محمدعلی قائنی

محمدعلی قائنی (۱۸۶۰/۱–۱۹۲۴) سخنور فصیح، موسیقیدان،[۱] و معلم ماهر و یک بهائی برجسته در بین بهائیان ترکستان روسیه، شناخته می‌شد.[۲] او در نوفرست بیرجند به دنیا آمد و چون پدر و مادرش را در نوجوانی از دست داده بود عمویش، ملا آقاعلی، سرپرستی او را به عهده گرفت.[۳] او تحصیلات اسلامی را در مشهد فراگرفت. با آشنائی با آئین بهائی از پیروان پرشور آن شد.[۴][۵] او برادرزادهٔ نبیل اکبر و رفیق راه او تا پایان عمر وی در سال ۱۸۹۲ بود. محمدعلی قائنی در عشق آباد مورد توجه خاص جامعهٔ بهائیان قرار گرفت.[۶] او پس از مدتی عشق آباد را به قصد تهران ترک نمود و در آنجا با دخترِ عمویش، نبیل اکبر، ازدواج کرد.[۷]

زندگی‌نامه

محمدعلی قائنی به دستور عبدالبهاء، رهبر جامعه بهائی، به مناطق مختلف ایران، هند، روسیه و مصر سفر کرد و به ترویج آئین بهائی پرداخت.[۵] فعالیتهای او باعث شد افرادی از طبقه علما و شخصیت‌های برجسته به آئین بهائی بگروند.[۵] در سال ۱۹۰۳، در مسیر سفر به هند، به تحریک ازلیان در اصفهان مورد حمله قرار گرفت، اموالش مصادره شد و به مدت چهار ماه به زندان افتاد.[۵] سفر هند او به پیشنهاد عبدالبهاء و در معیت میرزا حسن ادیب بود. وی بعد از آزادی از زندان به تهران بازگشت. اما بعداً همراه حسن ادیب به هند رسید و یک سال و نیم در آنجا ماند.[۸]

در سال ۱۹۰۵، در جریان بازدید از حیفا، عبدالبهاء از او خواست تا به عشق‌آباد برود و مسئولیت آموزش کودکان و جوانان بهائی را بر عهده گیرد. او به عشق‌آباد نقل مکان کرد و تا زمان وفاتش در سال ۱۹۲۴، به عنوان مدیر و معلم مدرسه بهائی عشق‌آباد فعالیت کرد.[۵][۸]

پس از درگذشت میرزا ابوالفضل گلپایگانی، از محمدعلی قائنی خواسته شد تا به حیفا برود و با کمک دیگران، نوشته‌های ناتمام میرزا ابوالفضل را تکمیل کند. او یک سال و نیم پس از پایان جنگ جهانی اول در حیفا ماند و سپس به عشق آباد بازگشت. به این ترتیب او در عشق آباد مستقر شد و به غیر از سفرهای مختلف برای خدمت به آئین بهائی، تا پایان عمر در آنجا ماند.[۹][۱۰]

درگذشت و میراث

محمدعلی قائنی بعد از یک بیماری طولانی در سال ۱۹۲۴ در عشق‌آباد درگذشت و در آرامستان بهائی عشق‌آباد، در کنار مزار عمویش به خاک سپرده شد. او به دلیل تیزهوشی، مهارت در دفاعیه و خطابه، و همچنین استعداد هنری در خوشنویسی و موسیقی شناخته می‌شد. شوقی افندی، او را یکی از نوزده «حواریون بهاءالله» نامید.[۵]

از مهم‌ترین آثار او می‌توان به «دروس-الدیانه» اشاره کرد که یک کتاب درسی استاندارد در زمینه‌های مختلف آئین بهائی است و ابتدا در مدرسه بهائی عشق‌آباد تدریس می‌شد. این کتاب بعدها در ایران، مصر و آمریکای جنوبی نیز به چاپ رسید.[۵] او همچنین رساله‌ای بدون عنوان در پاسخ به ادعاهای بعضی افراد معارض، از جمله میرزا محمدعلی، برادر کوچکتر عبدالبهاء نوشت. دیگر آثار او شامل نامه‌ها، سخنرانی‌ها و دفاعیه‌ها است.[۵] آثار منتشر نشده‌ای نیز از وی در مجموعه‌های خصوصی نگهداری می‌شود، از جمله «رساله سؤال و جواب» که در مدرسه بهائی عشق‌آباد تدریس می‌شد.[۵]

جستارهای وابسته

منابع

  1. ↑ Momen, Moojan in Balyuzi, H.M. (1985). Eminent Baha’is in the time of Baha’u'llah, George Ronald, Oxford, UK. Pp. 273-274. ISBN 0-85398-152-3
  2. ↑ Smith, Peter (2002). A CONCISE ENCYCLOPEDIA OF THE BAHA'I FAITH. Oneworld, Oxford, England. P. 252-3. ISBN 1-85168-184-1
  3. ↑ Momen, Moojan in Balyuzi, H.M. (1985). Eminent Baha’is in the time of Baha’ullah, George Ronald, Oxford, UK. P. 273. ISBN 0-85398-152-3
  4. ↑ Momen, Moojan (1985). Eminent Baha’is in the time of Baha’u'llah, George Ronald, Oxford, UK. Pp. 273-274. ISBN 0-85398-152-3
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Minou Foadi (December 2012). "QĀʾENI, Shaikh Moḥammad-ʿAli". Encyclopedia Iranica. Vol. Online Edition. Retrieved 1 May 2020.
  6. ↑ Smith, Peter (2002). A CONCISE ENCYCLOPEDIA OF THE BAHA'I FAITH. Oneworld, Oxford, UK. P. 252-3. ISBN 1-85168-184-1
  7. ↑ Momen, Moojan in Balyuzi, H.M. (1985). Eminent Baha’is in the time of Baha’ullah, George Ronald, Oxford, UK. P. 274. ISBN 0-85398-152-3
  8. 1 2 Momen, Moojan (1985). Eminent Baha’is in the time of Baha’u'llah, George Ronald, Oxford, UK. Pp. 273-274. ISBN 0-85398-152-3
  9. ↑ Momen, Moojan in Balyuzi, H.M. (1985). Eminent Baha’is in the time of Baha’u'llah, George Ronald, Oxford, UK. P. 274. ISBN 0-85398-152-3
  10. ↑ Smith, Peter (2002). A CONCISE ENCYCLOPEDIA OF THE BAHA'I FAITH. Oneworld Publications, Oxford, England. P. 252. ISBN 1-85168-184-1