turkish authorities banned the gathering of "Saturday" Mothers in their 700th peaceful event". Diken. 25 August 2018. Retrieved 25 August 2018.
  8. ↑ "Prosecutor demanding prison sentences for Saturday mothers". Diken. 22 November 2020. Retrieved 22 November 2020.
  9. 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :0 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  10. 1 2 خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام :1 وارد نشده است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  11. ↑ "Başbakan 'Cumartesi Anneleri'yle buluştu". İlke Haber (به ترکی استانبولی). 5 February 2011. Retrieved 16 February 2020.
  12. ↑ "Turkey's "Saturday Mothers" on trial for protesting against disappearances". Reuters. 25 March 2021. Retrieved 5 June 2021.
  13. ↑ "Saturday Mothers awarded Human Rights, Peace and Democracy award". ANF News (به انگلیسی). Retrieved 2019-05-24.

پیوند به بیرون

الگو:Human rights in Europe