متون تابوت

متون تابوت مجموعه‌ای از افسون‌های تدفینی مصر باستان‌اند که از دوران دوره نخست میانی بر روی تابوت‌های چوبی نوشته می‌شدند. این متون تا اندازه‌ای از متون اهرام که پیش‌تر تنها ویژهٔ خاندان شاهی بودند برگرفته شده‌اند، اما دربردارندهٔ درونمایه‌های نوینی هستند که آرزوهای روزمرهٔ مردمان عادی را بازتاب می‌دهند. با پیدایش متون تابوت، دیگر فرعون تنها کسی نبود که از حق زندگی پس از مرگ برخوردار باشد و هر مصری که توان تهیهٔ تابوت داشت می‌توانست از این افسون‌ها بهره ببرد.

این مجموعه نزدیک به ۱۱۸۵ افسون را دربرمی‌گیرد و بیشتر بر تابوت‌های دوران پادشاهی میانه مصر نگاشته شده‌اند. افزون بر تابوت‌ها، گاه بر دیوارهای آرامگاه، سنگ‌های یادبود، صندوق‌های کانوپی، پاپیروس‌ها و ماسک‌های مرگ نیز نوشته می‌شدند. متون تابوت قدمتی در حدود ۲۱۰۰ پیش از میلاد دارند و سرانجام بخشی از آن‌ها در کتاب مردگان بازنویسی شدند.

درونمایه

تابوتی از دوران پادشاهی میانه مصر با متون تابوت نقاشی‌شده بر تخته‌های آن

بر خلاف متون اهرام که بر جهان آسمانی تمرکز داشتند، متون تابوت بیشتر به جنبه‌های زیرزمینی جهان پس از مرگ می‌پردازند؛ قلمرویی که اوزیریس بر آن فرمان می‌راند و دوات نامیده می‌شد.[۱] در این متون، زندگی پس از مرگ اوزیریسی به همگان پیشنهاد می‌شود و درگذشته حتی «اوزیریس-[نام]» خوانده می‌شود.[۱]

درونمایهٔ تازه‌ای که در متون تابوت پدیدار می‌شود، اندیشهٔ داوری همهٔ مردمان به دست اوزیریس بر پایهٔ کردارشان در زندگی است. این متون به کاربرد ترازویی اشاره دارند که بعدها به لحظهٔ کلیدی داوری در کتاب مردگان بدل شد.[۲] افزون بر این، افسون‌هایی برای پرهیز از کارهای سخت بدنی در جهان پس از مرگ نیز در این مجموعه گنجانده شده‌اند.[۲]

متون تابوت همچنین توصیف‌هایی از سرزمین مردگان، چشم‌اندازها و ساکنان آن ارائه می‌دهند، از جمله سخت‌حتپ (دشت پیشکش‌ها)، گذرگاه‌های روستائو و جایگاه اوزیریس.[۲]

کتاب دو راه

شماری از تابوت‌های گورستان دیر البرشا در مصر میانه دربردارندهٔ نمایش‌های گرافیکی بی‌همتایی از جهان پس از مرگ هستند که «کتاب دو راه» نام دارد. این اثر نخستین نمونهٔ شناخته‌شده از نقشهٔ جهان زیرین در مصر باستان به‌شمار می‌رود و پیش‌درآمدی بر کتاب‌های جهان زیرین دوران پادشاهی نوین مصر و نیز کتاب مردگان است.[۲] دو راه نمایش‌داده‌شده، مسیرهای خشکی و آبی‌اند که با دریاچه‌ای از آتش از هم جدا شده‌اند و به روستائو و جایگاه اوزیریس می‌رسند.[۲] کهن‌ترین نسخهٔ شناخته‌شده به زنی به نام آنخ تعلق دارد که در دوران فرماندار آهاناخت یکم می‌زیست.[۳]

منابع

  1. 1 2 Lichtheim، Miriam (۱۹۷۵). Ancient Egyptian Literature, vol ۱. University of California Press. شابک ۰-۵۲۰-۰۲۸۹۹-۶.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  2. 1 2 3 4 5 Goelet، Ogden (۱۹۹۴). The Egyptian Book of the Dead: The Book of Going Forth by Day. Chronicle Books.{{cite book}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
  3. ↑ Harco Willems (۲۰۱۹). «A Fragment of an Early Book of Two Ways on the Coffin of Ankh from Dayr al-Barshā (B۴B)». The Journal of Egyptian Archaeology. ۱۰۴ (۲): ۱۴۵–۱۶۰.{{cite journal}}: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

پیوند به بیرون