مایکل مان (جامعه‌شناس)

مایکل مان
زادهٔ۱۸ اوت ۱۹۴۲ ‏(۸۳ سال)
منچستر، بریتانیا
پس‌زمینه‌های علمی
تحصیلاتدانشگاه آکسفورد (کارشناسی، دکترای فلسفه)
تأثیرات
کار علمی
زمینهٔ تخصصی/حوزه کاریجامعه‌شناسی
زیرشاخهٔجامعه‌شناسی تاریخی
نهادالگو:دانشگاه اسکس
رشته اصلیقدرت اجتماعی، دولت، ارتش، جنگ

مایکل مان (انگلیسی: Micheal Mann زادۀ ۱۸ اوت ۱۹۴۲ در انگلستان) استاد جامعه‌شناسی در دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس می‌باشد. مان دارای شهروندی دوگانه بریتانیا و ایالات متحده است.[۱]

زندگی و حرفه

مان در منچستر متولد شد. تحصیلات ابتدایی را در یک مدرسهٔ محلی گذراند و سپس به مدرسهٔ گرامر منچستر رفت.[۲] او در سال ۱۹۶۳ کارشناسی را در تاریخ مدرن و نهایتا دکترای جامعه‌شناسی خود را در سال ۱۹۷۱ از دانشگاه آکسفورد دریافت کرد. مان بین سال‌های ۱۹۷۱ تا ۱۹۷۷ در دانشگاه اسکس و سپس بین سال‌های ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۷ در مدرسه اقتصاد لندن به تدریس جامعه‌شناسی پرداخت.[۳]

نظریه اجتماعی

یکی از ایده‌های اصلی مان، مدل IEMP اوست، که در آن IEMP مخفف منابع متمایز قدرت ایدئولوژیک، اقتصادی، نظامی و سیاسی است.[۴]

چهار مؤلفه مدل IEMP به شرح زیر تعریف می‌شوند:

  • قدرت «ایدئولوژیک» ناشی از «نیاز انسان به یافتن معنای نهایی در زندگی، به اشتراک گذاشتن هنجارها و ارزش‌ها و مشارکت در اعمال زیبایی‌شناختی و آیینی با دیگران» تلقی می‌شود.
  • قدرت «اقتصادی» ریشه در «نیاز انسان به استخراج، تبدیل، توزیع و مصرف محصولات طبیعت» دارد.
  • قدرت «نظامی» مربوط به «سازمان اجتماعی خشونت متمرکز و کشنده» است.
  • قدرت «سیاسی» «تنظیم متمرکز و سرزمینی زندگی اجتماعی» است.[۵]

در این مدل:

  • برخلاف مارکس، هیچ یک از این منابع قدرت در وهله آخر تعیین‌کننده تلقی نمی‌شوند.[۶] و
  • برخلاف وبر، مان قدرت نظامی را متمایز از قدرت سیاسی می‌داند. از نظر مان، «دولت‌های مدرن رسماً ابزارهای خشونت نظامی را در انحصار خود دارند» اما این «به استقلال سازمان قدرت نظامی پایان نمی‌دهد.»[۷]

مان در نظریه خود درباره دولت، دولت را با چهار ویژگی تعریف می‌کند:

  1. «دولت مجموعه‌ای متمایز از نهادها و پرسنل است
  2. که مرکزیت را در خود جای می‌دهد، به این معنا که روابط سیاسی به یک مرکز و از آن ساطع می‌شوند تا یک
  3. منطقه مشخص شده از نظر سرزمینی را که بر آن اعمال می‌شود، پوشش دهند
  4. درجه‌ای از قانون‌گذاری معتبر و الزام‌آور، که توسط نوعی نیروی فیزیکی سازمان‌یافته پشتیبانی می‌شود.[۸]

مان همچنین اظهار می‌کند که وبر دو مفهوم از قدرت دولت را با هم اشتباه می‌گیرد، مفاهیمی که مربوط به موارد زیر هستند:

  • «قدرت استبدادی توزیعی نخبگان دولتی بر جامعه مدنی» و
  • قدرت زیرساختی جمعی، یعنی «ظرفیت نهادی یک دولت، چه استبدادی و چه غیر آن، برای نفوذ به قلمروهای خود و اجرای لجستیکی تصمیمات».[۹]

جنگ‌ها

کتاب "درباره جنگ‌ها" اثر مان (2023) اثری است که بر قدرت نظامی و سازوکار اصلی آن، یعنی جنگ، تمرکز دارد. این کتاب جنگ‌های روم، چین امپراتوری، مغول‌ها، ژاپن، اروپای قرون وسطی و مدرن، آمریکای پیشاکلمبی و لاتین، جنگ‌های جهانی و جنگ‌های اخیر آمریکا و خاورمیانه را پوشش می‌دهد.[۱۰]

جوایز و افتخارات

مان جوایز متعددی از جمله موارد زیر را کسب کرد.

کتابشناسی

  • Consciousness and Action Among the Western Working Class, 1981
  • The Autonomous Power of the State. European Sociology Archives, 1984
  • The Sources of Social Power: Volume 1, A History of Power from the Beginning to AD 1760, 1986
  • The Sources of Social Power: Volume 2, The Rise of Classes and Nation States 1760-1914, 1993
  • Incoherent Empire, 2003
  • Fascists, 2004
  • The Dark Side of Democracy: Explaining Ethnic Cleansing, 2005
  • The Sources of Social Power: Volume 3, Global Empires and Revolution, 1890-1945, 2012
  • The Sources of Social Power: Volume 4, Globalizations, 1945-2011, 2012

کتاب دولت، جنگ، سرمایه‌داری با ترجمهٔ میلاد یزدان‌پناه در سال ۱۴۰۳ منتشر شده است.[۱۲]

واکنش‌ها

مایکل مان «یکی از جامعه‌شناسان کلان‌تاریخ‌نگر عمده»[۱۳] و نیز «ماکس وبر زمان ما»[۱۴] خوانده شده است.

جیانفرانکو پوگی، تصمیم مفهومی مان برای در نظر گرفتن قدرت نظامی به عنوان یک منبع قدرت مجزا را مورد سؤال قرار داد و از تفکیک کلاسیک میان قدرت ایدئولوژیک، سیاسی و اقتصادی دفاع کرد.[۱۵]

دیوید لایتین، دو نظریهٔ مان در سوی تاریک دموکراسی: تشریح پاکسازی قومی را به چالش کشید: اول آن که دموکراسی و پاکسازی قومی همراه با کشتار به طور نظام‌مند با هم مرتبط هستند و دوم آن که نسل‌کشی به عنوان فرمی مدرن از قتل حکومتی، بدتر از سایر فرم‌های کشتار جمعی است.[۱۶]

شمارهٔ ویژه‌ای از نشریهٔ مطالعاتی در توسعه بین‌الملل تطبیقی بر مفهوم قدرت زیرساختی دولت تمرکز کرد.[۱۷]

منابع

  1. ↑ مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Michael Mann (sociologist)». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ، بازبینی‌شده در ۱۶ نوامبر ۲۰۱۶.
  2. ↑ John A. Hall, “Political Questions,” pp. 33-55, in John A. Hall and Ralph Schroeder (eds.), The Anatomy of Power: The Social Theory of Michael Mann. New York: Cambridge University Press, 2006, p. 37.
  3. ↑ "رزومهٔ مایکل مان" (PDF) (به انگلیسی). Archived from the original (PDF) on 2006-03-07.
  4. ↑ مایکل مان، «منابع قدرت اجتماعی، جلد اول: تاریخ قدرت از آغاز تا ۱۷۶۰ میلادی». کمبریج: انتشارات دانشگاه کمبریج، ۱۹۸۶، صفحات ۲۲-۳۲.
  5. ↑ مایکل مان، «منابع قدرت اجتماعی جلد ۳: امپراتوری‌های جهانی و انقلاب، ۱۸۹۰-۱۹۴۵» نیویورک: انتشارات دانشگاه کمبریج، ۲۰۱۲، صفحات ۶-۱۲.
  6. ↑ مایکل مان، «منابع قدرت اجتماعی، جلد اول: تاریخ قدرت از آغاز تا ۱۷۶۰ میلادی». کمبریج: انتشارات دانشگاه کمبریج، ۱۹۸۶، صفحات ۳-۴.
  7. ↑ مایکل مان، «منابع قدرت اجتماعی، جلد دوم: ظهور طبقات و دولت‌های ملی، ۱۷۶۰-۱۹۱۴» . کمبریج: انتشارات دانشگاه کمبریج، ۱۹۹۳، صفحه ۴۴.
  8. ↑ مایکل مان، «منابع قدرت اجتماعی، جلد دوم: ظهور طبقات و دولت‌های ملی، ۱۷۶۰-۱۹۱۴» . کمبریج: انتشارات دانشگاه کمبریج، ۱۹۹۳، صفحه ... 55.
  9. ↑ مایکل مان، «منابع قدرت اجتماعی، جلد دوم: ظهور طبقات و دولت‌های ملی، 1760-1914». کمبریج: انتشارات دانشگاه کمبریج، 1993)، صفحات 58-59. مان برای اولین بار تمایز بین قدرت استبدادی و زیرساختی را در مایکل مان، «قدرت خودمختار دولت: ریشه‌ها، سازوکارها و نتایج آن»، «آرشیوهای اروپایی جامعه‌شناسی» 25، 1984: 185-213 معرفی کرد. مان بحث مفصلی در مورد این تمایز در مایکل مان، "بازنگری قدرت زیرساختی"، "مطالعات در توسعه بین‌المللی تطبیقی" 43(3)(2008): 355–65 ارائه می‌دهد.
  10. ↑ مایکل مان، "درباره جنگ‌ها." نیوهیون: انتشارات دانشگاه ییل، 2023.
  11. ↑ "UCD honours six for advancing understanding of Ireland's revolution". www.ucd.ie (به انگلیسی). Retrieved 2025-01-27.
  12. ↑ «کتاب «دولت، جنگ، سرمایه‌داری» رونمایی می‌شود». ایبنا. ۲۰۲۵-۰۱-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۱-۲۷.
  13. ↑ David Laitin, “Mann's Dark Side: Linking Democracy and Genocide,” pp. 328-40, in John A. Hall and Ralph Schroeder (eds.), The Anatomy of Power: The Social Theory of Michael Mann. New York: Cambridge University Press, 2006, p. 328.
  14. ↑ Malešević, Siniša (2024-01-02). "Are wars rational?: On Wars, by Michael Mann, New Haven, CT and London, Yale University Press, 2023, 616 pp., £30.00/$40.00 (hardback), ISBN 9780300266818". Journal of Political Power. 17 (1): 93–102. doi:10.1080/2158379X.2024.2310273. ISSN 2158-379X.
  15. ↑ Gianfranco Poggi, “Political Power Un-manned: A Defence of the Holy Trinity from Mann's Military Attack,” pp. 135-49, in John A. Hall and Ralph Schroeder (eds.), The Anatomy of Power: The Social Theory of Michael Mann. New York: Cambridge University Press, 2006.
  16. ↑ David Laitin, “Mann's Dark Side: Linking Democracy and Genocide,” pp. 328-40, in John A. Hall and Ralph Schroeder (eds.), The Anatomy of Power: The Social Theory of Michael Mann. New York: Cambridge University Press, 2006.
  17. ↑ "Studies in Comparative International Development | Volume 43, issue 3". SpringerLink (به انگلیسی). 2008. Retrieved 2025-01-27.

پیوند به بیرون

This article is issued from ویکی‌پدیا. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.