محمدولی خان دروازی

محمدولی خان دروازی یکی از شخصیت‌های برجستهٔ تاریخ معاصر افغانستان است که نقش مهمی در تدوین و پیشبرد سیاست خارجی و تحکیم استقلال کشور ایفا کرده است. او به‌عنوان وزیر امور خارجه، دیپلمات و نایب السلطنه در دوران امان‌الله خان نقش کلیدی داشته و به‌خاطر خدماتش در راه استقلال و عدالت شناخته می‌شود.^[۱]

محمدولی خان دروازی در خانوادهٔ اشراف‌زادهٔ درواز، در بدخشان، به دنیا آمد؛ فرزند شاه ابوالفضل خان. او در کودکی به کابل آمد و در دربار حبیب‌الله و سپس امان‌الله خان رشد و پرورش یافت.^[۲]

محمدولی خان با هوش و ذکاوت سیاسی توانست به مقام «سرجماعه» برسد و مورد اعتماد دربار قرار گیرد.^[۳] با آغاز حکومت امان‌الله خان، محمدولی خان نقش مهمی در امور دولت و دیپلماسی یافت و با اندیشه‌های تجدد و روشنفکری آشنا شد.^[۴]

- رهبری هیئت دیپلماتیک به تاشکند و مسکو برای تقویت روابط خارجی و معرفی استقلال افغانستان.^[۵] - دیدار با ولادیمیر لنین و درخواست همکاری علیه استعمار.^[۶] - سفرهای دیگر به اروپا و آمریکا برای معرفی افغانستان و جذب حمایت بین‌المللی.

- وزیر امور خارجه (۱۹۲۲–۱۹۲۴) - وزیر جنگ (۱۹۲۴–۱۹۲۵) - نایب‌السلطنه در دوران سفرهای امان‌الله خان

محمدولی خان روشنفکر، میهن‌پرست و طرفدار عدالت اجتماعی بود و مخالف استعمار و استبداد به شمار می‌رفت.^[۷]

بعد از سقوط امان‌الله خان، محمدولی خان بازداشت و محاکمه شد و در نهایت اعدام شد.^[۸]

محمدولی خان دروازی با تلاش‌های دیپلماتیک و نقش کلیدی در تحکیم استقلال افغانستان، یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های تاریخ معاصر کشور به شمار می‌رود و امروز به‌عنوان نماد روشنفکری و میهن‌پرستی گرامی داشته می‌شود.

1. ↑ "International Seminar in Commemoration of Mohammad Wali Khan Darwazi". Afghan Embassy Korea.
2. ↑ "زندگی و خدمات محمدولی خان دروازی". Madanyat Media.
3. ↑ "محمدولی خان دروازی و دوران امان‌الله خان". Madanyat Media.
4. ↑ "محمدولی خان و سیاست‌های مدرن". Madanyat Media.
5. ↑ "روابط خارجی افغانستان" (PDF). Andisha.org.
6. ↑ "محمدولی خان درواز و لنین". Jameghor.
7. ↑ "دیدگاه‌های محمدولی خان". Pajhwok.
8. ↑ "محمدولی خان دروازی و سقوط امان‌الله خان". Mariadaro.
9. ↑ "یادبود محمدولی خان دروازی" (PDF). KM.gov.af.